کنکور 88 در انتظار ساماندهی سهمیه‌ها

زمستان سال گذشته سردرگمی در سهمیه‌بندی پذیرش دانشجو منجر شد تا برای اولین بار کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس به فکر بازنگری در سهمیه‌بندی‌‌ها بیفتد، هر چند پیش از آن مجلسی‌ها از تدوین طرح «نحوه پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها» خبر دادند اما تاخیر در ابلاغ مواد این طرح برای اجرا توسط دولت، عملا این طرح را به دست فراموشی سپرد. شاید به نظر می‌رسید که طرح تدوین شده پشتوانه و امکانات اجرایی لازم را ندارد و بیشتر از آن که منجر به ساماندهی شود، موانع جدیدتری ایجاد خواهد کرد.

اما با نزدیک شدن به زمان برگزاری آزمون سراسری سال 88 رئیس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس از مطالعه و تهیه طرح جدیدی در ساماندهی سهمیه‌بندی در کنکور خبر داده که قرار است نتایج نهایی آن تا پایان فروردین ماه اعلام شود، هر چند که امیر طاهرخانی، عضو دیگر این کمیسیون آن را طرحی می‌داند که هنوز در دست بررسی است و به پایان نرسیده، اما به هر حال تا پایان فروردین زمان زیادی باقی نمانده و طبق قول رئیس کمیسیون این طرح در اردیبهشت به صحن علنی مجلس خواهد رفت. تنها در این صورت و البته با تایید شورای نگهبان قانون یکپارچه‌سازی سهمیه‌ها در کنکور 88 شکل اجرایی به خود می‌گیرد.

تجربه تلخ کنکور 87

هر چند روسای سازمان سنجش آموزش کشور بارها از صحت نتایج آزمون سراسری 87 خبر داده‌اند، اما هیاهوی این آزمون بویژه پس از اعلام نتایج، فراموش‌نشدنی بود. علی عباسپور تهرانی، رئیس کمیسیون آموزش مجلس در این باره می‌گوید: پیرو مسائلی که در کنکور سال 87 پیش آمده بود و ماموریتی که رئیس مجلس به کمیسیون ما داد، لازم بود با همکاری وزارت علوم و شورای عالی انقلاب فرهنگی به یکپارچه کردن سهمیه‌ها و بررسی بومی‌گزینی بپردازیم که این مطالعه را تا آخر فروردین نهایی می‌کنیم.

به گفته عباسپور، از دهه 60 تاکنون در مجلس و مراکز مختلف در مورد سهمیه‌های کنکور، قوانین متعددی تصویب شده و به هم ریختگی امروز را منجر شده است که باعث ایجاد مشکلاتی در کنکور 87 بود.

ابهامات سهمیه‌بندی در پذیرش دانشجو

بعضی از کارشناسان ادعا می‌کنند تصمیم اخیر سازمان سنجش در بومی‌گزینی داوطلبان طی سال گذشته بر ابهامات سهمیه‌بندی افزوده است؛ اما آنها که خوشبین‌ترند معتقدند بومی‌گزینی به تنهایی عامل آشفتگی نیست بلکه توجیه نشدن داوطلبان و اطلاع‌رسانی نادرست بر حجم سردرگمی‌ها افزوده است.

حسین توکلی، معاون سازمان سنجش اجرای طرح بومی‌گزینی را رفع مشکلات خوابگاهی عنوان می‌کند و با بیان این که دانش‌آموختگان معمولا تمایلی به بازگشت به شهرشان ندارند، بومی‌گزینی را یکی از راه‌های مقابله با تشدید مهاجرت‌ها و کمبود نیروی انسانی متخصص بویژه در نقاط محروم عنوان می‌کند.

