دعوت از اقتصاددانان برای طراحی مدل اقتصادی جدید

این نامه می‌افزاید: اختلال ناشی از عدم نظارت بر بازارهای مالی با توجیه خودتنظیمی آن، به وضعیتی رسیده است که دولت‌ها برای نجات بازار و صدالبته با هزینه مردم، برای ایجاد تعادل در آن وارد کار شده‌اند.

سفته‌بازان و سرمایه‌سالاران رشد یافته بر بستر روابط ناسالم و خودتنظیمی، بدون مهار التهاب حاکم بر بازار، بی‌هیچ احساس مسوولیتی صحنه را خالی کردند تا هزینه‌ها از منابع مردمی پرداخت شود که نه نقشی در ایجاد این وضع و نه بهره‌ای از آن داشته‌اند.

دکتر احمدی‌نژاد خطاب به متخصصان دانشگاهی اقتصاد می‌گوید: وقت آن رسیده است که با هم‌اندیشی و تلاش جمعی، برای سوالات اساسی پیرامون وضع موجود پاسخ مناسب بیابیم و با نگاهی مجدد به راه طی شده، مبانی عملی و نظری اقتصاد سالم، پویا و پایدار که در خدمت برادری، صلح و عدالت باشد، را طرح‌ریزی کنیم.

امیدوارم با همکاری و مشارکت در این مجاهدت ملی و انسانی، دوستان و کشور خود را در یافتن پاسخ صحیح سوالات زیر یاری نمایید.

1 - بحران فعلی بیشتر ریشه‌های نظری دارد یا برآمده از شیوه کاربرد آنهاست یا هر دو؟

2 - چه رابطه‌ای میان بحران‌های مختلف جهان با رسوب‌گذاری دلار (دلارهای حجیم و بی‌پشتوانه) در اقتصاد ملی وجود دارد و تا چه زمانی ملت‌ها و دولت‌های دیگر باید هزینه کسری بودجه آمریکا را بپردازند. راه گریز چیست؟

3 - ورود گسترده بخش دولتی و سیاست‌های اتخاذ شده در غرب تا چه میزان می‌تواند بحران را مهار کند و این روند تا کی و دامنه و عمق آن تا کجا ادامه دارد؟

4 - نقش و توان نهادهای بین‌المللی بخصوص بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول در ایجاد و یا مهار بحران چگونه است؟

5 - با توجه به ظرفیت بالای اقتصادی کشور، چگونه می‌توان شرایط به وجود آمده را به فرصت طراحی و اجرای سیاست‌ها و روش‌های اقتصادی پویا و پایدار تبدیل و مبانی نظری یک اقتصاد انسانی و عادلانه را تبیین کرد؟

رئیس‌جمهور همچنین در نامه دیگری خطاب به متخصصان حوزوی اقتصاد نوشته است: بالاخره ضعف‌های بنیادین تئوری‌ها و نظامات اقتصادی سرمایه‌داری از پرده برون افتاد و نتایج مخرب آن بر فرهنگ، امنیت و سلامت جامعه بشری آشکار شد.

تشویق روحیه فردگرایی و لذت‌جویی افراطی، توسعه فواصل طبقاتی و فقر در مقیاس ملی و جهانی، زمینه‌سازی لشکرکشی‌ها و تجاوزها و اشغالگری‌ها، هدم کرامت و شرافت انسانی و ارزش‌های والای اخلاقی، توجیه تخلفات اقتصادی، معاملات ربوی و غش در معامله و کنار گذاردن حلال و حرام از اقتصاد تحت پوشش تئوری‌ها و معادلات و مدل‌های اقتصادی، تبیین سیاست‌های اقتصادی گذرا و متغیر دولت‌های آمریکا و اعطای عنوان علمی به آنان و تحمیل به سایر کشورها و مدیران اقتصادی به نام علم اقتصاد و برقراری حصار غیرقابل خدشه علمی پیرامون آن و از این طریق گره زدن یکطرفه منابع و اقتصاد سایر ملت‌ها به اقتصاد سرمایه‌داری و باز کردن مسیر انتقال مشکلات نظام سرمایه‌داری به دیگران و پر کردن خلا‡ها و تامین هزینه‌ها و خسارات این نظام از جیب ملت‌های مظلوم، تنها بخشی از دستاوردهای نظام اقتصادی مادی برای بشریت امروز است که انعکاس آن امروز دامن کشورهای واضع و عامل را گرفته است.

امروز همراهی همه علما و دانشمندان علوم اقتصادی و اجتماعی دانشگاه‌ها و حوزه‌های علمیه برای سازماندهی یک کارشناسی عالمانه و مجاهدت انسانی و ملی در طراحی و تدوین و اجرای الگوهای نوین اقتصادی نه تنها در مقیاس ملی، بلکه برای عرضه به جهان بشریت یک ضرورت فوری است.

نظام سرمایه‌داری خوب و بد داریم

فرهاد خرمی، استاد دانشگاه درباره بحران‌های اخیر بین‌المللی به خبرنگار ما می‌گوید: اقتصاد کشور ما نمی‌تواند از آثار بحران‌های پیش آمده مصون بماند همان طور که در پی بحران آمریکا، کشورهای اروپایی، آمریکای لاتین و حتی آفریقایی و آسیایی نیز از آن متاثر شدند و به طور قطع آثار آن در اقتصاد کشور ما هم نمایان خواهد شد.

