نظر عوامل برنامه «این شب‌ها» درخصوص مخاطبان و محتوای آن

علی درستکار: چون چند ورقی دین را خواندم و بیش از نیمی از عمرم را در فضای تحصیلی دینی زندگی کردم، به خودم اجازه می‌دهم بگویم که دین به زبان ساده نازل شده است. قرآن فرا بوده و فرو فرستاده شده است. قرآن بیان و تبیین مفاهیمی برای مردم و توده مردم است. بارها انبیا گفته‌اند که ما جز به اندازه فهم مردم حرف نمی‌زنیم. معنی همه این‌ها ساده کردن یک مفهوم والاست. من این موهبت را داشتم که در برنامه پرتو بحثی علمی را مطرح کنم. آنجا این توفیق را داشتم که با زبان ساده حرف بزنم. آن زبان را همه می‌فهمیدند و مشتریان آن برنامه خانم‌های خانه‌دار هم بودند. ما نباید غیر از سیره انبیاء و خواسته خدا را که بیان راه سعادت بود را دنبال کنیم. باید مفاهیم دین خدا برای عموم مردم ساده شود چون عموم مردم مخاطبان خدای خالق هستند و عموم مردم دعوت شده‌اند و کارت دعوت دین برای عموم مردم رفته است و اگر کسی بتواند این مفاهیم را به شکل ساده بیان کند، کار خدایی کرده است.

آن‌طور که از پیام‌ها دریافت کرده‌ایم برخی مخالفان دین هم شنونده و بیننده برنامه ما هستند. برخی از کسانی که در دین متزلزل شده‌اند هم مخاطب برنامه ما هستند. برخی از آدم‌ها دچار تردیدهایی هستند و پرسش‌های فراوانی آنها را آزار می‌دهد. آنها آنقدر گرفتار هستند که نمی‌توانند مراسم‌های دینی را اجرا کنند. این افراد در کنار گروه‌هایی که بی‌توجه به ظواهر دین هستند و همچنین آدم‌های مسجدی و انگشتری و حتی مذاهب غیرشیعی هم جزو بیننده‌های این برنامه هستند.

آنچه از اساتید خودم یاد گرفتم این است که تلویزیون اصالتا یک وسیله سرگرمی است و کسانی که می‌خواهند یک سرگرمی غیرپوچ انجام دهند تلویزیون هم نگاه می‌کنند. اما کسی که برای یک کار عمقی برنامه‌ریزی کرده باشند طبیعی است تلویزیون نبیند. تلویزیون جای کار پژوهشی و یادگیری را انجام نمی‌دهد. نمی‌دانم تلویزیون آموزشی چقدر توانسته جای دانشگاه را بگیرد و مدرک بدهد، اما دانشگاه اینترنتی به نظرم تاحدودی این جای خالی را پر کرده است. این‌که تلاش کنیم آدم‌های باسواد و دانشگاهی را پای تلویزیون بنشانیم، تلاش غیر‌حرفه‌ای است. البته امام خمینی(ره) فرمودند: تلویزیون باید دانشگاه باشد، اما معنی این حرف تبدیل کردن تلویزیون به دانشگاه نیست، بلکه به این معنی است که این رسانه چرت و پرت نگوید و برای بالا بردن سطح نگاه عمومی جامعه تلاش کند و به مخاطب خود نگاه معنوی بدهد. تلویزیون می‌تواند مردم را متعالی و دانشگاهی کند تا مخاطب برود سراغ دانشگاه یا این‌که چند کتاب بخواند و سطح آگاهی خود را بالاتر ببرد.

محمد شکیبانیا: مخاطبان برنامه ما کسانی که دیندار هستند و نمی‌خواهند دینداری آنها از سر عادت و بی‌تفاوتی باشد. آنها سوال‌هایی جدی دارند که می‌خواهند پاسخ آن را پیدا کنند. در مجموع مخاطبان این برنامه افرادی دیندار هستند و برنامه تلاشی برای اقناع افراد غیرمذهبی نمی‌کند. برخی افراد مخالف طرح برخی موضوع‌ها در این برنامه بودند. آنها می‌گفتند چنین برنامه‌ای نباید به موضوعی مانند «جن» بپردازد و می‌گفتند طرح این مساله به خرافات دامن می‌زند. عده‌ای مخالف برنامه‌های مذهبی هستند و می‌گویند تلویزیون محل طرح برنامه‌های مذهبی نیست ولی شخصا اعتقاد دارم چنین موضوع‌هایی را می‌توان تا حدودی مطرح کرد و با دیگران درصدی را به اشتراک گذاشت. البته درک عمیق فقط از تلویزیون ممکن نیست و تکمیل این مباحث حتما باید با مراجعه به کتب و افراد مذهبی صورت بگیرد.