سهم 40 هزار روستا، تنها 100 کتابخانه سیار و پستی

این در حالی است که مناطق محروم و روستاهای کشور به عنوان یکی از بخش‌های مهم عرصه اجتماعی و فرهنگی از این مراکز سهم اندکی دارند.

اواخر هفته گذشته و در دیدار اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس از کانون پرورش فکری، باز هم بحث اعتبارات و مشکلات شدید بودجه بزرگ‌ترین مرکز فرهنگی و هنری کودکان و نوجوانان ایران مطرح و مقرر شد این هفته جلسه‌ای در کمیسیون برای رسیدگی به این مشکل مهم تشکیل شود.

مسوولان کانون نبود اعتبارات لازم و کاهش بودجه این مرکز که در سال‌های اخیر رشد چندانی هم نداشته است را ازجمله عوامل عدم تحقق برنامه‌های این طرح و عدم توسعه و گسترش مراکز دیگر و از جمله کتابخانه‌های سیار و پستی به عنوان بسترهای تحقق نهضت کتابخوانی عنوان می‌کنند.

مرتضی حیدری، معاون امور استان‌های کانون در این باره می‌گوید: تعداد این کتابخانه‌ها که از سال‌های آغازین راه‌اندازی کانون شروع به کار کرده‌اند، آرام آرام رشد کرد و حالا به 100 واحد رسیده است و این که تعداد این کتابخانه‌ها نسبت به جمعیت و حجم روستاها و شهرهای کشور افزایش نیافته‌اند به مشکلات بودجه‌ای کانون برمی‌گردد. حسین سلیمی‌باهر، مدیرکل کانون استان آذربایجان شرقی هم می‌گوید: استان آذربایجان شرقی در کنار 30 مرکز کانون، 6 کتابخانه سیار و پستی دارد که تنها 2 کتابخانه سیار به ارائه خدمات به مناطق محروم تبریز و هشترود می‌پردازند. به گفته وی این 2 کتابخانه تنها می‌توانند به 100 روستای این استان خدمات ارائه کنند.

به گفته وی اگرچه هزینه لازم برای راه‌اندازی این کتابخانه‌ها از کتابخانه‌های ثابت کمتر است، اما بودجه لازم برای افزایش این کتابخانه‌ها تامین نمی‌شود.

فریدون مردانی، مدیرکل کانون در استان گلستان و از مدیران فعال ‡ِ عرصه کتابخانه‌های پستی و سیار روستایی هم می‌گوید: راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار از ضروری‌ترین نیازها برای گسترش کتابخوانی در جامعه است و از این‌رو استان گلستان نخستین مرکزی بود که با راه‌اندازی کتابخانه‌های سیار مرزی و گسترش آن موج کتابخوانی در مناطق مرزی شمال کشور به راه‌انداخت.

به گفته وی با هزینه 40 میلیون تومان استاندارد مطالعاتی کودکان و نوجوانان روستاهای مرزی استان پس از این طرح 5/2 برابر شده؛ به گونه‌ای که با کمبود و تکراری شدن منابع از مسوولان جمع‌آوری زکات استان تقاضای کمک کرده‌ایم و از این رو بخش عمده‌ای از منابع مورد نیاز این کتابخانه سیار تامین شده است. فریدونی می‌گوید: در جلسه شورای فرهنگ عمومی استان طرح راه‌اندازی کتابخانه‌های پستی و سیارشهری و روستایی توسط بخش خصوصی را مطرح کرده‌ایم که با استقبال مقامات استان روبه رو شده است، اما هنوز از جانب مردم استقبالی صورت نگرفته است. به گفته وی 27 روستای مرزی از این کتابخانه بهره‌مند می‌شوند و هر 2 هفته یکبار شاهد حضور کتاب در روستاهای خود هستند.

فریدونی استانداردهای موردنظر کانون را استفاده از مواد غیردرسی از سوی کودکان و نوجوانان به همراه 6 تا 5/6 جلد عنوان می‌کند و می‌افزاید: این استاندارد برای استان گلستان به30 جلد کتاب رسیده است.

با وجود این اقدامات و تلاش‌های اندکی که با وجود کمبود بودجه صورت می‌گیرد، ضرورت توجه به این مراکز برای گسترش کتابخوانی و رعایت عدالت در این موسسه فرهنگی بیش از پیش احساس می‌شود.

حیدری می‌گوید: طرح مکانیزه کردن کتابخانه‌های سیار و پستی کانون برای ساماندهی اطلاعات موجود این کتابخانه‌ها صورت می‌گیرد و براساس آن اطلاعات ماهانه تمام اعضا، کتاب‌ها و... به تهران ارسال می‌شود.

به گفته حیدری، ساماندهی این اطلاعات می‌تواند مسوولان فرهنگی و استانی را به سمت توجه به این مراکز سوق داده و در برنامه‌ریزی‌ها، سیاستگذاری‌ها و اختصاص بودجه به آنان یاری رساند.