اظهار نگرانی آمریکا از گسترش روابط ایران با آمریکای لاتین

وزیر خارجه آمریکا با تاکید بر این‌که تلاش‌های دولت جورج بوش، رئیس‌جمهور قبلی آمریکا برای منزوی کردن رهبران آمریکای لاتین با شکست مواجه شد، ادامه داده است: آنچه ما انجام می‌دهیم، کارساز نبوده است و اگر به دستاوردهای ایران و چین در آمریکای لاتین بنگریم، آنها نسبتا نگران‌کننده هستند.

کلینتون افزود: آنها (ایرانی‌ها) در حال برقراری روابط اقتصادی و سیاسی مستحکم با این رهبران (رهبران چپگرای آمریکای لاتین) هستند. من فکر نمی‌کنم این امر به نفع ما باشد.

وزیر خارجه آمریکا که حتی از بزرگی سفارتخانه ایران در ماناگوا (پایتخت نیکاراگوئه) ابراز نگرانی کرده، در بخش دیگری از سخنان خود گفته است: دولت باراک اوباما تلاش خواهد کرد تا روابط با منتقدان سرسخت خود در نیمکره غربی شامل هوگو چاوز ، رئیس‌جمهور ونزوئلا را بهبود بخشد. واشنگتن همچنین منتظر واکنش متقابل برادران کاسترو در کوبا نسبت به اقدام رئیس‌جمهور آمریکا در آسان‌تر کردن مسافرت و برداشتن محدودیت‌ها بین دو کشور است.وی به حضور گسترده ایران در نیکاراگوئه به عنوان مثالی از آنچه که سایر کشورها در آمریکای مرکزی و جنوبی انجام‌ می‌دهند، اشاره کرد و ادامه داد: ما به دنبال نحوه تعامل با دانیل اورتگا، رئیس جمهور نیکاراگوئه هستیم. ایرانی‌ها در حال ساختن سفارت بزرگی در مانا گوا هستند.

کلینتون یادآور شد: من فکر نمی‌کنم در جهان امروز که یک جهان چندقطبی است و ما در آن برای جلب توجه و برقراری رابطه دست‌کم با روسیه، چین و ایران رقابت می‌کنیم، به نفع ما باشد که به کشورهایی که در نیمکره ما هستند، پشت کنیم.

هیلاری کلینتون دومین مقام ارشد آمریکایی است که درباره افزایش نفوذ ایران در آمریکای لاتین ابراز نگرانی می‌کند. رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا نیز قبلا درباره نفوذ ایران در آمریکای لاتین هشدار داده بود. وی گفته بود که ایران با افتتاح دفاتر و مراکز مختلف در کشورهای آمریکای لاتین تلاش می‌کند تا به اهدافش در این مناطق دست یابد.

سازمان‌های اطلاعاتی آمریکا نیز در برآورد سالانه خود از تهدیدات علیه آمریکا که برای سنای این کشور تهیه شده بود، با اشاره به رابطه نزدیک ایران و ونزوئلا در سال‌های اخیر، از کاراکاس به عنوان پل ارتباطی تقویت روابط تهران و آمریکای لاتین یاد کردند و خطر حضور ایران را در این منطقه یادآور شدند.

کنگره آمریکا نیز ضمن هشدار به نفوذ ایران و روسیه در همسایگان جنوبی آمریکا از اوباما خواسته بود تا با قرار دادن آمریکای لاتین در کانون سیاست خارجی خود، این نفوذ را خنثی کند. این تنها واشنگتن نیست که از نفوذ ایران در منطقه آمریکای لاتین نگران است، مقامات رژیم صهیونیستی نیز با وارد آوردن اتهامات بی اساس به ایران، بارها از این حضور ابراز نگرانی کرده‌اند. 

فراز و نشیب روابط ایران با آمریکای لاتین

برخلاف آنچه از سوی رسانه‌های غربی عنوان می‌شود، رابطه ایران با کشورهای آمریکای لاتین منحصر به حضور دولت نهم نیست و روابطی دیرینه را تشکیل می‌دهد.