وی درخصوص این که سیستم اقتصاد سرمایه‌داری به انتهای خود رسیده است، گفت: شکستی که هم‌اکنون ایجاد شده، شکست بازار است نه نظام سرمایه‌داری. به هر حال هیچ سیستمی کامل نیست و ممکن است با فراز و نشیب‌هایی مواجه شود و باید مقایسه کنیم از این سیستم چه منافع و چه مضراتی حاصل می‌شود و در مقایسه ببینیم منافع آن سیستم بیشتر است یا مضرات آن.

وی افزود: 60 50 سال قبل گفته می‌شد سیستم کمونیستی خوب است و دیدیم که به نتیجه نرسید و روسیه و چین آن را کنار گذاشتند. به هر حال نظام سرمایه‌داری می‌تواند دوگونه باشد، یکی این که تجمع سرمایه در دست عده‌ای معدود باشد که در این صورت سیستم بدی است، ولی اگر این سیستم طوری باشد که توزیع عادلانه ثروت و درآمد بین بخش خصوصی باشد، نظام خوبی است. اگرچه ممکن است هر از چندگاهی نیز دچار بحران شود، اما می‌تواند بعد از مدتی این بحران را از سر بگذراند.

وی در پاسخ به این پرسش که آیا ما می‌توانیم الگوی جدیدی براساس دیدگاه‌های نظریه‌پردازان داخلی به عنوان الگویی برای جهان ارائه کنیم، گفت: اقتصاد یک علم است و همان طور که برای درمان هر بیماری به پزشک متخصص مراجعه می‌کنیم برای دفع فقر، بی‌عدالتی، بیکاری و تورم نیز باید از علم اقتصاد بهره برد و بنابر عقلی که خدا به انسان داده، باید بهترین سیستم اقتصادی را برگزید.

خرمی، سیستم اقتصاد سرمایه‌داری را بدون اشکال ندانست و افزود: سیستم سرمایه‌داری هم اشکالاتی دارد ولی اگر دولت کوچک باشد و توزیع ثروت و درآمد عادلانه باشد و اقتصاد وابسته به نفت نبوده و بهره‌وری در کشور افزایش یابد، می‌توان بسیاری از مشکلات را حل کرد.

وی افزود: به هر حال وقتی سیستم اقتصادی سرمایه‌داری را با سیستم کمونیستی مقایسه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که منافع کدام سیستم بهتر است. به هر حال تجربه80 70 ساله آلمان شرقی، کره، چین و روسیه و همچنین نظر اقتصاددانان نشان داد که سیستم بازار آزاد و سرمایه‌داری بهتر است و این سیستم مانند فرد قوی می‌ماند که ممکن است هر از چندگاهی بیمار شود، ولی زود هم خوب می‌شود؛ اما نباید فراموش کنیم که هیچ سیستمی کامل کامل نیست.

اگر جهان با اقتصاد اسلامی اداره می‌شد...

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی هم فراخوان رئیس‌جمهور برای اندیشمندان اقتصادی را اقدامی موثر ارزیابی کرد و گفت:‌ فضایی که دولت برای فرهیختگان باز کرده، می‌تواند به یک جایگاه ارزشمند در حوزه نظری و عملی بینجامد. غلامرضا مصباحی‌مقدم در گفتگو با ایرنا، با اشاره به دعوت دولت از اندیشمندان برای ارائه نظریات خود درخصوص چالش‌ها و بحران‌های اخیر اقتصادی، اظهار کرد: این دعوت سبب می‌شود فرهیختگان با ارائه نظریات خود حتی به مهار این بحران‌ها کمک کنند.

وی با تاکید بر این‌که اقتصاددانان ایرانی از قابلیت‌های علمی خوبی برخوردار هستند، گفت:‌ ‌آنان می‌توانند با اعتماد به نفس اظهار نظر کنند.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی افزود:‌ اقتصاددانان ما در دانشگاه‌ها و صاحب‌نظران در حوزه‌ها می‌توانند نسخه‌های قابل قبولی برای بحران اقتصادی غرب ارائه کنند، به شرط آن که تکیه آنان بر مبانی اقتصاد اسلامی باشد.

وی تاکید کرد:‌ اگر اقتصاد جهانی با مکتب اقتصاد اسلامی اداره می‌شد، دنیا با این بحران بزرگ مواجه نمی‌شد. مصباحی‌مقدم، اقتصاد غرب را مبتنی بر <عملکرد بهره> دانست و نقطه شکل‌گیری اصلی بحران اخیر را در همین نرخ بهره خواند.

وی گفت:‌ در بازارهایی که اعتبار در آنها بسیار رشد می‌کند صاحبان سرمایه مالی بیشترین منفعت را می‌برند اما اگر بحرانی پدید‌ آید، بزرگ‌ترین ضرر متوجه صاحبان سرمایه می‌شود و دیگران هم آسیب می‌بینند.

وی افزود:‌ بحران اقتصادی غرب بلافاصله بر بازار سرمایه ایران تاثیر منفی نگذاشته، اما به این معنا نیست که اقتصاد کشورمان به طور کامل از بحران اقتصاد بین‌المللی تاثیر نمی‌پذیرد.