ارتکاب بزه از سوی اطفال؛ علت‌ها و مجازات‌ها

بـرای مـثال، دختر 10 ساله‌ای هر روز وارد اتوبوس‌های شرکت واحد شده و کیف خانم‌ها را می‌رباید تا از این طریق به خانواده خود کمک کند یا این‌که پسر 12 ساله‌ای هنگام دعوا با دوستش ضربه‌ای با سنگ به او زده و موجب شکسته شدن سر دوست خود می‌شود یا این‌که برای شوخی یا اذیـت هـمـسـایـه خـود شـیـشـه منزل همسایه ‌را مـی‌شـکـنـد. ارتکاب عمل خلاف قانون توسط اطفال، «بزه» نامیده می‌شود و به طفلی که چنین عـمـلـی را انـجام می‌دهد، <طفل بزهکار> گفته می‌شود. منظور از طفل، دختر یا پسری است که کمتر از 18 سال داشته و به هر علل و انگیزه‌ای مرتکب یکی از اعمال خلاف قانون جزا ‌شود.

این عمل خلاف قانون یا بزه ارتکابی توسط اطفال ممکن است علیه اشخاص، علیه اموال یا عـلیه نظم عمومی جامعه باشد. برای مثال در بـزه‌هـای عـلـیه اشخاص، طفل بزهکار مرتکب ضرب و جرح عمدی و گاهی مواقع قتل می‌شود. بـــرای مــثـــال، عــلـــی 13 ســالــه در مــدرســه بــا همکلاسی‌اش دعوا می‌کند و فردای آن روز هنگام برگشتن از مدرسه، در خیابان با وی درگیر شده و با چاقویی که به همراه داشته ضرباتی را به دوستش وارد می‌کند که دوست وی بر اثر آن ضربات به قتل می‌رسد. در این جا علی مرتکب قتل عمدی شده است.

در برخی موارد طفل به اموال افراد دیگر صدمه وارد می‌کند یا اموال آنها را سرقت می‌نماید. برای مثال، در یک مهمانی، ساعت یکی از مهمان‌ها را دزدیده‌ یا این‌که یکی از وسایل گرانقیمت منزل را می‌شکند یا خراب می‌نماید. در این صورت،‌ طفل مرتکب بزه سرقت و تخریب اموال شده است.

همچنین بزه‌های خلاف نظم عمومی جامعه نیز می‌تواند توسط اطفال اتفاق بیفتد. برای نمونه، اعتیاد به مواد مخدر و توزیع مواد مخدر، ولگردی، بر هم زدن آسایش افراد از طریق داد زدن در خیابان‌ها، تخریب اموال عمومی همچون صندلی پارک‌ها یا اتوبوس‌ها از جمله بزه‌های علیه نظم عـمـومـی جـامـعـه اسـت که توسط اطفال اتفاق می‌‌افتد.

از جـمـلـه وظـایـفی که دادرسان دادگاه‌ها و ماموران رسیدگی به بزه‌های اطفال به عهده دارند، شناسایی شخصیت طفل و پی بردن به علل ارتکاب جرم توسط وی می‌باشد. محیط خانوادگی و محل زندگی طفل بزهکار از جمله عواملی هستند که می‌تواند به راحتی طفل را بزهکار بار آورد. در صورتی که دادرس رسیدگی کننده به بزهکاری اطفال بدون در نظر گرفتن این عوامل، حکم زندان برای او مقرر نماید نه تنها به اصلاح و تربیت طفل کمک ننموده بلکه باعث می‌شود تا آن طفل در مـدت زنـدان راه‌هـای مـخـتـلـف ارتـکاب بزه و روش‌های متفاوت فرار از قانون و ماموران را آموخته و پس از اتمام دوران زندان، تبدیل به یک مجرم خطرناک شود.

در حالی که با در نظر گرفتن اوضاع و احوالی که طفل را به ارتکاب بزه تشویق نموده، وضعیت خانوادگی و محل زندگی او، جنسیت طفل، انگیزه او در ارتکاب جرم و همدستان و معاونین او در ارتکاب بزه، می‌توان مجازات‌های دیگری غیر از زندان را برای طفل، مقرر نمود تا از این طریق هدف اصلاح و تربیت صحیح طفل فراهم شود.

الهه فلاحی کارشناس ارشد حقوق