گفتگو با بهنام راد مدیرکل سیمای امور استانها
تنوع و رنگارنگی شبکههای سراسری با پخش برنامههای محلی
به مدد دستیابی انقلاب اسلامی به اوج قلههای پیروزی و استحکام و ثبات آن در هیات نظام جمهوری اسلامی ایران، همراه با توسعه و پیشرفت کشور در حوزههای گوناگون، کارشناسان و صاحبان فن سازمان صدا و سیما در مراکز و مناطق مختلف، شبکههای تلویزیونیای را راهاندازی کردهاند که هریک میکوشند از منظر تعریفی که برایشان صورت گرفته، بازتاباننده موقعیت بومی و محلی خویش، از جنبههای متفاوتی باشند.
این کوشش، در کنار حمایت و پشتیبانیهای نسبتا مطلوب فنی و تکنولوژی، از نظر محتوایی و هنری، نیازمند باریکبینی، خلاقیت، پژوهش و همراهیهای عمیق و برنامهریزی شدهتری است.
تلهفیلم و یا مستندهای ساخته شده، در شبکههای منطقهای که روی شبکههای ملی نیز قرار میگیرند، با همه کاستیهایشان، آغازگر حرکتی قلمداد میشوند که تنوع و تعدد خردهفرهنگ و استعدادهای گوناگون مناطق میهنمان به آن غنای فرهنگی و طراوت و نشاط بیشتری خواهد بخشید.
با بهنام راد مدیرکل سیمای امور استانها گفتگویی را انجام دادهایم و در این ارتباط سعی شده فعالیتهای این حوزه، پیرامون تولیدات با موضوع انقلاب اسلامی را مورد بررسی قرار دهیم.
لطفا درباره برنامههایی که برای مراکز سیما پیرامون بزرگداشت و فرارسیدن سیامین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی طراحی شده توضیحاتی ارائه دهید.
مراکز استانها در زمینه سیامین سالگرد انقلاب اسلامی تولید آثار متنوعی به ویژه آثار فاخر را با استفاده از گنجینه ارزشمند تصاویر مستند راهپیماییهای مردمی و رویدادهای انقلاب در انواع طبقات و ساختارها در درست تولید و پخش دارند. علاوه بر این بدنه اصلی تولید و پخش مراکز که مربوط به طبقات «ج» و «د» در ساختارهایی مثل ترکیبی، گزارشی و... است، بر این رویداد مهم متمرکز شده است که حجم زیادی از برنامههای تلویزیونی و رادیویی را به خود اختصاص میدهد. بنابراین، آثار مراکز در زمینه «انقلاب در شهرستانها و مراکز استانها» و «دستاوردهای سیساله کشور» در حوزههای مختلف اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی به صورت مستند آماده شده است که در باکسی مستقل در شبکههای یک و سه سیما پخش میشود.
همچنین نماهنگهایی از حضور مردم در عرصه انقلاب در مناطق و شهرهای ایران که اغلب آنها با نوای موسیقی و یا زبان و لهجه محلی آماده شده است برای پخش از شبکههای سراسری ارسال شده که موجب تنوع و رنگارنگی بیشتر برنامههای شبکههای سراسری در ایام دهه مبارکه فجر خواهد بود.
برنامهریزیهای جدید در این باره نسبت به گذشته از چه سطح کیفی (محتوایی و هنری) برخوردار است؟
از نظر ساختاری توجه به قالب نماهنگ و مستند فاخر و از حیث محتوایی تمرکز بر منابع آرشیوی آن دوران که میراث ارزشی و اسناد فوقالعاده مهمی در ثبت وقایع مردمی انقلاب اسلامی دارد، توجه ویژهای شده است که گامهای ارزندهای در این زمینه محسوب میشوند.
با توجه به تاثیرگذاری عمیقتر تولیدات نمایشی، تا چه اندازه تلاش میشود موضوع انقلاب اسلامی در قالب تلهفیلم، مجموعه یا سریال مورد پرداخت قرار گیرد؟
گرچه به دلیل هزینههای بالای تولیدی آثار فاخر و تاریخی، مراکز از ماموریت ساخت برنامههای پرهزینه تاریخی معاف هستند، معالوصف برخی از مراکز به جهت انگیزش بالای برنامهسازان و مدیرانشان در این زمینه فعالیت میکنند و آثار نمایشی نسبتا خوبی داشته و خواهند داشت. به عنوان مثال پیش از این مرکز سیستان و بلوچستان 450 دقیقه سریالی داستانی با نام «خاطرات خاموش» تولید کرده است که در ایام دهه فجر از شبکه 2 سیما پخش گردیده یا مرکز آذربایجان شرقی تلهفیلمی با نام «به رنگ برف» تولید کرده است که از شبکه یک سیما پخش شده است و برای تولید آثار فاخر در این زمینه، برنامهریزیها و تلاش خوبی در جریان است.