پس از انقلاب اسلامی با آغاز جنگ تحمیلی و اعمال تحریم‌های اقتصادی، جمهوری اسلامی ایران با محور قرار دادن توسعه روابط سیاسی و اقتصادی با کشورهای در حال توسعه، منطقه آمریکای لاتین را مورد توجه قرار داد و به منظور شکست سیاست انزوای ایران روند توسعه روابط با کشورهای این منطقه آغاز شد. در این دوران که تا پایان جنگ ادامه داشت، سفارتخانه‌های ایران در کشورهای شیلی، اروگوئه، کوبا، نیکاراگوئه و کلمبیا افتتاح شد و آغاز به کار کرد.

در ادامه وجود برخی تحریم‌ها و محدودیت‌های تجاری از سوی آمریکا و متحدانش،موجب شد تا ایران به منظور تأمین کالاهای ضروری خود متوجه آمریکای لاتین شود و به این ترتیب کشورهایی مانند آرژانتین، برزیل و اروگوئه به عمده‌ترین مبادی وارداتی ایران در منطقه تبدیل شدند.

به رغم توسعه چشمگیر و خیره کننده روابط تجاری بین ایران و کشورهای منطقه آمریکای لاتین، روابط سیاسی فی‌مابین در حد انتظار از توسعه یافتگی برخوردار نبود، اما تغییرات در فضای بین‌المللی و پایان جنگ سرد، زمینه را برای توسعه سیاسی روابط برای این کشورها فراهم آورد و پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی، سرفصلی جدید در تاریخ روابط بین‌الملل گشود .

این ویژگی موجب شد تا کشورهای آمریکای لاتین به حوزه‌های خارج از محیط سنتی خود توجه بیشتری نشان دهند و به این ترتیب، زمینه برای گسترش روابط ایران و کشورهای منطقه آمریکای لاتین مساعد شد.

درمیان کشورهای آمریکای لاتین، کوبا اولین کشوری بود که پیمان دوستی غیررسمی با ایران بست و اواخر سال‌های 90 بود که تهران متحد واقعی خود را در ونزوئلا، یعنی چاوز را پیدا کرد .

این ارتباط با روی کار آمدن دولت‌های چپ ضدآمریکایی گسترش یافت و نتیجه انتخابات بولیوی، اکوادور، نیکاراگوئه و چند کشور دیگر آمریکای لاتین نیز به گونه‌ای پیش رفت که روند سیاست حاکم بر این منطقه را به سمت فضای ضد آمریکایی پیش برد.

بولیوی و نیکاراگوئه نسبت به برقراری رابطه با ایران ابراز تمایل کردند و احمدی‌نژاد مورد استقبال گرم دانیل اورتگا و مورالس در پایتخت‌های این دو کشور قرار گرفت؛ احمدی‌نژاد در سفر به بولیوی در زمینه نفت و گاز و در سفر به نیکاراگوئه در زمینه ساخت پالایشگاه، ساخت نیروگاه برق و احداث بنادر و کمک به صنعت کشتیرانی این کشور موافقت‌نامه‌هایی را به امضا رساند، همچنین اورتگا و مورالس از ایران دیدار کردند و در جریان سفر توافقات قابل ملاحظه‌ای با طرف‌های ایرانی به امضا رساندند. دانیل اورتگا در سفر به تهران دعوت بسیج دانشجویی را لبیک گفت و چفیه را بر دوش خود انداخت و از لزوم مبارزه با استکبار سخن گفت و احمدی‌نژاد را برادر خود خواند. از طرف دیگر کامیلو و آلیدا فرزندان ارنستو چه گوارا به ایران سفر کردند و در مراسمی در دانشگاه تهران حضور یافتند.

در حال حاضر جبهه همکاری‌های مشترک میان جمهوری اسلامی ایران، ونزوئلا، کوبا، نیکاراگوئه و بولیوی مجموعه‌ای را در منطقه آمریکای لاتین ایجاد کرده است که الگوی جدید سیاسی و اقتصادی را در منطقه به وجود آورده است.