موزه‌ خودروی‌ تهران؛ متفاوت‌ و استثنایی‌

  بنیاد مستضعفان‌ در نظر دارد طرحی‌ به‌ نام‌ مجتمع‌ موزه‌ها را به‌ اجرا بگذارد که‌ بر اساس‌ آن‌  موزه‌های‌ زیر نظر این‌ سازمان‌ همگی‌ به‌ فضای‌ پارک‌ ارم‌ انتقال‌ یابند. این‌ طرح‌ برای‌ دسترسی‌  آسان‌ مردم‌ به‌ همه‌ موزه‌ها در فضایی‌ مشخص‌ و نیز پایین‌ آوردن‌ هزینه‌ اداره‌ موزه‌ها در حال‌  پیگیری‌ است. 

 کالسکه‌های‌ موجود در موزه‌ ‌

 موزه‌ تماشاگه‌ خودرو دارای‌ دو کالسکه‌ سلطنتی‌ بسیار با ارزش‌ است. نخستین‌ کالسکه‌ متعلق‌ به‌  ناصرالدین‌ شاه‌ است‌ که‌ بنا به‌ سفارش‌ وی‌ با هزینه‌ پنج‌ هزار تومان‌ در اتریش‌ ساخته‌ شده‌ است. ‌ کالسکه‌ دوم‌ بنا به‌ سفارش‌ محمد رضا شاه‌ به‌ اتریش‌ برای‌ استفاده‌ در مراسم‌ تاجگذاری‌ ساخته‌  شده‌ است. ‌ ‌

 ورود اتومبیل‌ به‌ ایران‌ ‌

 مظفرالدین‌ شاه‌ در نخستین‌ سفر خود به‌ اروپا 2 اتومبیل‌ خریداری‌ کرد که‌ با 2 راننده‌ فرانسوی‌  عازم‌ ایران‌ شدند. ‌ از دو اتومبیل‌ خریداری‌ شده، یکی‌ در راه‌ انزلی‌ دچار نقص‌ فنی‌ شد و از حرکت‌ باز ماند و به‌ مرور  به‌ آهن‌ پاره‌ تبدیل‌ شد و یکی‌ به‌ تهران‌ رسید. از آن‌جا که‌ وضعیت‌ خیابان‌ها و کوچه‌های‌ آن‌ موقع‌  تهران‌ به‌ هیچ‌ وجه‌ مناسب‌ نبود، ناچار اتومبیل‌ شاه‌ را به‌ میدان‌ مشق‌ برده‌ و در آنجا پارک‌ کردند.  هر روز مردم‌ تهران‌ برای‌ تماشای‌ حرکت‌ اتومبیل‌ در میدان‌ مشق‌ اجتماع‌ می‌کردند. ‌

 پس‌ از مرگ‌ مظفرالدین‌ شاه‌ فرزندش‌ محمد علی‌ شاه‌ جانشین‌ او شد و اتومبیل‌ مزبور مورد  استفاده‌ او قرار گرفت.
در بحران‌ انقلاب‌ مشروطه‌ هنگام‌ عبور موکب‌ محمد علی‌ شاه‌ در خیابان‌  اکباتان‌  که‌ آن‌ روزها خیابان‌ باغ‌ وحش‌ خوانده‌ می‌شد  چند بمب‌ دست‌ساز به‌ سوی‌ اتومبیل‌ او  پرتاب‌ شد که‌ اتومبیل‌ منفجر و عده‌ای‌ زخمی‌ شدند، اما شاه‌ که‌ درون‌ کالسکه‌ نشسته‌ بود، جان‌ به‌  سلامت‌ برد. از این‌ اتومبیل‌ تصویری‌ به‌ جا مانده‌ است. ‌

 اولین‌ اتومبیل‌های‌ وارداتی‌ سواری‌های‌ فورد کروکی‌ با حداکثر 40 کیلومتر سرعت‌ در ساعت‌ بود  که‌ به‌ دلیل‌ نداشتن‌ گیربکس‌ و جعبه‌ دنده‌ فقط‌ در سطح‌ هموار حرکت‌ می‌کردند و در سرازیری‌ها  مسافران‌ ناچار بودند پیاده‌ شوند تا آن‌ را متوقف‌ کنند. چند کامیون‌ باری‌ با لاستیک‌ توپر نیز در  مسیرهای‌ نزدیک‌ به‌ حمل‌ بار و مسافر اشتغال‌ داشت. ‌

 به‌ مرور سواری‌های‌ گیربکس‌دار و کامیون‌های‌ دارای‌ دیفرانسیل‌ با ظرفیت‌های‌ مختلف‌ وارد شد.  اتاق‌ سواری‌های‌ اولیه‌ شبیه‌ اتاق‌ درشکه‌ بود و با هندل‌ روشن‌ می‌شد. قیمت‌ اتومبیل‌ معمولی‌  سیصد تا سیصد و پنجاه‌ تومان‌ بود که‌ با پنجاه‌ تومان‌ پیش‌قسط‌ قابل‌ خریداری‌ بود. نمونه‌هایی‌ از  سواری‌های‌ این‌ دوره‌ در موزه‌ خودرو به‌ چشم‌ می‌خورد. ‌

 از جمله‌ 2 اتومبیل‌ هندلی‌ رولزرویس‌ مدل‌silver ghost  که‌ به‌ سفارش‌ احمدرضا به‌ ایران‌ وارد  شده‌ و در دوره‌ پهلوی‌ نیز مورد استفاده‌ قرار می‌گرفته‌ است. این‌ دو اتومبیل‌ در سال‌ 1355 برای‌  تعمیر به‌ شرکت‌ رولزرویس‌ داده‌ شد که‌ با وقوع‌ انقلاب‌ اسلامی‌ و طرح‌ دعوی‌ به‌ دادگاه‌ عالی‌  لندن‌ سرانجام‌ در سال‌ 1368 به‌ ایران‌ بازگردانده‌ شد. ‌

 کبری عبدالهی مقدم‌