حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
دکتر حسن دولت آبادی
تئاتر دانشجویی، جسور و تجربهگر!
تئاتر دانشجویی به مقتضای سن تولیدکنندگانش، تئاتر جسارت، نوجویی، شهامت و تن دادن به خطر است. این تئاتر از آن جهت حائز اهمیت است که سرشار از خلاقیت، جذابیت، تنوع، نوآوری و کیفیت است. بیدلیل نیست که از سوی داوران غیرایرانی حضور یافته در جشنوارههای مختلف کشورمان، همواره آثار جوانان دانشجوی ایرانی مورد توجه قرار میگیرد.
بیآنکه قصد تضعیف آثار کارگردانان صاحب نام کشور باشد لازم است به این نکته اشاره شود که برخی از این بزرگواران که طی سالیان در تئاتر کشور اعتبار و نامی کسب کردهاند یا به تکرار آثار اجرا شده در گذشته روی میآورند یا آنکه اصولا در خارج شدن از معیارهای شناخته شده از قبل مضطربند. یکی از دلایل این اقدام، میتواند نگرانی از سقوط بر اثر نوجویی باشد. این بزرگواران احتمالا هراس آن دارند که نوجوییشان به نتیجه مطلوب نینجامد و اعتبار کسبشدهشان طی این سالیان از کف برود.
اما جوانان به اقتضای شهامت و تن به خطر دادنشان همچنان که در تمامی تحولات اجتماعی و فرهنگی پیشرو هستند، در عرصه تئاتر نیز چنین هستند. آنها براحتی معیارهای گذشته تئاتر را میشکنند، تغییر میدهند یا برای یافتن شکل و محتوایی نو تلاش مینمایند. تئاتر امروز جهان مرهون جستجوی تجربهگرایانه «کنستانتین سرگویچ استانیسلاوسکی» روسی است که در مسیر رسیدن به «سیستم» یا «متد» مورد توجه خویش بارها اعلام کرد که خود نیز نمیداند چه میخواهد، اما به این امر واقف است که آنچه به عنوان جریان تئاتر «ستاره پرور» در جامعه موجود است تئاتری نیست که میباید باشد، پس هم خود تن به تجربه داد و هم فرصت تجربه کردن را برای دیگرانی چون «آپیا» و «راینهارت» فراهم ساخت.
لازم است درباره تئاتر دانشجویی به بیان چند نکته مهم پرداخته شود. نخست آنکه تجربهگرایی به معنای ناآگاهی نسبت به دانش پیشین و انکار آن نیست. تجربهگر میبایست پیش از آغاز تجربه کردن بداند پیش از او چه چیزی وجود داشته که پاسخگوی شرایط کنونی نیست. در صورتی که این نقطه مهم مورد توجه قرار نگیرد، شاهد تولید آثار بی هویتی خواهیم بود که تولیدکنندگانش از سر ناآگاهی به دست وپازدنی مثبت اقدام میکنند. نکته بعدی این است نباید انتظار داشت که تئاتر دانشجویی صرفا به دانشکدههای تئاتری محدود گردد و باید در سطح وسیع و همهجانبهای تولید و ارائه شود.
هنر فرصت آرامش روح، مثبتاندیشی و افزایش ظرفیت برای پذیرش دروس علمی را فراهم میسازد و به نوجویی در عرصه علمی، فنی و تولیدی میانجامد. از آنجا که زمان و هزینههای صرف شده در تولید آثار خلاقه هنری به مراتب کمتر از صرف این هزینهها در اقدامات علمی است و تاثیرات مثبت آن نیز بسیار چشمگیر است. پرداختن به هنر و در راس آن تئاتر بالندگی بیشتر برای رسیدن به توفیقات علمی را بیش از پیش فراهم خواهد ساخت.
گفت و گو
