انتقاد و استقبال همزمان از اجرای طرح مالیات بر ارزش افزوده‌

قانون مالیات بر ارزش افزوده که سال گذشته به تصویب مجلس رسید، به دلیل رفت و آمد بین شورای نگهبان و مجلس برای رفع ایرادها و ابلاغ آن به دولت در تیر ماه فرصتی را برای فراهم آوردن پیش‌نیازها از جمله آموزش اصناف و فرهنگ‌سازی بین مردم باقی نگذاشت و اجرای این طرح بدون در نظر گرفتن مهلت کافی برای فراهم کردن شرایط، پرسش‌های فراوانی را برای مردم ایجاد کرده است.

در حالی‌که فعالان اقتصادی خواستار به تعویق افتادن زمان اجرای این قانون هستند و زمزمه‌هایی نیز از به تعویق افتادن زمان اجرای طرح به مدت 6 ماه شنیده شده است، اما معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور در گفتگو با «جام‌جم» این خبر‌ها را بشدت تکذیب می‌کند.

به موجب اطلاعیه سازمان امور مالیاتی کشور، تمامی فعالان اقتصادی مشمول مرحله اول طرح یعنی صادرکنندگان، واردکنندگان و تمامی فعالان اقتصادی با مجموع فروش کالا‌ها و خدمات بیش از 300 میلیون تومان در سال، مکلفند نسبت به تکلیف قانونی خود در اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده از ابتدای مهر ماه اقدام کنند.

زمان اجرای قانون مناسب نیست‌

در همین ارتباط محمد آزاد، رئیس شورای اصناف کشور هر چند اجرای این طرح را مثبت می‌داند، اما معتقد است اصناف آموزش کافی ندیده‌اند و ابزار لازم را ندارند.

وی در گفتگو با خبرنگار ما می‌گوید: مالیات بر ارزش افزوده هم اینک در 140 کشور دنیا در حال اجراست و قانون خوبی است و می‌تواند به شفافیت معاملات کمک کند، ولی اجرای آن در کشور ما قبل از آن که ابزار کار فراهم شود و اصناف آموزش لازم را ببینند مشکلاتی را برای اصناف و مردم به‌وجود می‌آورد. 

وی افزود: در حالی که هنوز سازمان امور مالیاتی فرصت کافی برای آموزش زیرمجموعه خود نداشته چگونه انتظار داریم که اصناف در این زمینه مشکل نداشته باشند. البته مجامع امور صنفی و اتحادیه‌ها آموزش‌های لازم در قالب کارگاه‌های آموزشی مالیات بر ارزش افزوده کسب کرده‌اند اما تا زمانی‌که تمامی صنوف سطح شهر نسبت به این طرح آگاهی لازم پیدا کنند، نیاز به زمان دارد و درتلاشیم اگر مقدور باشد مجلس اجرای قانون را به تاخیر بیندازد.

آزاد می‌گوید: این قانون می‌تواند فعلا به صورت پایلوت در مدت 6 ماه و یک‌سال به اجرا درآید و در این مدت اصناف و مردم خود را آماده کنند. وی در پاسخ به این سوال که این طرح در چه سطحی از صنوف در حال اجراست، گفت: تمامی فعالان اقتصادی مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند، اما فعلا در مرحله اول مشمول کسانی می‌شود که روزانه بیش از یک میلیون تومان فروش داشته باشند و در این زمینه 100 هزار واحد اعم از شرکت‌های واردکننده، صادرکننده و واحدهای صنفی انتخاب شده‌اند که صنوف 50 درصد این تعداد را تشکیل می‌دهد.

وی با اشاره بر لزوم فرهنگسازی در زمینه صدور فاکتور از سوی واحدهای صنفی گفت: معمولا فروشگاه‌ها و آن دسته از واحدهای صنفی که همواره اقدام به صدور فاکتور کرده‌اند مشکلی در اجرای قانون ندارند و با داشتن ابزار لازم از جمله صندوق، رایانه و دستگاه pos محاسبه 3 درصد مالیات را به صورت اتوماتیک انجام می‌دهند، اما آن دسته از واحدهایی که به صورت دستی فاکتور صادر می‌کنند باید هنگام فروش خودشان این 3 درصد را محاسبه کنند. وی از واحد‌های صنفی که مشمول این قانون در مرحله اول نیستند خواست تا این اقدامات را در فاکتورهای صادره اعمال و خود را کم‌کم آماده کنند چرا که مرحله دوم مشمول آنها نیز می‌شود. وی در ارتباط با یکی از مشکلات موجود گفت: در حال حاضر عده‌ای که مشمول هستند باید هر 3 ماه اظهارنامه بدهند، اما برای کسانی که مشمول نیستند، الزامی وجود ندارد.

