در حوزه تمدنی شمالغرب کشور
بالهای تمدن ماناها بر امروز ایران گسترده شد
تصویر بینظیری که از دوران باستان در حافظه آجرهای کهن سردشت مانده بود پس از صدها سال چهره نمایان کرد تا باستانپژوهان را به حیرت وادارد و بینظیری و یگانگی فرهنگ و تاریخ دیرینه ایران را به رخ جهان بکشد.
اما کشف انسانی که بالهای خود را گشوده و با حالت دعا دستهایش را به آسمان بلند کرده، باعث شد که باستانشناسان با لقبهای «منحصر به فرد و بینظیر» از این نقش آجری یاد کنند.
اگرچه نقش کوروش با بالهای گشوده و دو شاخ بر سر و نقش فروهر پیش از این کشف شده بود، اما ویژگیهای این مرد که با سربند و ریشهای بلند نقش شده و متعلق به عصر ماناهاست دانشمندان را به تحسین واداشت.
این اثر 70 در 45 سانتیمتر است. در فصل سوم کاوش تپه ربط، باستانپژوهان، گلمیخ و سفالهایی با دوره تاریخی نامشخص کشف کردند.
ربط، تپهای 60 هکتاری است که غنیترین محوطه باستانی شمالغرب ایران به حساب میآید.
در لایههای ابتدایی این محوطه، آثاری از هزاره اول پیش از میلاد مسیح به چشم میخورد.
سرپرست این کاوشها، رضا حیدری درباره نتایج این کاوشهای فصلی به میراث خبر گفت: از زوایای تاریخ و حکومت ماناها اطلاعات جدیدتری به دست آوردیم:
ماناییها «دولت منطقهای» بودند که با اورارتوها و آشوریان همدوره بودند؛ قومی جنگجو که خدای جنگ «هالدی» را میپرستیدند.
این دولت منطقهای گاه با اورارتوها علیه آشوریان همپیمان میشد و گاه با اتحاد با آشوریان بر علیه اورارتوها میجنگیدند.