اما منتقدان ضعف این طرح را در توزیع نابرابر امکانات آموزش عالی و محرومیت داوطلبان ممتاز از تحصیل در دانشگاه‌های برتر کشور می‌دانند، به طور کلی هرچند سهمیه‌بندی مناطق سال‌هاست اجرا می‌شود، اما بومی‌گزینی که درصد آن را تا بالای 60 درصد افزایش داده، یکی از ابهامات موجود در نحوه پذیرش دانشجوست. تجربه تلخ کنکور 87 و پذیرش داوطلب رتبه 16 هزار در دانشگاه صنعتی شریف و محرومیت رتبه‌های سه رقمی از ورود به دانشگاه‌های برتر، گواه ابهامی است که مجلس باید به آن پاسخ دهد.

ابهام دیگر، سهمیه 40 درصدی رزمندگان است که تعداد مشمولانی که می‌توانند از این سهمیه استفاده کنند، سال به سال کمتر می‌شود، به طوری که به اذعان نمایندگان مجلس، از کل سهمیه رزمندگان تنها 2 درصد توسط داوطلبان مشمول استفاده می‌شود و 38 درصد آن آفت‌پذیر شده است، یعنی افرادی با سایر سهمیه‌ها وارد آن می‌شوند و از امتیاز آن بهره می‌برند.

همچنین در پی انتشار خبر اختصاص 38 درصد باقیمانده سهمیه رزمندگان به بسیجیان فعال دانشجویان بسیجی خود به اعتراض پرداختند و در نامه‌ای به فرمانده سپاه و نمایندگان مجلس مخالفت خود را ابراز کردند. این افراد حتی برای جلوگیری از تضییع حقوق دیگر داوطلبان، خواستار لغو تمامی امتیازات و سهمیه‌های بسیجیان در کنکور سراسری و دانشگاه آزاد شدند.

آنان اعطای چنین امتیازاتی را منجر به ایجاد خدشه به چهره بسیج عنوان کردند. به هر حال این ابهام وجود دارد که در آزمون امسال وضعیت سهمیه رزمندگان و بسیجیان چگونه خواهد بود و مجلس ملزم به پاسخگویی به چنین ابهامی است.

ابهام دیگر بلاتکلیفی در حذف یا ماندگاری کنکور است، در حالی که تا پیش از شروع سال جدید، مجلس از حذف کنکور تا 2 سال آینده خبر می‌داد و بر آن پافشاری می‌کرد، به یکباره اعلام کرد که سال 90 حذف کنکور محال است.
در حالی که داوطلبان سال‌های آینده از هم‌اکنون نیاز به برنامه‌ریزی برای ورود به دانشگاه دارند و این امر نشان‌دهنده نبود استراتژی دقیق یا نبود شفافیت در بیان سیاست‌های جدید است.

بنابراین گزارش، در حال حاضر این نگرانی وجود دارد که بعضی از دارندگان رتبه‌های برتر کنکور به دانشگاه دلخواه خود راه نیابند و بعکس صاحبان رتبه‌های بالا در کنکور به صرف اقامت در شهر یا منطقه خاص روانه دانشگاه‌های برتر شوند و هنوز شفافیت دقیقی در چگونگی اختصاص سهمیه‌ها به مناطق و شهرهای مختلف وجود ندارد و گواه آن،اظهارات شخص رئیس سازمان سنجش است که از تنوع سهمیه‌ها ابراز ناخرسندی کرده و گفته که این سهمیه‌ها حتی او را نیز با سردرگمی و آشفتگی روبه‌رو می‌کند.

با این حال پورعباس، رئیس سازمان سنجش قول می‌دهد که مشکلات کنکور 87 و هیاهو و اعتراض‌های پس از آن که به‌حق یا ناحق منجر به محرومیت عده‌ای از ورود به دانشگاه شد، تکرار نمی‌شود، منتهی این قول، مستلزم طرح ساماندهی سهمیه‌ها در مجلس است که شمارش معکوس برای پایان مهلت مجلس در ارائه نتایج مطالعاتش از همین امروز آغاز شده است.

کتایون مصری