«جشن رمضان و تعاملی از نوع همدلی ...»

ساختار، فرم و قالب برنامه‌سازی که عمدتا رو به سوی حزن و اندوه و محتوایی یکنواخت و راکد داشته، گواه این ادعاست. اما از چند سال گذشته که برنامه‌های  ماه رمضان با رویکردی شاد تولید می‌شوند، نگاه مخاطب را به این سو معطوف کرد که سرور و شادی این ایام را می‌تواند با رسانه سهیم باشد جشن رمضان در مفهوم اصلی به این مساله می‌پردازد و در مفهوم گسترده‌تر همدلی و کمک و مهربانی را ترویج می‌دهد و از این منظر به کمک‌رسانی نگاه می‌کند که اگر خیرینی هستند که دست نیاز فقرا را می‌گیرند، در حقیقت بار سنگین روحی و معنوی خود را سبک کرده‌اند. جشن رمضان تنها حضور در محفلی شاد و مفرح نیست. بلکه نمود عینی حرکت و تلاشی است برای نزدیکی دل‌ها، در جشن رمضان سعی شده است تا برنامه در بستری شاد و حضوری دسته‌جمعی در میان همشهریان تهرانی اتفاق بیفتد تا تمام اتفاق‌های خوش را با کسانی که غباری بر دلشان نشسته تقسیم کنند.

*   *   *

یکی از اهداف اصلی جشن رمضان در بازارچه خیریه (که با همت و تلاش کمیته امداد برپا شده است)‌ تحقق می‌یابد: همدلی و همراهی مردم در یاری رساندن به قشر کم درآمد و بی‌بضاعت و همچنین آزادی زندانیان مالی از دستاوردهای این بازارچه است. در پوشش و پخش تصاویر این بخش این افراد فعالیت دادند (فهیمه سادات محمودیان ‌ سیده لیلا نجومی ‌ مهندس علیزاده ‌ آقایان مسافری ‌ منظمی ‌ کاظمی ‌ معبودی ‌ نصراللهی ‌ رسول محزون‌زاده)‌.

رادیو مهربانی از بخش‌های دیگری است که همزمان با برنامه‌های سن اصلی فعال است و با فراهم آوردن لحظاتی مفرح مردم را در کار خیر همراهی می‌کند.

خانم سیاقی از سال 69 به عنوان نویسنده کارش را از برنامه «بچه‌های انقلاب»‌ در رادیو سراسری آغاز کرده و در جشن رمضان به عنوان تهیه‌‌کننده و سردبیر رادیویی مهربانی فعالیت می‌کند. از برنامه‌‌های شاخص او می‌توان به «صدای جمهور»‌(رادیو سراسری)‌ و «چهار راه جوانی»‌(رادیو جوان»‌ اشاره کرد. سیاقی هدف کلی از تشکیل رادیو مهربانی را تشویق مردم به دوست داشتن و کمک کردن می‌داند و می‌گوید: «رادیو مهربانی همان‌طور که از اسمش پیداست مردم را به همدلی و مهربانی دعوت می‌کند و به موازات برنامه اصلی، 90 دقیقه فعال است.» وی ادامه می‌دهد:«ما هر شب یک مهمان از پیشکسوتان رادیو را دعوت می‌کنیم، کسانی که مردم سالیان سال با صدای آنها خاطره دارند و حالا فرصتی دست می‌دهد که با تصویرشان نیز از نزدیک آشنا شوند. این‌که رادیو و پشت صحنه آن در معرض دید باشد باعث می‌شود که هیچ کس از کنار استودیوی ما بی‌‌تفاوت نگذرد.»

سیاقی به بخش کودک نیز اشاره می‌کند و می‌گوید: «خانم وکیلی از مجریان کودک و با سابقه رادیو نیز به همراه گروهشان هر چند شب یک‌بار مهمان ما هستند و به اجرای برنامه می‌پردازند.»

زینب زارع و طاهره‌خانی از همکاران سیاقی به عنوان دستیاران تهیه رادیو مهربانی هستند.

*   *   *

بخش اصلی جشن رمضان در داخل سالن اصلی تالار بزرگ کشور اتفاق می‌افتد. جایی که مجریان اصلی برنامه نیما کرمی و حسن جوهرچی به اجرای برنامه می‌پردازند. امیرحسین خرمشاهی (تهیه‌کننده برنامه)‌ درخصوص انتخاب مجریان می‌گوید: «ما دو راه برای انتخاب مجریان اصلی برنامه داشتیم. یک راه این‌که از مجریان قدیمی همین برنامه استفاده کنیم و راه دوم این بود که مجریانی را انتخاب کنیم که غیرقابل پیش‌بینی باشد. ضمن این‌که با حفظ فضایی با نشاط و جذاب اهداف محتوایی برنامه را نیز هدایت کنند. در مسیر تکاملی برنامه، با خیلی‌ها صحبت شد و در آخرین دقایق به دنبال افرادی بودیم که هیچ‌وقت کنار هم اجرا نکرده باشند و در واقع انتخاب آنها برای برنامه یک نوآوری محسوب شود. در حقیقت برای این کار برنامه‌ریزی خاصی نکرده بودیم و صلاح بر این بود که در این بستر سبز و باشکوه نیما کرمی و حسن جوهرچی در کنار هم قرار بگیرند.»

