"قیقاچ" تجلی فرهنگ در شکوه مردمان دیار مفرغ و بلوط

   به گزارش ایرنا،در هنگامه قیقاچ آدمی تصور می‌کند که تمام گستره زمینه لگدکوب تک سواران چابکی از مردان ستره‌پوش و زنان کلنجه به‌تن است که با تاخت‌های خویش، انسان را به تاریخ و فرهنگ و خاطره نیکان درمی‌آمیزد.

قیقاچ سنتی است با پیشینه کهن که ریشه در فرهنگ مردم دیار مفرغ و بلوط دارد، این هنر از نیاکانی به جای مانده که با آن زیسته‌اند و در سایه آن همواره از مرز و بوم خویش حراست کرده‌اند.

مردم دیار لکستان، این سنت نیکو را زینت بخش مراسمات شاد ،سور وسرور خود ساخته تا همیشه فرزندان ایران زمین به آن بنازند و با دیدن آن برفرهنگ دیرینه خویش ببالند و همواره در سایه چنین بزمی بدون هراس از بیگانگان خون آشام وخون ریز چشم دوخته به خاک ایران زمین ، دیار خود را پویا و زایا حفظ کنند.

این ورزش ترکیبی از سوارکاری وتیراندازی است که چابک سوران سوار براسب وتفنگ در دست، در حین تاخت ،بر آماج های مورد نظر شلیک می کنند ومهارتهای خودرا در این هنر رزمی به نمایش می گذارندو هنرمند ترین آنها کسی است که هنرخود را در ترک تازی و تیز تکی و نشانه گیری به هدف به اثبات رسانده وگویی سبقت را از دیگران برباید.

ایرانیان نیز از زمان ورودبه صحنه تاریخ ،اسب رابه عنوان یاری وفادار،هوشمند وچالاک،زیباوسرافراز ستوده اند ودر هنر وادب وعقاید جاودان ساخته اند ودر باب آن افسانه ها آورده اندوچکامه ها سروده اند .

اوستا مقام بلندی برای اسب قائل شده وآنرا همسنگ مرد دلیر از نعمت هایی شمرده که از ایزدان درخواست می کرده اند.
آریائیان در پرورش اسب در پرورش اسب وتیمار آن چنان پیش رفتندکه به تدوین اصول آن پرداختندونوشته باخط میخی بدست آمده ومتعلق به قرن 14پیش از میلاد بانام نخستین اسب نامه (فرسنامه) شیوه رام ساختن وتربیت ساختن آن توصیف گشته ودر آن توصیه شده که برای زام وسوار کردن کرهشش ماه باید کار کرد وکره را باپوشش پشمین دوانید تا خوب عرق کند و میان باریک بار آید و هر روز آن را مسافتی بیشتر از روز قبل دوانید تا به تاخت وسختی خویگر شود .

دوران هخامنشی را می توان روزگار زرین اسب پروری وسوارکاری دانست بطوریکه داریوش اول می خواهد به شهریاری خود ببالد می گوید: [این بوم پارسرا – که زیباست ،وخوب اسب ”هو اسپا” وخوب مردم است .... اهورا مزدا به من بخشید].

هرودتوس گواهی داده است که پارسیان کودکانشان را پیش از هر چیز راستگویی،سوار کاری وکمانوری می آموختند .

استرابو می گوید: بلندپایگان دولتی به کودکان هفت ساله به بعد رام ساختن اسب ،تیمار داشتنش را و اینکه چطور بر اسبی که می تازد بپرند ویا از پشتش به زمین جهند ویا از فراز باره تازان نیزه افکنند وتیر زنند را می آموختند تا جوانان کاری ،چالاک وآبدیده بار آیند.

اسبان مدفون و ساز برگهای مفرغیشان که در تپه باباجان (شمال لرستان) بدست آمده موید حضور تاریخی اسب در لرستان وبدست آمدن اشیای نایاب (دهنه،لگام وساز وبرگ های آراستین سر وسینه اسب از گورهای این دیار مبین قدمت دیرینه جنگاوری وسوارکاری در لرستان است.

بگفته یکی از پژوهشگران، قیقاچ هنری ملی ومذهبی است و از پیشینه ا ی تاریخی و ماهیت دینی وآئینی برخوردارمی باشد.

همت نوری می گوید: به گواه تاریخ ، مردم ایران از زمان ورود به تاریخ اسب را می شناخته ومی ستوده اند وبه اسب دوانی وتیراندازی توجه خاصی می شده به شکلی که امری آئینی محسوب می شده است.

وی اضافه کرد : اشیاء مفرغی بدست آمده در کاوشهای باستان شناسی مانند دهنه ،رکاب،نعل و... موید حضور تاریخی اسب در تاریخ مردم ایران است .

وی ، اضافه کرد : در ایران باستان به سلامت و فعالیتهای ورزشی از جمله اسب دوانی وتیراندازی توجه خاصی می شده است بطوریکه در اوستا آمده است که ای سروش مقدس به اسبهای ما قدرت وبه بدنهای ما قوت ببخش.

وی ،ادامه داد:سوارکاران ماهر وتیراندازان چیره دست در ایران باستان از منزلت اجتماعی بالایی برخوردار بوده اند.

نوری، با بیان اینکه این سنت علاوه بر جایگاه تاریخی، مورد توجه اسلام قرار گرفته است افزود: روایات دینی زیادی در مورد سوار کاری دردین مبین وجود دارد بطوریکه پیامبر گرامی اسلام بهترین بازیها را در پیشگاه خداوند اسب دوانی وتیراندازی دانسته، وآ ن را یک بازی روا می داند که باید ذر مهار ت یافتن در آن تلاش کرد.

این تاخت تاز چشمگیر عشایر لک اگر چه گاه گاهی در عصرجهانی شدن فراموش شده است اما به سبب آنکه جزئی ازخرده فرهنگ دیرینه مااست ،هر ساله بخاطر حفظ کرد آن، نمایش قیقاچ ، چشم نواز کسانی است که با آئین این مرز وبوم در آمیخته است .

باشد که آئین هایمان را” به آئین ” بداریم وسنت هایمان را با دین هم آئین کنیم.

شهرستان دلفان یکی از مناطق باستانی لرستان است که در 75کیلمتری شمالغربی مر کز استان لرستان واقع شده است..