دست‌اندازهای جنوب خلیج‌فارس برای کتاب ایران

البته از این موضوع نمی‌توان غفلت کرد که برخلاف کشورهای حاشیه خلیج فارس که ناشرانی غیروابسته به دستگاه‌های اجرایی در نمایشگاه‌های کتاب تهران شرکت می‌کنند، ناشران ایرانی حاضر در بیشتر نمایشگاه‌های کتاب جهان و بویژه کشورهای عربی ناشرانی هستند که وابسته به دستگاه‌های اجرایی کشور هستند.

ناشرانی وابسته به سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مجمع تقریب مذاهب اسلامی و مجمع جهانی اهل بیت همه‌ساله و به دلیل پشتوانه مالی قوی در نمایشگاه‌های کتاب بویژه کشورهای اسلامی شرکت می‌کنند و فضا برای حضور ناشران خصوصی چندان فراهم نیست.

در این شرایط بعضی از کارشناسان و دست‌اندرکاران از ممانعت حضور ناشران قطری و کویتی و بخشی از کشورهای عربی در نمایشگاه کتاب تهران سخن می‌گویند و این در حالی است که باید دانست ناشران عربی در نمایشگاه‌های کتاب نماینده نهادهای دولتی آن کشورها نیستند و باید شیوه‌های دیگری برای اعمال فشار بر دولت‌های عربی که به فرهنگ ایران اهانت می‌کنند، اندیشید.

لابی‌های وهابی حاضر در کمیته‌های بررسی کتاب برای نمایشگاه‌های کتاب کشورهای عربی کوچک خلیج فارس این بار دست به کار شده‌اند تا از عرضه برخی کتاب‌های ناشران ایرانی جلوگیری کنند.

این اقدام تاکنون در عرصه حضور ناشران مسلمان در کشورهای یکدیگر سابقه نداشته و برگزارکنندگان نمایشگاه‌ها پس از اندکی تاخیر در پی اعلام موافقت اولیه برای حضور این کتاب‌ها، نسبت به عرضه این آثار واکنش نشان داده‌اند.

این اقدام به ناشران ایرانی محدود نشده و ناشران شیعی لبنان هم در صف توقیف کتاب‌های خود قرار گرفته‌اند.

این امر نشان می‌دهد که موج ضد فرهنگی که پیش از این در کشورهای عربی شکل گرفته بود به مرحله عمل رسیده و به رویارویی مستقیم منجر شده است.

به هر حال لازم است واکنش‌های مناسب و سنجیده و به دور از هیاهو در این زمینه اتخاذ شود تا هم فضای فرهنگی داخلی و هم فضای فرهنگی میان کشورهای اسلامی با آرامش و به دور از تنش باشد و از سوی دیگر کشورهای کوچک حاشیه خلیج فارس دیگر به خود اجازه اهانت به فرهنگ ایران و تشیع را ندهند.

غلامرضا معصومی