ویرانی بناهای تاریخی انزلی را به تماشا نشسته ایم

دست قهار طبیعت ، بی تفاوتی مردم ، و بی توجهی مسئولان حفظ آثار، موجب شد که شهر گردشگرپذیر ساحلی انزلی در حال حاضر تنها از معدودی اثر تاریخی برخوردار باشد.

نمونه ای از بناهای تاریخی که با وجود ثبت شدن در فهرست میراث فرهنگی نابخردانه تخریب شد ، ساختمان قدیمی گمرک است .

اما اغلب آثار و ابنیه موجود نیز در وضعیت خوبی قرار ندارند و با این روند حفظ و نگهداری از عمر آنها نیز چندان باقی نمانده است .

فانوس دریایی انزلی که زمانی با روشنای امید بخش خود کشتی نشستگان را به نزدیک شدن به ساحل نوید می داد و پس از آن نیز گذر زمان را با ساعت نصب شده بر فرازش به مردم گوشزد می کرد اکنون کلاه از سر افتاده و رنگ و جلا از دست داده ، بی مهری روزگار را می نگرد.

ساختمان قدیمی دادگستری که هنوز خاطرات داد خواهی ها ی بسیاری را در دل دارد اکنون نومیدانه در انتظار دستان توانمندی است که داد وی را از روزگار بستاند .

وضعیت سایر بناهای تاریخی انزلی از ساختمان قدیمی شهرداری گرفته تا پل قدیمی غازیان و انزلی ، ساختمان موزیک ، ساختمان قدیمی بانک ملی ، ساختمان معتمدی یا شهربانی قدیمی نیز وضع بهتری ندارد.

گرچه در سالهای اخیر صحبت از ترمیم و بازسازی ساختمان قدیمی دادگستری می شود اما عملیات تعمیر چنان کند پیش می رود که بنظر می رسد با این روند هیچگاه به اتمام نرسد و یا در حالی که بخش کوچکی به انجام رسیده ، بخش اعظم بنا نابود گردد.

تنها بنایی که می توان از آن به عنوان یک اثر تاریخی تقریبا به خوبی حفظ شده شهر انزلی نام برد کاخ میان پشته است که |آن را هم مدیون نیروی دریایی و تبدیل آن به موزه نظامی هستیم .

"جعفر غریب " روزنامه نگار اهل انزلی در این باره گفت: میراث فرهنگی بندرانزلی به دلیل فقدان نگاه فرهنگی دستخوش نابودی شده است .

وی اظهار داشت : این در حالی است که علاوه بر اینکه این آثار می تواند موجب انتقال فرهنگ و هنر نسل قدیم به نسل جدید باشد ، از جنبه جلب گردشگر نیز دارای اهمیت بسیاری است .

وی با اشاره به این که اکنون در کشورهای اروپایی برای حفظ آثار ، بناهایی مانند قصرهای قدیمی را با نظارت و حفظ ارزشهای تاریخی و فرهنگی به بخش خصوصی واگذار کرده اند ، افزود: متولیان میراث فرهنگی نیز می توانند با سرمایه گذاری اولیه در جهت مرمت بناها ، آنها را با نظارت خود به بخش خصوصی واگذار کنند تا بناهای تاریخی بدون فشار مالی بر دولت حفظ شود.

" مریم ساحلی " نویسنده اهل انزلی نیز با ابراز تاسف از نابودی این آثار گفت : آثار تاریخی علاوه بر این که پیشینه و هویت هر شهری است از مهمترین جاذبه های گردشگری هر منطقه ای بشمار می رود.

وی خاطرنشان کرد: این آثار نیازمند ارج نهادن و حفاظت از سوی همه ما بویژه مسئولان است .

"عزیز طویلی " نگارنده کتاب تاریخ انزلی نیز که سالها برای مرمت و حفظ این آثار خون دل خورده و به ادارات و سازمانهای مختلف سرزده و با پی گیری هایش توانسته تاحدی جلوی تخریب برخی از این آثار از جمله برج ساعت را بگیرد ، دردمندانه از مسئولان خواست که نگذارند انزلی با از دست دادن این آثار و ابنیه بخشی از هویتش را از دست بدهد.

معاونت میراث فرهنگی گیلان در خصوص آثار و ابنیه تاریخی شهرستان بندرانزلی به ایرنا گفت: در حال حاضر مرمت دو بنای تاریخی مناره قائمیه و ساختمان قدیمی دادگستری در برنامه این سازمان قرار دارد.

سید " پیام شائف " اظهار داشت : عملیات ترمیم مناره مسجد قائمیه به اتمام رسیده و قرار است تا چند روز آینده رسما اعلام شود.

وی افزود: در ساختمان دادگستری قدیمی سه پروژه در حال انجام است که تهیه مطالعات طرح مرمت و آسیب شناسی بنا ( 80 درصد ) ، انجام عملیات فتوگرامتری در بنا ( 90 درصد ) و عملیات رفع خطر نیز به انجام رسیده است .

شائف خاطرنشان کرد: به دلیل وسعت کار و اعتبارات محدود ( حدود 35 میلیون تومان ) و فقدان مطالعات ، کاری بیش از رفع خطر از بنا را نتوانسته ایم انجام دهیم .

معاونت میراث فرهنگی گیلان متذکر شد: عملیات مرمت این بنای تاریخی بیش از 150 میلیون تومان اعتبار نیاز دارد.

وی تصریح کرد: از انجا که بنا به دادگستری گیلان تعلق دارد قابل واگذاری به بخش خصوصی نیست و رایزنی هایی صورت گرفته تا با کمک دادگستری و تخصیص اعتبار ، بنا مرمت و حفظ شود.

وی در خصوص نیاز به مرمت سایر بناهای موجود در انزلی گفت : سال گذشته اعتباری برای چند بنا در استان در نظر گرفته شد ولی متاسفانه بهیچوجه اعتبار اضطراری که قابل استفاده برای مرمت و حفظ بناها ی نیازمند عملیات ترمیم باشد نداریم .

شائف تصریح کرد: اگر اعتبارات به همین شکل تخصیص یابد عملا نمی شود کاری برای مرمت و حفظ آثار موجود کرد.
وی اذعان داشت : سازمان میراث فرهنگی به عنوان متولی امور مربوط به بناها و محوطه های تاریخی به تنهایی نمی تواند از تخریب بناها و بافتهای تاریخی جلوگیری کند .

معاون میراث فرهنگی گیلان خاطرنشان کرد: حفظ این میراث ، ارزشمند نیازمند یک همت ملی و استانی و پشتیبانی همه دلسوزان است .

کاخ میان پشته ( موزه نظامی ) ، برج ساعت ( فانوس دریایی ) ، ساختمان موزیک ، پل غازیان ، ساختمان شهرداری ، بنای اداره گمرک ( تخریب شد) ، سر در اداره کل بنادر و کشتیرانی گیلان ، مناره مسجد قائمیه ، منبع آب اداره بنادر ، ساختمان دادگستری جزء آثار تاریخی به ثبت رسیده شهرستان بندرانزلی است .

هم اکنون مطالعات ثبت برخی آثار تاریخی دیگر انزلی نیز توسط میراث فرهنگی گیلان در دست اقدام است که امسال به این فهرست افزوده خواهد شد.

ایرنا