لذت‌ راه ‌رفتن‌ با لباس‌ رباتیک‌

این فناوری نوین، طرحی ابداعی به حساب می‌آید که ناتوانان حرکتی و افراد کهنسال با استفاده از آن بر بسیاری از مشکلات حرکتی خود غلبه خواهند کرد. این لباس رباتیک (HAL) نام داشته که مخفف عبارت Hybrid Assistive Limb (عضو کمکی پیوندی) است و بیشتر به پوشش رایانه‌ای مجهز به حسگرهای ویژه شباهت دارد که می‌تواند سیگنال‌های مغزی اداره کننده حرکات اندام‌های مختلف بدن را بخواند و درک کند. این لباس جدید، وزنی کمتر از 11 کیلوگرم دارد و با استفاده از سیستم رایانه‌ای مجهز به باتری هدایت می‌شود که به کمربند کاربر متصل شده است.
این بسته وزن چندانی ندارد و برخلاف مدل‌های مشابه فعلی هنگام حرکت هیچ‌گونه مشکل حرکتی ایجاد نمی‌کند.
این سیستم رایانه‌ای می‌تواند سیگنال‌های مغزی را دریافت و آنها را به پاهای ستونی تقویتی مکانیکی متصل به ران و زانوی افراد منتقل کند. در حقیقت بخش‌ها و بویژه حسگرهای نصب شده در این لباس، سیگنال‌های مختلف مغزی را شکار کرده و با یک درک کامل، آنها را به «جنبش» و «حرکت» تبدیل می‌کند. با استفاده از این سیستم جدید، کمک‌های قابل توجه رباتیک به ناتوانان حرکتی ارائه می‌شود. در حقیقت افرادی که این لباس کم وزن را می‌پوشند براحتی بر سطوح مختلف حرکت می‌کنند و نگرانی از بابت سقوط ندارند.

در این لباس و در 8 بخش مختلف و بنیادین از 8 مفصل رباتیک نیز استفاده شده است تا کاربر هنگام استفاده از آن، هیچ‌گونه مشکل حرکتی نداشته باشد و تمامی ‌حرکات وی طبیعی به نظر آید. حسگرهایی که در قسمت مفاصل رباتیک به کار گرفته شده‌اند از بالاترین حساسیت‌ها برخوردارند و از این رو کاربر با انعطاف بیشتری می‌تواند راه برود.

شرکتی در ژاپن موسوم به Cyberdyne در نظر دارد تا لباس رباتیک HAL را به تولید انبوه و تجاری برساند. با این حال این شرکت برای این‌که بتواند بیش از پیش نظر مساعد علاقه‌مندان احتمالی به این پوشش نوین را جلب کند، آن را به وسیله دو کاربر زن و مرد مورد آزمایش قرار داد تا نشان دهد با استفاده از این لباس راه رفتن دلپذیرتر از گذشته خواهد شد. همچنین استفاده از کاربران زن و مرد نشان دهنده این است که کاربرد این فناوری نوین، ارتباطی به جنسیت افراد ندارد. این کاربران پس از پوشیدن لباس مورد نظر در حالی که بر سطوح مختلف از جمله پله‌ها حرکت می‌کردند حرکات جانبی دیگری انجام می‌دادند که نشان دهنده راحتی استفاده از آن است.

یوشیکویی سانکای طراح اصلی لباس HAL از دانشگاه تسوکوبای ژاپن می‌گوید: موفقیت‌های قابل توجهی در جریان استفاده آزمایشی از این لباس داشته‌ایم و از این رو اکنون آماده هستیم تا آن را به جهانیان و بویژه آن دسته از افرادی که مشکلات حرکتی دارند ارائه کنیم. سانکای  که از سال 1992 میلادی‌ روی این ربات پوششی کار کرده است  به موفقیت جهانی این فناوری نوین امیدواری زیادی دارد. او ادامه می‌دهد: از آنجا که آزمایش‌های موفقیت‌آمیزی داشته‌ایم، تصمیم گرفتیم تا نسخه ارتقا یافته‌ای از این پوشش رباتیکی را ارائه کنیم. این نسخه ارتقا یافته‌تر در حقیقت پوشش کاملی است که تمام بدن کاربر را پوشانده و با استفاده از آن معلولانی که از سطوح بالاتری از ناتوانایی‌های حرکتی رنج می‌برند ، می‌توانند در انجام حرکات مختلف، امیدواری بیشتری داشته باشند. با این حال، وی می‌افزاید: با توجه به گستردگی این موضوع نمی‌توان از هم اکنون وضعیت تجارت این فناوری نوین را تعیین کرد.

این لباس رباتیکی در 3 اندازه مختلف کوچک، متوسط و بزرگ روانه بازار می‌شود تا از این رو اکثر کاربران با قد و اندازه‌های متفاوت بتوانند از آن استفاده کنند. جالب این است که از این نوع، یک مدل لباس در اندازه بزرگ‌تری ساخته شده است تا ناتوانان حرکتی قدبلند نیز ناامید نباشند.

نول شارکی از کارشناسان علوم و سازه‌های رباتیک دانشگاه شفیلد انگلیس اظهار نظر جالبی درخصوص این فناوری نوین دارد. وی می‌گوید HAL :  از مزایای گسترده‌ای برای افراد مسن، جوان، زن و مرد با ناتوانایی‌های حرکتی دربردارد. آنها باید امیدوار باشند .

HAL می‌تواند قابلیت‌های حرکتی افرادی را که ضعف‌های بارز حرکتی دارند بهبود بخشد و مهم‌تر از همه این‌که دیگر نیازی به حضور سایر افراد برای کمک به آنها نباشد.

فناوری رباتیک و دانش جذاب آن در صنایع گسترده سازه‌سازی جهان پیشرفت قابل توجهی داشته است، اما همواره با مشکل بزرگی روبه‌رو بوده است؛ تبدیل سازه‌های ارائه شده به فناوری‌های کاربردی. ایده‌هایی که در این فرآیند تولید می‌شود نظیر دست‌ها و پاهای رباتیک معمولا از محیط‌های آزمایشگاهی فراتر نمی‌روند اما به نظر می‌رسد این بار HAL سنت شکنی کرده و خود را به عنوان بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی عادی گروه خاصی از مردم معرفی کرده باشد.

سانکای می‌گوید: هدف از ارائه فناوری HAL صرفا افزایش رفاه اجتماعی بوده است. گرچه به نظر می‌رسد می‌توان از این سازه رباتیک در عرصه‌های دیگری نظیر برنامه‌ها و عملیات نظامی‌استفاده کرد، اما ارائه کنندگان این فناوری نوین در این خصوص چندان خشنود به نظر نمی‌رسند.

HAL  ایده جدیدی است که نظر بسیاری از شرکت‌ها و مراکز اروپایی را به خود جلب کرده است و به نظر می‌رسد در آینده‌ای نه چندان دور راهی بازارهای قاره سبز نیز شود. این لباس در حالی ابداع شده است که گروه‌های مختلفی در دانشگاه‌ها نظیر کالیفرنیا در برکلی و چند مرکز تحقیقاتی و دانشگاهی دیگر جهان تلاش‌های موازی را برای ارائه این گونه لباس‌ها آغاز کرده‌اند.

محققان ژاپنی با ارائه جسورانه این فناوری نوین و رساندن آن به مرحله تولید تجاری از سایر رقبای جهانی خود پیشی گرفته‌اند، اما نکته مهم در این میان این است که این رقابت نتیجه‌ای جز ارائه بی‌نقص‌ترین سیستم‌های رباتیک حرکتی نخواهد داشت.

فاطمه پورمزرعه‌