در پرداخت برنامههای تلویزیونی از نظر موضوع و مضمون سعی بر آن است این مقوله بیشتر از چه منظری مورد توجه و تاکید قرار گیرد؟
بیش از هر چیز ثبت وقایع انقلاب، آنگونه که اتفاق افتاده به عنوان بخشی ارزشمند و مهم از منابع اسنادی تاریخی انقلاب در دستور کار مراکز صدا و سیما قرار دارد. بسیاری از شهرستانهای دوردست کشور محل تبعید چهرههای بزرگ انقلاب بودهاند. مراسم زنجیرهای چهلم شهدا به شکل پیوسته در شهرها و شهرستانهای کشور ازجمله قم، تبریز، یزد و... شکل گرفت، پارهای از فعالیتهای ویژه ساواک، نیروهای امنیتی و نظامی پهلوی در مناطق مختلف کشور متمرکز بوده است و برخی از وقایع مهم انقلاب خارج از پایتخت رقم خورده است که همه این موارد دستمایه غنی و ارزشمندی برای برنامهسازی و فعالیتهای رسانهای است.
به هنگام طرح این موضوع، ارتباط آن با مسائل، نیازها، رویدادها و فرهنگ و باورهای مردم منطقه براساس چه مبانی و اصولی انجام میگیرد؟
ملاحظات مربوط به مبانی رسانه اعم از شاخصهای فرهنگی، قواعد جامعهشناختی، اصول ارتباطات، اقتضائات بومی، رویکردهای کلامی نظام و ملی و... و مبانی زیباییشناختی در تولید این دست برنامهها مورد تاکید است و این اصول کلی و فراگیر البته از طریق سیاستها و محورهای مورد اشاره در افق رسانه تعریف و اولویتبندی میشود.
میزان رضایت یا ارتباط مخاطبان با این گونه برنامهها تاکنون چگونه بوده است؟
میزان ارتباط و رضایتمندی مخاطبان یا برنامههایی که قبلا پخش شده است، در حد نسبتا خوب بوده است و در مورد برنامههای آتی که کیفیت بهتری دارند باید منتظر پخش برنامهها و نظرسنجیها بود.
ساخت تولیدات با مضمون انقلاب اسلامی را از نظر بهرهمندیشان از تحقیق و پژوهش چگونه ارزیابی میکنید؟
معاونت امور مجلس و استانها طی دستورالعملهای کیفیسازی برنامهها که قبلا برای مراکز ارسال نموده به «پژوهش برنامهای»، «استفاده از خروجی اتاقهای فکر» و «فعالسازی شوراهای طرح و برنامه» به عنوان شاخصهای کیفیسازی اهمیت زیادی داده است، به طوری که در بزنگاههایی مثل جشنواره و ارزیابی آثار فاخر، برنامههای فاقد کارنامه پژوهشی را غیرقابل بررسی شناخته است.
در سری جدید برنامههایی هم که به مناسبت سیامین سال انقلاب اسلامی تولید شده است، تاثیر مستقیم تحقیق و پژوهش در کیفیت آنها مشهود است.
عمدهترین مشکلات و موانعی که در مراکز سیما برای پرداخت غنی و جذابتر در این زمینه به چشم میآید را چه موارد و محورهایی میدانید؟
درخصوص منابع آرشیوی باید به کارویژههای لابراتواری برای حفظ کیفیت نگاتیوها و تصاویر ویدئویی قدیمی که از وقایع انقلاب و جنگ به جا مانده اشاره کنم و در مورد ساختار برنامهسازی نیز از دقت در ارائه فاخر و ضابطهمند این آثار (به عنوان مثال ساخت موسیقی، پرهیز از گرافیک دمدستی و مبتذل، تدوین نامناسب و...) میتوان نام برد.
طرح تولیدات تلویزیونی محلی را پیرامون انقلاب اسلامی در سطح شبکههای ملی و سراسری چگونه ارزیابی میکنید؟
این امر موجب تنوع و رنگارنگی شبکههای سراسری میشود و برنامههای کشوری را مزین به صحنههای پرشوری از حضور و مشارکت گسترده مردمی از اقوام و مناطق مختلف ایران میکند و بخوبی نشان میدهد که انقلاب اسلامی متعلق به هیچ گروه و منطقه خاص نیست و از بطن مردم جوشیده است.
به منظور پرداخت پرمحتوا و خلاقهتر تولیدات تلویزیونی با موضوع انقلاب اسلامی در آینده چه برنامهریزیهای کوتاه و بلندمدتی را طراحی کردهاید؟
مصمم هستیم از منابع جدید آرشیوی برنامهای مستقل تدوین کنیم و همچنین در میانمدت نسبت به دستاوردهای انقلاب که بخش اعظم آن مربوط به اقصینقاط کشور است، برنامههای فاخر در مراکز تولید نماییم.
ضمن تشکر و سپاس از مشارکت شما برای انجام این مصاحبه اگر نکاتی را در این باره قابل طرح میدانید آمادهایم که بشنویم.
متشکرم و آرزوی توفیق برایتان دارم.
