برای نخستین بار
زیستگاه 8 هزار ساله انسان در ابهر مطالعه میشود
برای نخستینبار هیاتی متشکل از باستانشناسان ایرانی کاوش در محوطهای باستانی در منطقه خرمدره ابهر را آغاز میکنند. این کاوشها پرده از ابهامات و رازهای سکونت انسان در 8 هزار سال قبل این منطقه باستانی برمیدارد و تقابلها، تشابهات و تفاوتهای فرهنگی میان این منطقه با دو بخش شمال غرب کشور و مرکز فلات ایران را مورد مقایسه قرار می دهد.
«حمیدرضا ولیپور»، سرپرست هیات کاوش در تپه خالصه با اعلام این خبر به میراث خبر گفت: «تپه خالصه، محوطهای باستانی متعلق به دوره نوسنگی و مس و سنگ است. یکی از مهمترین اهمیتهای کاوش در این تپه، انجام نخستین مطالعات علمی باستانشناسی در حوزه ابهر در استان زنجان است.»
پیش از این ابهر به منظور تهیه نقشه باستان شناسی مورد مطالعات بررسی و شناسایی قرار گرفته بود اما تاکنون هیچ یک از محوطههای باستانی این شهرستان به خصوص در دوره نوسنگی و مس و سنگ مورد مطالعه قرار نگرفته بود.
ولیپور در ادامه گفت: «مطالعه دوره نوسنگی و مس و سنگ ابهر این امکان را مهیا میکند تا مقایسهای میان تبادلات، تشابهات و حتی تفاوتهای فرهنگی میان این حوزه فرهنگی با دو حوزه دشت قزوین و شمال غرب کشور صورت گیرد.»
آنچه که اهمیت انجام این مطالعات را دو چندان میکند، وجود کوریدوری فرهنگی، حدفاصل میان میاندوآب، ابهر و زنجان است که از گذشته تا امروز رابط میان دو منطقه فرهنگی شمال غرب کشور با مرکز فلات ایران بوده است.
ولیپور دراینباره گفت: «این یک کوریدور طبیعی فرهنگی است که از گذشته تا امروز رابط فرهنگی دو نقطه مهم کشور، یعنی شمال غرب و مرکز فلات ایران بوده و از این بابت اهمیت زیادی داشته است. آنچه در این مطالعات میتواند نقش مهمی داشته باشد، فهم این موضوع است که این کوریدور فرهنگی به کدام یک از این مناطق فرهنگی، نزدیکی بیشتری داشته و به کدام منطقه فرهنگی شمال غرب کشور و مرکز فلات ایران تعلق دارد.»
وی با بیان این موضوع که پس از انجام لایهنگاری و کاوشهای کاوشهای باستانشناسی بخشی از ساختارهای اقتصادی، اجتماعی دوره نوسنگی و مس و سنگ منطقه آشکار میشود، گفت:« تپه خالصه، تپهای کم ارتفاع است و احتمالا لایههای باستانی نهفته در آن زیر رسوبات مدفون شدهاند. احتمالا ما در این محوطه باستانی با روستاهای اولیه و یا استقرارگاههای فصلی و حتی دائم متعلق به 7 و 8 هزار سال قبل مواجه میشویم.»
ولیپور در ادامه گفت:« شواهد سطحی از قبیل سفالهای بدستآمده و پراکنده در سطح محوطه نشان میدهد که احتمالا این تپه باستانی تنها دو دوره نوسنگی و مس سنگ طی کرده و پس از آن متروک شده است. اما این موضوع پس از ایجاد دیواره لایهنگاری آشکار میشود.»
وی گفت:« سفالهای نخودی و منقوش با خمیره متخلخل در سطح محوطه پیدا شده است که بی شباهت به سفالها و نمونههای بدستآمده در قزوین و محوطههایی چون تپه زاغه نیست.»
تپه خالصه در یک کیلومتری جنوب خرمدره واقع شده است. اطراف این محوطه باستانی را باغات انگور دربرگرفته است و رودخانه ابهر از فاصلهای کمتر از یک کیلومتری آن عبور میکند.
از آنجایی که باغات متعددی دورتادور این محوطه باستانی را محصور کردهاند، آنچه اکنون قابل استفاده مانده محوطهای به وسعت دو هکتار است. اما باستانشناسان حدس میزنند پس از انجام مطالعات گمانهزنی وسعت این محوطه در مسیر باغت افزایش یابد.
کاوشهای باستانشناسی در محوطه باستانی خالصه پژوهشی آموزشی است و در این کاوشها دانشجویان رشته باستان شناسی دانشگاه آزاد اسلامی ابهر نیز شرکت دارند.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
آخرین تمرینهای تیم ملی فوتبال در سایه حمایت فوقالعاده مردم مکزیک
طنین «زندهباد ایران» در تیخوانا
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
اگر VAR بود دو بار اخراج میشدم!
گفت و گو
