آیا لحظهای فکر کردید که با این کارتان چگونه با زندگی خود و دیگران بازی میکنید و در این راه حتی نگرانی از جریمه شدن، توقیف چند روزه خودرو و باطل شدن گواهینامه هم نمیتواند شما را از حرکات مخاطرهآمیز هنگام رانندگی باز دارد، بدانید در آینده نزدیک این عشق شما بهسرعت و هیجان برایتان خیلی گران تمام خواهد شد، چراکه دیگر کار با یک جریمه چند هزار تومانی و توقیف چند روزه خودرو تمام نمیشود و قرار است شما تا چند ماه و حتی چند سال از حق رانندگی محروم شوید!
محرومیتهای اجتماعی از جمله محرومیت چند ماهه تا چند ساله پیشنهادی است که از سوی مسوولان راهنمایی و رانندگی برای برخورد با رانندگان متخلفی که مرتکب تخلفات حادثهساز از جمله سرعت غیرمجاز میشوند، مطرح شده و به نظر میرسد مجلس نیز این آمادگی را دارد که در صورت طرح این موضوع در قالب لایحه، آن را مورد بررسی ویژه قرار دهد.
400 هزار تصادف جادهای در سال
سالانه بیش از 400 هزار تصادف جادهای در ایران روی میدهد و همین آمار، کشورمان را در ردیف اول حوادث مرگبار جادهای جهان قرار داده است. این در حالی است که در این 400 هزار تصادف جادهای در سال، روزانه بیش از 70 نفر و سالانه بیش از 20 هزار نفر در جادهها کشته میشوند و شمار هموطنانی که در این حوادث دچار نقصعضو، معلولیت و جراحتهای شدید یا سطحی میشوند، از 200هزار مورد هم میگذرد!
این یعنی هر سال در ایران یک زلزله درست مثل زلزله بم، حتی با تلفاتی بیشتر میآید و به اندازه یک جنگ تحمیلی 8 ساله مجروح و معلول بر جای میگذارد؛ حوادثی که سالانه 400هزار میلیارد تومان خسارت به کشور تحمیل میکند.
اما آمارهای اعلام شده از سوی مراجع ذیربط در خصوص آمار تصادفات و حوادث رانندگی طی سالهای اخیر بیانگر این است که بخش قابل توجهی از تصادفات و حوادث رانندگی در شهرها و جادههای کشور بیش از اینکه به دلیل وضعیت نامطلوب جادهها و عدم ایمنی خودروها باشد همچنان ناشی از بیاحتیاطی رانندگان و تخطی آنها از سرعت مجاز رخ میدهد؛ بهطوریکه متولیان حوزه ترافیک و تصادفات حدود 70 درصد تصادفات رانندگی را ناشی از خطاهای انسانی عنوان میکنند.
عاملی که بر اساس آخرین آمار پلیس راه در سفرهای نوروزی امسال همچنان در رتبه اول تخلفات رانندگان ایرانی است و به نظر میرسد با وجود اقدامات ویژه پلیس از جمله توقیف خودرو، ابطال گواهینامه و حتی افزایش مبلغ جریمه سرعت غیرمجاز اگرچه در کل موجب کاهش آمار تصادفات در جادهها شد، اما همچنان سرعت غیرمجاز بهعنوان عامل اصلی تصادفات رانندگی قربانی میگیرد.
عشق سرعتها در فهرست بیماران روانی؛ سوئیس
سوئیس از جمله کشورهایی است که تجربه موفقی در زمینه کنترل تخلفات حادثهساز رانندگی و کاهش رشد تصادفات داشته، اما روش مسوولان این کشور در برخورد با تخلفات مخاطرهآمیز رانندگی از جمله سرعت غیرمجاز و حرکات نمایشی، راهکار جالب و موثری بوده است، در این کشور، رانندهای که تعداد تخلفات رانندگیاش از یک حد مجاز در سال بیشتر باشد، به عنوان بیمار روانی از رانندگی محروم میشود.
