توس، امسال از دوستداران اخوان خالی است

هر سال در چهارم شهریور دوستداران اخوان ثالث از نقاط مختلف کشور به مشهد و توس می‌روند و در برنامه‌ای ادبی فرهنگی از اخوان ثالث و نقش و تاثیرگذاری او در شعر و ادبیات معاصر می‌گویند. در این گردهمایی‌های هرساله آنچه بیش از همه به چشم می‌آید، تاثیرگذاری شعر اخوان ثالث بر نسل جوان است به گونه‌ای که در این مراسم هر سال گروه‌های زیادی از جوانان علاقه‌مند به شعر بخصوص دوستداران شعر این شاعر خراسانی حضور می‌یابند.

یکی دیگر از گلایه‌هایی که هر سال در زمان برگزاری مراسم سالگرد اخوان بیان می‌شود، وضعیت نامناسبی است که آرامگاه این شاعر در محوطه باغ آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی دارد. آرامگاه اخوان در یکی از گذرگاه‌های جانبی بنای آرامگاه فردوسی و در محلی قرار گرفته که بدون داشتن راهنما نمی‌توان آن را پیدا کرد. از سوی دیگر روی قبر شاعر تنها یک قطعه سنگ قرارگرفته که نام و زمان تولد و مرگ شاعر روی آن نقش بسته است.

بی‌گمان تاثیرگذاری اخوان ثالث در شناخت و تثبیت انقلاب ادبی نیما یوشیج و دوران شعر پس از کودتا در دهه 30 و 40 چنان برجسته است که قراردادن سایبان و بنایی در خور و نصب تابلو و ارائه اطلاعات درباره زندگی و آثاراو در کنار مقبره اش انتظار زیادی نیست.

شاعری که بخش‌هایی از آثار او به ضرب‌المثل و تکیه کلام مردم کوچه و بازار تبدیل شده است، جایی که می‌گوید: مسیحای جوانمرد من! ای ترسای پیر پیرهن چرکین! هوا بس ناجوانمردانه سرد است ... آی / سلامم را تو پاسخ گوی / در بگشای!

اخوان ثالث 19 سال پس از مرگ همچنان یکی از پرمخاطب‌ترین شاعران ایران است و تاثیرگذاری آثار سیاسی و اجتماعی او که عمدتا پس از کودتای مرداد 1332 سروده شده در شرایط گوناگون و دوره‌های زمانی مختلف نمایان است. زمستان علاوه‌بر این‌که نام معروف‌ترین سروده اخوان است؛ نام پرمخاطب‌ترین کتاب شعری او نیز هست به گونه‌ای که این کتاب تا امروز 25بار تجدید چاپ شده است.

پس از این کتاب «از این اوستا» و «آخر شاهنامه» هر یک با 17 تجدید چاپ پرفروش‌ترین کتاب‌های اخوان ثالث هستند که هر سه کتاب در دوره اوج و شکوفایی شعر اخوان یعنی در فاصله 10 ساله 1335 تا 1345 و در شرایط ناامیدی مطلق شاعرانی چون اخوان ثالث پس از مشاهده از دست رفتن آرمان‌هایشان پس از کودتای 28 مرداد است.

علاوه‌بر آثار خود اخوان، شاعران و منتقدان زیادی نیز درباره این شاعر آثار مختلفی منتشر کرده‌اند که از میان مشهورترین منتقدان می‌توان به محمد حقوقی، رضا براهنی، منوچهر آتشی، مرتضی کاخی، عبدالعلی دستغیب و ضیاءالدین ترابی اشاره کرد که در این میان، کتاب «مهدی اخوان ثالث: شعر مهدی اخوان ثالث از آغاز تا امروز: شعرهای برگزیده، تفسیر و تحلیل موفق‌ترین شعرها» که به همت محمد حقوقی توسط انتشارات نگاه منتشر شده است از دیگر کتاب‌ها بیشتر مورد توجه قرار گرفته و به چاپ سیزدهم خود رسیده است.