جایگاه ‌آموزش‌ عالی ‌ایران در علوم،‌تحقیقات و فناوری

ظرفیت‌سازی برای افزایش شانس قبولی داوطلبان در آزمون‌های ورودی دانشگاه‌ها از این‌گونه اقدامات است. پذیرش دانشجو از 800 هزار نفر در سال 84 به یک میلیون و 200 هزار نفر در سال 86 و یک میلیون و 500 هزار نفر در سال جاری رسیده است. امسال برای اولین بار، کسانی که حداقل نمره قبولی را احراز کنند قطعا به آموزش عالی راه خواهند یافت. همچنین پوشش دانشجویی کشور به 27 درصد رشد رسیده است. از دیگر اقدامات آموزشی این وزارتخانه می‌توان به محدود کردن توسعه دوره‌های کارشناسی تا 5 درصد به نفع افزایش ظرفیت دوره‌های تحصیلات تکمیلی در دانشگاه‌های دولتی، تشکیل هیات ممیزه تخصصی علوم انسانی و هنر برای نخستین بار و توازن نگاه به رشته‌های علمی بخصوص علوم انسانی و علوم پایه از طریق رشد 41 درصدی جمعیت دانشجویان علوم انسانی و 32 درصدی علوم پایه اشاره کرد.

در حوزه فرهنگی و دانشجویی برای نخستین بار 7 خانه فرهنگ آماده بهره‌برداری شده و 22 خانه فرهنگ دیگر شروع به کار خواهند کرد. برپایی جشنواره بین‌المللی فارابی ویژه صاحب‌نظران علوم انسانی و اسلامی، صدور فرهنگ کارت دانشجویی و تشکیل شورای تعامل دانشجو و مدیریت دانشگاه و تدوین آیین‌نامه آن برای اجرا هم از جمله اقداماتی است که در این حوزه برای اولین بار به ثمر رسیده است.در بخش دانشجویی، برای اولین بار اعطای وام شهریه تا میزان 70 درصد مبلغ شهریه به دانشجویان تحصیلات تکمیلی با هدف تحقق عدالت آموزشی به وقوع پیوسته و نیز 50 میلیارد ریال اعتبار به دانشجویان موسسه های آموزش عالی غیردولتی - غیرانتفاعی اختصاص یافته است. به منظور رفاه دانشجویان، به تغذیه آنان نیز توجه ویژه شده و برای نخستین بار اجرای طرح توزیع صبحانه در خوابگاه‌ها در تمامی دانشگاه‌ها به تحقق پیوسته است.

بالاخره این که کاهش تصدیگری دولت در امور دانشجویی و واگذاری امور دانشجویی به بخش غیردولتی از اهم برنامه‌های این بخش بوده است.

در حوزه پژوهش و فناوری نیز ایران براساس معیار تولید علم و نمایهISI در سال 2005 دارای 5582 مقاله بوده که سال 2008 این تعداد به بیش از 13 هزار و 500 مقاله رسیده است. در این معیار کشورمان به مقام دوم منطقه و رتبه 24 در جهان دست یافته است.در مجموع می‌توان گفت، ایران طی سال‌های اخیر برای نخستین بار رتبه اول را در 7 شاخه علمی ریاضی، مکانیک، پلیمر، شیمی، مهندسی شیمی، نانو و پزشکی در سال 2007 در منطقه کسب کرد.

این در حالی است که هم‌اینک رتبه 12 جهانی در ریاضیات، رتبه 14 جهانی در مکانیک، رتبه 16 در پلیمر، رتبه 18 در شیمی، رتبه 26 جهانی در نانو و رتبه 27 جهانی در علوم پزشکی در اختیار ایران است.

* مدیرکل روابط عمومی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری