سرکشی‌های نوجوانان، نگرانی‌های والدین‌

بلوغ دوره‌ای بحرانی است که فرد طی آن تغییرات زیادی را تجربه می‌کند. اگر والدین بتوانند این واقعیت‌ها را درک کنند و برخورد مناسبی با فرزندانشان در سنین نوجوانی داشته باشند، فرزند با موفقیت این مرحله بحرانی را سپری می‌کند.

مخالفت، سماجت، یکدندگی، سرکشی و علاقه به استقلال قسمت‌هایی از وضعیت طبیعی یک نوجوان هستند.
در هنگام مخالفت نوجوان با والدین، پدر و مادر نباید در خصوص محتوای نظر فرزندشان ناراحت شوند، بلکه باید در مورد نحوه ابراز آن نگران باشند. والدین باید از نصیحت کردن بپرهیزند و از طرح پرسش‌های تکراری خودداری کنند و در غیر این صورت فرزند، سخنان والدین را از این گوش شنیده و از گوش دیگر بیرون می‌کند.

نوجوانان بیش از نیاز به نصیحت، به یک الگو نیازمندند. والدین باید سعی کنند تا الگوی خوبی برای فرزندانشان باشند.

والدین اغلب برای وفق دادن خود با تغییرات سنی فرزندشان و پذیرش این واقعیت که او به یک نوجوان تبدیل شده است، با سختی‌هایی مواجهند. معمولا اختلافات زیادی در زمانی که فرزند خود را به عنوان یک نوجوان درک می‌کند تا زمانی که والدینش به این درک برسند، وجود دارد.

به یاد داشته باشید که والدین شما مسوول شما هستند و بیشتر آنچه آنها می‌خواهند در واقع حفاظت شما از مواجهه با مشکلات و صدمه خوردن است.

به منظور کاهش کشمکش‌ها و نزاع‌ها بین والدین و نوجوانان، مهم است که هم والدین و هم نوجوانان یاد بگیرند که چگونه ارتباط بهتری با هم برقرار کنند و به سازش و مصالحه برسند. یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی که با بحث‌های طولانی و جدی همراه است، این است که هیچ کدام از طرفین تمایلی به شنیدن حرف دیگری ندارد.

در این مجال، مثال‌هایی از موقعیت‌های استرس‌زایی که اکثرا بین والدین و نوجوانانشان پیش می‌آید، آورده شده و پیشنهادهایی برای رسیدن به توافق بین طرفین ارائه شده است.

یکی از معضلاتی که والدین با آن مواجه هستند، این است که نوجوانان تمایل دارند مدت بیشتری را بیرون از منزل بمانند و دیرتر به منزل برگردند.

این یک خواسته معمول توسط نوجوانان است؛ خصوصا وقتی بزرگ‌تر می‌شوند به دلیل این که احساس استقلال بیشتری می‌کنند، ترجیح می‌دهند ساعتی از شب که باید به منزل بیایند، دیرتر باشد.

به منظور دستیابی به این خواسته، نوجوان ابتدا باید ثابت کند که به قدر کافی می‌تواند مسوولیت این امتیاز اضافه را بپذیرد و بخوبی از عهده آن برآید. این مساله می‌تواند به چند روش انجام شود:

1 - نوجوان سر وقت یا حتی زودتر از موعد مقرر به خانه برگردد.

2 - کارهایی که در منزل به او محول می‌شود، سر وقت تعیین شده انجام دهد.

3 - جایگاه خوب خود را حفظ کند.

4 - با والدینش با احترام رفتار کند نه با عصبانیت یا بی‌حوصلگی.

راه دیگر به دست آوردن این امتیاز اطمینان نوجوان از اعتماد والدینش می‌باشد. این مساله می‌تواند با صداقت به دست آید، یعنی نوجوان صادقانه والدینش را در مورد جایی که وقتش را در آنجا می‌گذراند و کسانی که وقتش را با آنها سپری می‌کند، مطلع سازد. اگر والدین مطمئن شوند که نوجوان قادر به ایجاد تعادل در همه بخش‌های زندگی‌اش است و می‌تواند مسوولیت‌پذیر و صادق باشد، اغلب به او اجازه می‌دهند که دیرتر به منزل برگردد.