نمی‌خواهیم مامور مالیاتی باشیم‌

از سوی دیگر در حالی که به نظر می‌رسید تولیدکنندگان از اجرای این قانون نسبت به قانون تجمیع عوارض خوشحال باشند، اظهارات و شواهد موجود حاکی از نارضایتی تولیدکنندگان از این مساله است.  هادی غنیمی‌فرد، رئیس خانه صنعت به خبرنگار ما می‌گوید: هر کاری که با عجله صورت گیرد بدون شک مشکلاتی را در پی‌خواهد داشت.

وی افزود: این قانون در اواخر عمر مجلس هفتم در حالی که نیاز به بررسی بیشتری داشت تصویب شد و یکی از انتقادات ما این بود که چرا شما تولیدکننده و صنعتگر را مامور وصول مالیات کردید؟ معمولا پروسه تولید چندبخشی است مثلا در تولید کفش شما هم با فروشنده مواد اولیه در ارتباطید و از طرف دیگر در تولید کفش یکی رویه آن را تولید می‌کند یکی کف آن را و یکی نیز آنها را سرهم می‌کند و در همین نمونه باید چندین بار این 3 درصد کسر و اضافه شود که کلی وقت و زمان ما گرفته می‌شود و ما دلمان نمی‌خواهد مامور مالیاتی بشویم.

تغییر زمان اجرا ممکن نیست‌

اما نادر آریا، معاون مالیات بر ارزش افزوده سازمان امور مالیاتی کشور در مقابل این انتقادها به خبرنگار ما می‌گوید: مالیات بر ارزش افزوده قانون شده است و در قانون زمان اجرای آن مشخص است که از اول مهر باید به اجرا در آید در نتیجه فقط مجلس شورای اسلامی است که می‌تواند زمان اجرای آن را تغییر دهد و در اختیار سازمان امور مالیاتی نیست.

وی خبرهای منتشر شده در مورد به تعویق افتادن زمان اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده را تکذیب کرد و گفت: در حال حاضر مرحله ثبت نام فعالان اقتصادی در مرحله اول اجرای قانون با موفقیت پیش می‌رود و تاکنون بیش از 90 درصد پیشرفت داشته است. وی افزود: در مالیات بر ارزش افزوده فعال اقتصادی پرداخت‌کننده مالیات نیست، بنابراین خرید‌هایی که فعالان اقتصادی انجام داده‌اند اگر با پرداخت مالیات بوده با آنها تسویه می‌شود.

آریا در ادامه گفت: اگر از واردکننده، تولیدکننده، صادرکننده و توزیع‌کننده مالیات بر ارزش افزوده گرفته می‌شود، فقط برای شفافیت معاملات است و مالیات هر مرحله به آنها باز گردانده می‌شود.

با وجود این فعالان اقتصادی در حالی از اجرای زودهنگام طرح مالیات بر ارزش افزوده انتقاد می‌کنند که مطابق اعلام سازمان امور مالیاتی کشور، بیش از 90 درصد مشمولان مرحله اول اجرای این قانون ثبت‌نام کرده‌اند.

ثبت نام بیش از 90 درصد مشمولان مرحله اول مالیات بر ارزش افزوده

در همین‌ رابطه سازمان امور مالیاتی کشور، از ثبت‌نام بیش از 90 درصد مشمولان مرحله اول قانون مالیات بر ارزش افزوده و استقبال گسترده فعالان اقتصادی از این نظام مالیاتی خبر داد.  به گزارش روابط عمومی سازمان امور مالیاتی کشور، با توجه به این‌که بخش عمده‌ای از سبد کالاها و خدمات مصرفی خانوارها از شمول مالیات و عوارض موضوع این قانون معاف است، اخذ هرگونه وجه اضافی و مالیات و عوارض بر بهای این‌گونه کالاها و خدمات از سوی فعالان اقتصادی اکیدا ممنوع است. 

همچنین اخذ مالیات و عوارض (‌به میزان 3 درصد) صرفا توسط فعالان اقتصادی مشمول ثبت‌نام مرحله اول این نظام مالیاتی (شامل تمامی واردکنندگان، صادرکنندگان و فعالان اقتصادی با مجموع فروش سالانه کالاها و ارائه خدمات بیش از 3 میلیارد ریال) ‌مجاز است و اخذ وجوه اضافی و هرگونه افزایش قیمت تحت عنوان پرداخت مالیات مضاعف در چارچوب این قانون ممنوع است. 

این گزارش حاکی است، نخستین آثار مثبت اجرای این قانون آشکار شده است و با اجرای کامل این قانون، بزودی شفافیت در مبادلات اقتصادی و نظم و انضباط در اقتصاد کشور پدیدار خواهد شد.

سیما رادمنش