انتقاد غیرمستقیم از اسرائیل در آژانس بین المللی اتمی

در این نشست که 145 کشور عضو در آن شرکت داشتند، با صدور قطعنامه‌ای از تمامی کشورها خواسته شد فعالیتهای هسته‌ای خود را در معرض بازرسی‌های بین‌المللی قرار دهند و در جهت ایجاد یک خاورمیانه‌ عاری از تسلیحات هسته‌ای فعالیت کنند.

رژیم اسرائیل که تسلیحات هسته‌ای در اختیار دارد، تا کنون به هیچ یک از پادمان‌های بین‌المللی نپیوسته و حاضر به اطاعت از هیچ قطعنامه‌ای برای تحت نظارت قرار دادن برنامه‌های هسته‌یی خود نشده است.

در این قطعنامه از تمامی کشورهای خاورمیانه خواسته شده است که از تولید، توسعه، آزمایش و تلاش برای دستیابی به تسلیحات هسته‌ای امتناع کنند و از کشورهای هسته‌ای نیز خواسته شده از هر گونه اقدامی که ایجاد خاورمیانه‌ی عاری از سلاح‌های هسته ای را به تعلیق می‌اندازد، خودداری کنند.

آمریکا و اتحادیه‌ اروپا تا کنون هر گونه تلاش کشورهای مسلمان برای صدور قطعنامه‌ای که طی آن به طور مستقیم از رژیم صهیونیستی و فعالیتهای هسته‌ای‌اش انتقاد شده را خنثی ساخته‌اند.

نمایندگان حاضر در این نشست با 82 رای مثبت و بدون رای منفی به ایجاد منطقه‌ خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات هسته‌ای رای مثبت دادند، اما سوریه، آمریکا و رژیم صهیونیستی از غایبین این نشست بودند. قطعنامه‌ مشابهی سال گذشته با 53 رای مثبت و دو رای منفی آمریکا و اسراییل و 47 ممتنع به تصویب رسیده بود.

یکی دیگر از پیامدهای بارز این رای‌گیری، افزایش حمایت‌ها از کشورهای اسلامی به خصوص در میان کشورهای در حال توسعه بود. مساله‌ ایجاد خاورمیانه‌ای عاری از سلاح‌های هسته‌ای 16 سال است که در دستور کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد.

در این نشست همچنین شرکت کنندگان سعی کردند به نوعی آشتی و اتفاق نظر دست یابند، اما رای‌گیری تا حدودی نشان دهنده‌ سیاسی سازی مناقشات خاورمیانه و نگرانی‌ها از برنامه‌های هسته‌ای ایران بود. کشورهای مسلمان، رژیم اسرائیل را اصلی‌ترین تهدید هسته‌ای در منطقه می‌دانند.

در این قطعنامه بر ضرورت اجرای هر چه سریعتر نظام پادمان‌های آژانس برای تمامی کشورهایی که فعالیت هسته‌یی دارند تاکید شده است.

در این قطعنامه با اشاره به فعالیتهای هسته‌ای رژیم اسرائیل،‌ همچنین نسبت به پیامدهای ناشی از فعالیتهای هسته‌ای برخی دولتها در خاورمیانه و خطرات آن در خصوص صلح و امنیت منطقه ابراز نگرانی شده است.

شرکت کنندگان در نشست آژانس همچنین از تمامی کشورهایی که فعالیتهای هسته‌ای دارند اما به پیمان منع تولید و گسترش سلاح‌های هسته‌ای نپیوسته‌اند، خواستند تا برای فعال سازی روند عاری سازی خاورمیانه از سلاح‌های کشتار جمعی و تحکیم صلح و امنیت بین‌المللی و منطقه‌ای به این پیمان بپیوندند.

در این قطعنامه همچنین از کشورهای منطقه خواسته شده تا با محمد البرادعی مدیر کل آژانس بین‌المللی اتمی جهت موفقیت ماموریت‌ها و وظایف آژانس همکاری شود.

این قطعنامه همچنین از البرادعی خواسته به مذاکراتش با کشورهای خاورمیانه جهت جلوگیری از تولید و گسترش سلاح هسته‌ای و تحکیم اعتماد و امنیت متقابل بین کشورهای خاورمیانه با هدف ایجاد یک منطقه‌ عاری از سلاح هسته ای ادامه دهد.

از سوی دیگر، کشورهای عربی در صدور یک قطعنامه‌ بین‌المللی جهت اجرای نظام پادمان‌های آژانس در مورد رژیم اسرائیل شکست خوردند.

با توجه به تلاش گسترده‌ای که کشورهای عربی برای نشان دادن خطرهای ناشی از فعالیتهای هسته‌ای اسراییل بر امنیت و ثبات خاورمیانه انجام داده‌اند و اجرای نظام پادمان‌های آژانس را در مورد راکتورهای هسته‌ای این رژیم خواستار شدند، در پایان نشست‌های آژانس مطرح شد که بررسی بند مربوط به فعالیتهای هسته‌ای رژیم اسرائیل به دلیل مخالفت کشورهای غربی با تصویب آن به سال آینده موکول شد.