جشن رمضان شامل بخش‌های متنوعی است که در فواصل برنامه پخش می‌شود. کارگردان بخش تئاتر طنز حمیدرضا هدایتی‌راد است که پیش‌تر گزارش‌های او را در مردم ایران سلام دیده‌ایم. هدایتی که حدود 30 سال است در عرصه تئاتر، تلویزیون و سینما فعالیت می‌کند درباره نمایش‌های طنز جشن رمضان می‌گوید: «با توجه به موضوعاتی که برای برنامه تعریف شده، متن‌ها و نمایشنامه‌های طنز را تنظیم می‌کنیم. نویسنده این متن‌ها خانم سیاقی هستند و هر روز به صورت تایم‌های 10 دقیقه‌ای نمایش‌ها را روی صحنه می‌بریم.» هدایتی‌راد اجرای تئاتر در چنین برنامه‌هایی را بسیار سخت می‌داند و می‌گوید: «چون در این نوع تئاترها از میزانسن بهره‌ می‌گیریم و زمان کافی برای سوئیچ شدن دوربین‌ها با میزانسن‌های صحنه وجود ندارد، مخاطب تلویزیون بسیاری از تصویرها را از دست می‌دهد. در این نمایش‌ها سعی کردیم از موضوعات معمول و پیش‌پا افتاده که برای مردم خنده‌دار است پرهیز کنیم و از کمدی زد و خورد دوری کنیم.»

وی ادامه می‌دهد: «گروه‌های طنز تلویزیونی توقع مردم را از چنین ژانری بالا برده‌اند. من ادعا نمی‌کنم که در این مدت خیلی مردم را خندانده‌ایم ولی سعی می‌کنیم حال خوشی را برای مردم به وجود آوریم و این برای ما کافی است.»

(ناصر عاشوری،‌ مجید علم‌بیگی، حبیب عسکری، الهام شعبانی، مریم عبدلی و امین بختیاری)‌ از بازیگران باتجربه تئاتر هستند که هدایتی‌راد را در اجرای این نمایش‌ها همراهی می‌کنند.

اما برند اختصاصی جشن رمضان آیتمی است تحت عنوان «یک پنجره برای دیدن» که غمی توامان با نیاز را به تصویر می‌کشد و یادآوری می‌کند که افرادی در همسایگی ما هستند که حتی به قرص نانی محتاجند.

اما این ضیافت الهی تنها به محدوده شهر تهران و سالن بزرگ وزارت کشور خلاصه نمی‌شود. تهیه‌کننده جشن رمضان در این باره می‌گوید: «در برگزاری این جشن سعی شده تا با برگزاری جشن‌‌هایی از این دست در شهرستان‌های مختلف استان تهران نظیر دماوند، شهرری، شهریار و ساوجبلاغ و... کل استان را پوشش دهیم و ماحصل کار را به صورت 2 آیتم‌ 5 دقیقه‌ای در سالن وزارت کشور به نمایش در آوریم.»

خرمشاهی ادامه می‌دهد: «در بخش فرهنگی  اجتماعی برنامه 32 فیلم کوتاه موضوعات مختلف اخلاقی چون سخاوت، بخشش، مردانگی و مروت و... را به تصویر کشیده‌ایم و سعی شده است نکاتی که در زندگی روزمره از یادمان رفته است، بار دیگر و برای همه یادآوری شود.»

«در بخش فرهنگی هنری نیز جشنواره فیلم کوتاه انتظار برگزار می‌شود. در حقیقت این جشنواره‌ دل نوشته‌‌ها و دل‌ تصویری‌های جوانانی است که در این جشن شرکت کرده‌اند و چیزی بالغ بر 200 اثر که همگی جزو آثار فاخر محسوب می شوند. به دست ما رسیده است و انشاءالله در عید فطر به 14 نفر از برندگان تندیس و لوح‌تقدیر و همچنین کمک هزینه سفر به عتبات عالیات و 7 کمک هزینه مکه و عمره مفرده اهدا خواهد شد.»

امیرحسین خسروشاهی در پایان می‌گوید: «تمام اتفاقاتی که در جشن رمضان می‌افتد اتفاقاتی سمبلیک هستند و حرف دل بنده و مخاطب نیست. قطعا مخاطبان تهرانی در موضوعات فرهنگی،‌ جامع‌تر با شعورتر و با سلیقه‌تر است و امیدوارم آنچه که در بضاعت ما بوده، یادآور، بعضی خوبی‌‌ها در جامعه باشد. ضمن این که همشهریان تهرانی نشان دادند که هر وقت نیاز بوده تا دستی به یاری دراز کنند،‌ حضور مردانه و پهلوانانه داشته‌اند. کمک‌های مردم در این چند روز ماحصل چیزی جز یک دل آسمانی نیست و اینها زیبایی‌هایی است که ما در پوشش آن ناتوانیم.»

آزاده خواجه‌نصیری‌