نوجوانان عزیز، همواره سعی کنید به یاد داشته باشید که مسوول عملکرد خود هستید. ممکن است در صورت دیر آمدن به منزل، مورد مواخذه قرار گیرید و مجبور شوید به سوالات زیادی پاسخ دهید و با عکس‌العمل‌های مختلفی روبه‌رو شوید. تمایل نشان دادن به صورت داوطلبانه برای مجازات‌های منطقی و تحمل کردن آنها در صورت تخطی از قوانین وضع شده در منزل نیز راه دیگری است که نشان می‌دهد شما به بلوغ فکری رسیده‌اید. یادتان باشد که در هر موردی، شما بنابر سن خود و آمادگی ذهنی والدین، محدودیت‌هایی در مورد محل‌هایی که می‌توانید به آنجا بروید، دارید. شاید والدینتان اکنون به شما اجازه بدهند که دیر به منزل بیایید یا شاید این اجازه را در روز جشن تولدتان به شما بدهند و یا فقط برای برخی موقعیت‌های خاص این اجازه به شما داده شود.

یکی دیگر از مشکلات رایج در سنین نوجوانی این است که اغلب والدین در مورد این موضوع شکایت می‌کنند که ناچارند به فرزندانشان مرتبا در مورد انجام کارهای محوله یادآوری کنند. نتیجتا والدین عصبانی می‌شوند و این مساله باعث افزایش تنش بین والدین و نوجوان می‌شود.

نوجوانان احساس می‌کنند که والدینشان مرتبا غر می‌زنند. والدین نیز فرزندانشان را افرادی مسوولیت‌ناپذیر می‌بینند. یک مشکل عمده در مورد غر زدن والدین، این است که باعث می‌شود نوجوان انگیزه کمتری برای کامل کردن کارهای محوله داشته باشد؛ چون این مساله باعث عصبانیت او شده است. مشکل مهم دیگر این است که والدین تمایل دارند که کارها طبق برنامه‌ریزی آنها انجام شود، نه براساس برنامه زمانی فرزندانشان (مثلا آنها تمایل دارند که کار خاصی همین الان انجام شود نه بعد از پایان یک برنامه تلویزیونی). یکی از راه‌های حل این مشکل این است که والدین و فرزندان، لیستی از کارهای هفتگی را با هم تهیه کنند و آن را بنویسند (یا یک کار خاص را برای یک روز خاص و زمانی ویژه مشخص کنند)‌.

هیچ کس انجام کارهای منزل را دوست ندارد؛ اما شاید شما شستن لباس را به گردگیری یا بیرون گذاشتن زباله ترجیح دهید. اگر می‌توانید بعضی کارها را که تمایل به انجامشان دارید، انتخاب کنید و زمان خاصی را که باید انجام شود، به آن اختصاص دهید. همچنین این بدین معناست که والدین شما تمام مدت نباید در مورد آن به شما گوشزد کنند؛ چون شما زمان خاصی را برای انجام آن در نظر گرفته‌اید. شما و والدینتان باید بر سر نتیجه حاصل از عدم انجام کارها نیز به توافق رسیده و باید در صورت عدم تکمیل کار مورد نظر، نتیجه حاصل از آن را بپذیرید. انجام کارها مستلزم مسوولیت‌پذیری است و والدین نباید مرتبا آنها را به فرزندانشان گوشزد کنند. از والدینتان بخواهید که به شما اجازه بدهند که نشان دهید می‌توانید مسوولیت یک کار را بپذیرید؛ اما واقعا راجع به آن مسوولیت‌پذیر باشید. شاید در مورد این که چقدر این کار می‌تواند جو منزلتان را عوض کند و نظر والدینتان را راجع به شما مثبت‌تر کند، شگفت‌زده شوید!

‌ الهه عیوض‌زاده‌