در آمریکا نیز در کنار چنین برخوردهای شدید و قاطعی، نظام نمره منفی نیز تخلفات رانندگان را کنترل میکند؛ به این معنا که هر یک از تخلفات به تنهایی برای تعلیق یا ابطال گواهینامه کافی نیست، اما در صورتی که چند تخلف با هم یا پشت سر هم رخ دهد ، نمره منفی تخلفات به همراه تاریخ در پرونده آنها ثبت خواهد شد و در صورتی که حد نصاب نمره به 11 یا بیشتر برسد، به فرد خاطی از طریق پست اطلاع داده میشود که گواهینامهاش معلق شده و او موظف است طی 10 روز گواهینامه خود را به پلیس تحویل دهد.
سرعت غیرمجاز همچنان در صدر
اگرچه رعایت قوانین و مقررات رانندگی از سوی 95 درصد رانندگان و حضور موثر ماموران پلیس راه، نیروهای راهداری، اورژانس و هلال احمر در تمامی محورهای مواصلاتی کشور از جمله دلایل کاهش 15 درصدی تصادفات، 10 درصدی مرگها و 30 درصدی مجروحان تصادفات رانندگی در نوروز امسال بوده، اما بر اساس آمارهای پلیس راه مهمترین دلایل وقوع تصادفات رانندگی در نوروز امسال تخطی از سرعت مجاز با 29.7 درصد همچنان در صدر تخلفات رانندگی بوده است و درحالی که تدابیر کنترلی همچون افزایش مبلغ جریمههای رانندگی که نمونه آن در نوروز امسال از سوی راهنمایی و رانندگی اعمال شد و مبلغ جریمه تخلف سرعت غیرمجاز در جادهها به 35 هزار تومان افزایش یافت نیز در این زمینه نتوانست آنچنان که باید به عنوانی اهرم بازدارنده از کارایی لازم برخوردار باشد.
فرمانده پلیس راه کشور در گفتگو با «جامجم» ، سرعت غیرمجاز را عامل 40 درصد تصادفات رانندگی در جادههای کشور عنوان میکند و با اشاره به اقداماتی که در حوزه مهندسی راه میتوان برای بهبود و کنترل وضعیت سرعت رانندگی در جادهها اعمال کرد، میگوید: در حوزه مهندسی راه میتوان از اقداماتی همچون آرامسازی معابر، اصلاح هندسی و بهکارگیری ابزار و تجهیزات مهندسی که سرعت را محدود میکند، بهره گرفت که اجرای این امور درجادهها به عهده وزارت راه و در شهرها این وظیفه شهرداریهاست و در بخش تجهیزات الکترونیک نیز برنامه تجهیز تمامی جادههای کشور به دوربینهای ثبت سرعت در دستور کار است که بر این اساس اخیرا کریدور تهران مشهد به این دوربینها مجهز شده است.
وی معتقد است هرچه سرعت بالا میرود شدت حوادث رانندگی و بویژه احتمال فوت در این حوادث نیز بیشتر میشود. سرهنگ اسماعیلی نیز معتقد است؛ افزایش جریمهها صرفا نمیتواند حالت بازدارندگی از تخلفات رانندگی از جمله سرعت غیرمجاز که بخش قابل توجهی از تصادفات رانندگی به این دلیل رخ میدهد، داشته باشد.
فرمانده پلیس راه کشور تاکید میکند: افزایش جریمه سرعت غیرمجاز، توقیف خودرو و گواهینامه و حتی ثبت تخلف در پرونده، همگی میتوانند بهعنوان عوامل بازدارنده در بروز تخلفات محسوب شوند اما در کنار این موارد نیازمند این هستیم که فرهنگ جامعه را به گونهای تغییر دهیم و در این زمینه اطلاعرسانی کنیم که رانندگان به این واقعیت برسند که عبرت گرفتن از بعضی تجربههای تلخ که برخی رانندگان با آن روبهرو میشوند، صدها بار بهتر از این است که تکتک بخواهند این خطاها را مرتکب شوند که گاه به بهایی گزاف برای آنها تمام میشود.
فرمانده پلیس راه کشور از طرح پیشنهادی مبنی بر وضع مجازاتهای جدیدی علاوه بر اخذ جریمه برای برخی تخلفات حادثهساز رانندگی از جمله سرعت غیرمجاز خبر میدهد که در صورت تصویب در مجلس بر اساس آن، محدودیت موقت و دائمی از رانندگی طی چند ماه تا چند سال در انتظار متخلفان خواهد بود.
