فرش شیخ صفی‌ یکی از 50 شاهکار جهان است

ساندی‌ تایمز (انگلیس)‌ اخیرا از بین هزاران کار هنری و تاریخی 50 شاهکار هنری را به عنوان برترین‌ها انتخاب کرد که نام این فرش تاریخی ایرانی که به فرش اردبیل شهرت دارد، در بین این 50 شاهکار جهانی است.

این فرش را مقصود کاشانی در 16 سال بافته است. نقشه این فرش براساس تصویر سقف قندیل خانه طراحی شده و افرادی که وارد این مکان می‌شدند، کف و سقف تالار را به یک نقش می‌دید‌ند که تداعی‌کننده وحدت وجود است که یعنی جهان تجلی نور خداست.در طراحی نقشه فرش اصلی، دریایی از حرکت‌های لطیف ساق‌ها و برگ‌های گیاهان که در آن از رنگ‌های شاه‌عباسی استفاده شده، نگاه‌ها را خیره می‌کند.

معاون صنایع دستی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری استان اردبیل درخصوص چگونگی خروج و انتقال این فرش به خارج از کشور به ایرنا گفت: گفته می‌شود در سال 1893 میلادی بقعه شیخ صفی به تعمیراتی نیاز پیدا می‌کند که به همین بهانه فرش مذکور به مبلغ 80‌تومان توسط افرادی فروخته می‌شود و از طریق تبریز به لندن انتقال می‌یابد.

جلیل جباری افزود: در لندن برادران رابینسن، فرش اردبیلی را خریداری کرده، بعد به گنجینه ویکتوریا آلبرت هال این شهر می‌فروشندکه تا زمان حاضر در آنجا نگهداری می‌شود.به گفته او، مبلغ 80 تومان حاصل از فروش قالی، صرف تعمیر بقعه و سقف قندیل‌خانه می‌شود؛ ولی بر اثر آن مرمت، نقش سقف تالار نیز از بین می‌رود.

شعر حافظ که فرمود: جز آستان توام در جهان پناهی نیست / سر مرا جز این حواله گاهی نیست

بر روی فرش نقش بسته است.

جباری گفت: به دلیل این که این فرش برای این مجموعه بافته شده و در طراحی آن، نوعی نوآوری به چشم می‌خورد، می‌توان گفت که نقطه عطفی در تاریخ قالیبافی ایران است.وی معتقد است: نقشه فرش به دلیل استفاده نکردن از شکل‌های هندسی که در آن زمان در اکثر قالی‌ها و زیراندازهای ایران مرسوم بود، به طور کامل ابتکاری است؛ به طوری که پس از گذشت سال‌ها اکنون نیز هر فرش که به این نقش بافته شود، به نام نقشه شیخ صفی موسوم می‌شود.