گروه عربی آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌یی نیز از شکست آژانس در اجرای پیمان منع تکثیر سلاح‌های هسته‌یی (ان.پی.تی) در مورد اسراییل و نپیوستن این رژیم به این پیمان به شدت ابراز نگرانی کرد.

عمر زنبیر نماینده‌ مراکش در آژانس و رییس شورای نمایندگان عرب در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، طی سخنانی در نشست وین اظهار داشت: چنانچه جهانی بودن پیمان ان.پی.تی شرط اصلی برای فعال بودن و عملی بودن آن است، باید نسبت به پیامدهای عدم اجرای آن برای برخی کشورها هشدار داد که مهمترین نتیجه‌ آن می‌تواند ایجاد رقابت تسلیحات هسته‌ای در منطقه باشد.

وی تاکید کرد: تمامی کشورهای منطقه به پیمان ان.پی.تی پیوستند، اما اسراییل همچنان از پیوستن به این پیمان سر باز می‌زنند و مانع از آن می‌شود که راکتورهای هسته‌ای‌اش تحت نظارت آژانس قرار گیرند.

زنبیر عنوان داشت: اسراییل در روند ایجاد خاورمیانه‌ عاری از سلاح‌های هسته‌ای به رغم قطعنامه‌های صادر شده از سوی شورای امنیت، مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نشست‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مانع تراشی می‌کند و نه تنها فعالیتهای نظامی هسته‌ای‌اش را متوقف نکرده بلکه همچنان به تولید سلاح‌های هسته‌ای ادامه می‌دهد.

رییس شورای نمایندگان عرب آژانس ضمن ابراز تاسف از سرپوش‌های سیاسی بر عملکرد اسراییل، این اقدامات را در گسترش توانمندی‌های هسته‌ای این رژیم و شکست اعمال فشارهایی که جهت متوقف ساختن این اقدامات انجام می‌شود موثر دانست.

وی با اشاره به نشست اخیر کشورهای عربی در دمشق عنوان داشت: در این نشست بر ضرورت عاری سازی منطقه از سلاح‌های کشتار جمعی تاکید شد و در عین حال از سهل‌انگاری‌های جامعه‌ی بین‌المللی نسبت به مانع تراشی‌هایی که در این روند صورت می‌گیرد ابراز تاسف شده است.

نماینده‌ی مراکش در آژانس عنوان داشت: کشورهای عربی در نشست اخیر خود از جامعه‌ی بین‌المللی خواستند تا هر چه سریعتر در ایجاد خاورمیانه‌ی عاری از سلاح‌های هسته‌ای تلاش کند و این مساله را عاملی اساسی و مهم در تحقق امنیت و صلح در منطقه بداند.

وی بر ضرورت تعامل با موضوع سلاح‌های هسته‌ای در خاورمیانه در چارچوب یک دیدگاه فراگیر منطقه‌ای تاکید کرده و عنوان داشت: بر اساس این دیدگاه باید امنیت کل کشورهای منطقه در نظر گرفته شود و نباید با هر کشوری به طور انفرادی در این خصوص تعامل شود زیرا این امر به ایجاد سیاستهای دو گانه و جانبدارانه منجر می‌شود.

وی با هشدار نسبت به تداوم سیاستهای دو گانه در قبال برنامه‌های هسته‌ای منطقه عنوان داشت: این وضعیت به ایجاد اختلال در امنیت منطقه منجر خواهد شد و خاورمیانه را به رقابت‌های تسلیحات هسته‌ای خواهد کشاند که این موضوع پیامدهای ناگواری را در پی خواهد داشت.

رییس گروه عربی در آژانس گفت: هدف از مطرح کردن موضوع برنامه‌های هسته ای اسراییل در نشست آژانس محکوم کردن اسراییل و یا به انزوا کشیدن آن در منطقه نبود، بلکه هدف آن تحقق اصل جهانی بودن پیمان منع تولید و گسترش سلاح‌های هسته‌ای و زمینه‌سازی جهت عاری سازی کل منطقه از سلاح هسته‌ای است.

وی افزود: امنیت اسراییل با استفاده و در اختیار داشتن سلاح‌های کشتار جمعی محقق نخواهد شد بلکه این رژیم باید صلح را در اولویت امور خود قرار دهد.

وی همچنین از تمایل گروه عربی و کشورهای دوست آن جهت درج بند مربوط به فعالیتهای هسته‌ای اسراییل در تمامی جدول‌های کاری نشست‌های آژانس خبر داد و افزود: کشورهای عربی خواهان کمک جامعه‌ بین‌المللی جهت تحقق عاری سازی خاورمیانه از سلاح‌های کشتار جمعی و پیوستن اسراییل به پیمان ان.پی.تی هستند.