شیرمادر بهترین تغذیه برای نوزاد است، اما...

همچنین حاوی عوامل اختصاصی و غیراختصاصی ایمنی بوده که سیستم ایمنی نارس نوزاد را حمایت و تقویت می‌کند. تغذیه با شیر مادر از بروز اسهال و التهاب گوش پیشگیری می‌کند. به علاوه نزدیکی مادر و نوزاد موجب ارتباط عاطفی بیشتر بین آنها می‌شود. از طرفی فواید بهداشتی زیادی برای مادر دارد و باعث کاهش وزن مادر، کاهش مشکلات قاعدگی و رفع خونریزی غیرعادی، کاهش افسردگی پس از زایمان و حتی کاهش احتمال سرطان‌های سینه و امثالهم می‌شود. مطالعات بیشتر نشان داده‌اند که شیردهی با شیر مادر برای نوزاد از جهت تکامل عقلانی مفید بوده، از آسم پیشگیری کرده و از اضافه وزن کودکان جلوگیری می‌نماید.

شیر مادر نسبت به شیر گاو از پروتئین با کیفیت تری برخوردار است و نسبت پروتئین مطلوبwhey به کازئین 60 به 40 دارد که این پروتئین مطلوب، راحت‌تر هضم و جذب می‌شود. همچنین شیر مادر حاوی اسیدهای چرب ضروری بیشتر و با کیفیت‌تری است و اسید لینولئیک در شیر مادر حدود 4درصد از انرژی را شامل می‌شود در حالی که در شیر گاو فقط یک‌درصد انرژی است.

با تمامی‌ این اوصاف مواردی برای منع تغذیه با شیر مادر موجود است از جمله هنگامی که مادر به بیماری‌هایی مبتلا شود که تولید شیر را مختل کند یا وضعیت مادر به خطر افتد یا این‌که ماده خطرناکی از شیر مادر به نوزاد منتقل شود. از جمله می‌توان به بیماری‌هایی مانند سل، هپاتیتB و ایدز اشاره کرد. همچنین مصرف برخی داروها که حتما باید زیر نظر پزشک متخصص باشند یا داروهای مخدر که احیانا اگر مادر استفاده کند درون شیر ترشح شده و اثر نامناسبی مثل اعتیاد به دارو را بر کودک می‌گذارد.

در مورد کودک نیز برخی اختلالات ژنتیکی مثل بیماری لاکتاز دفیشنسی یا فنیل کتونوری یا امثالهم با تشخیص پزشک با افزودن شیر خشک مناسب قابل تعدیل هستند.

نکته حائز اهمیت در این مورد این است که مادران شاغل اغلب به دلیل فقدان امکانات مراقبت از کودک در محیط کار به تغذیه کودک با شیر مادر ادامه نمی‌دهند که در این مورد توصیه می‌شود شیر دوشیده شده و در یخچال نگهداری شود (حداکثر تا 36 ساعت) و توسط اطرافیان پس از گرم کردن با رعایت نکات بهداشتی به کودک داده شود؛ اما در موارد منع مصرف شیر مادر یا کم شیری او بهتر است شیرخشکی که حاوی نزدیک‌ترین فرمول به شیر مادر است برای کودک تهیه شود.

محمدعلی پازوکی‌مهر