افزایش جریمه، دیگر جواب نمیدهد
به نظر میرسد نگرانی از آمار بالای تصادفات و تلفات حوادث رانندگی تنها دغدغه مسوولان راهنمایی و رانندگی و کارشناسان حوزه حمل و نقل و تصادفات نبوده بلکه این موضوع نگرانی و حساسیت ویژه نمایندگان مجلس را نیز برانگیخته است.
سیدجواد زمانی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی در گفتگو با «جامجم» ضمن ابراز نگرانی از اینکه آمار تلفات و خسارات ناشی از تصادفات رانندگی در کشورمان با تلفات یک زلزله مهیب که در آن چند هزار نفر از مردم کشته میشوند، برابری میکند، معتقد است: صرفا با افزایش جریمهها و جریمه کردن رانندگان متخلف نمیتوان فرهنگسازی کرد، چراکه تجربه این سالها نشان داده حتی اگر جریمه سرعت غیرمجاز به بالای 50 هزار تومان هم برسد، باز هم مشکل را حل نمیکند.
وی با تاکید براینکه البته نمیتوان از تاثیر افزایش جریمه نیز گذشت، اظهار میکند: باید سازوکارهای ویژهای برای محرومیتهای اجتماعی برخی رانندگان قانونگریز که با عدم رعایت قوانین و مقررات رانندگی جان خود و دیگران را به مخاطره میاندازند، در نظر گرفته شود که بهعنوان نمونه بر اساس نوع تخلف، مجازات آنها میتواند از چند ماه تا چند سال محرومیت از رانندگی باشد.
زمانی با تاکید بر ضرورت بهرهگیری از تجارب دیگر کشورهایی که در کنترل آمار تصادفات و تلفات رانندگی موفق بودهاند، میگوید: هم اکنون بسیاری از کشورهای دنیا حتی بیش از ما خودرو دارند، اما میزان تصادفات آنها بسیار کمتر از کشور ماست، اما آیا این کشورها صرفا با افزایش جریمهها به کاهش آمار تلفات و تصادفات و قانونمند کردن رعایت قوانین و مقررات رانندگی رسیدهاند؟
وی با اشاره به ضرورت همکاری و اقدامات ویژه وزارت راه برای رفع مشکلات و نقاط حادثهخیز جادههای کشور بر ضرورت اقدامات سختگیرانهتر برای صدور گواهینامه رانندگی و تعیین صلاحیت متقاضیان رانندگی از سوی راهنمایی و رانندگی تاکید میکند.
محرومیتها در انتظار عشق سرعتها
عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی درباره پیشنهاد مطرح شده از سوی مسوولان راهنمایی و رانندگی برای تعیین مجازاتهای سختگیرانهتر مبنی بر برخورد با رانندگانی که مرتکب تخلفات رانندگی حادثهساز از جمله سرعت غیرمجاز میشوند، تاکید میکند: طی جلسات مشترکی که با راهنمایی و رانندگی داشتهایم، چنین پیشنهادی مطرح شده و با توجه به ارادهای که در مجلس وجود دارد در صورتیکه این پیشنهاد در قالب لایحه به مجلس ارسال شود، پس از بررسیهای کارشناسی امیدواریم تصمیمات جدی در زمینه برخورد با تخلفات حادثهساز رانندگی به تصویب برسد.
اگرچه نمیتوان از نقش موثر افزایش جریمههای رانندگی بهعنوان یکی از راهکارهای اصلی و اهرمهای بازدارنده قوی در ارتکاب تخلفات رانندگی غافل شد، اما واقعیت این است که این راهکار نیز شاید تا مدتی پاسخگو باشد و باید با بهرهگیری از تجربیاتی که دیگر کشورهای موفق در کنترل آمار تصادفات و تلفات جانی حوادث رانندگی به آن دست یافتهاند، راهکارهای جدیدتری را نیز تجربه کرد، راهکارها و روشهای تازهای که به نظر میرسد این بار مسوولان راهنمایی و رانندگی و مجلس عزم جدی برای اجرای آن دارند.
پوران محمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم