حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
خوابق؛ قلعهای ناشناخته در کاشان
کاشان - خبرنگار جامجم: در مزرعه «خوابق» شهر مشکات، از توابع شهرستان کاشان، قلعهای باشکوه به نام «قلعه خوابق» استوار و پابرجا در دل کویر ایستاده است.
«قلعه خوابق» یک بنای زیبای تاریخی در مشکات است که کمتر از آن یاد میشود. این قلعه که هماکنون، دارای چهار برج استوار و باعظمت است، در 30 کیلومتری جاده کاشان قم واقع شده است. وجود قنات و آسیاب در کنار قلعه خوابق، نشان از آن دارد که در گذشتههای دور این محل، مکانی نظامی برای ذخیرهسازی گندم، آسیاب و شاید توزیع آرد بوده است. این قلعه دیواری قطور و بلند، ارتفاعی حدود 15 متر دارد که بالای آن با کنگرههایی از خشت و گل به شکل زیبایی تزیین شده است. پنجرههایی بر دیواره این قلعه، با خشت و گل طراحی شده و البته قسمتهایی از آن بر اثر گذشت زمان و برف و باران از بین رفته است.
وجود چندین حفره در دیواره این قلعه که به احتمال زیاد برای قراردادن لوله تفنگ تعبیه شده است و نیز دربهایی در چهار طرف قلعه، گواه آن است که این مکان احتمالا در گذشته کاربردی نظامی نیز داشته و محلی برای دیدهبانی و حفاظت از منطقه مشکات و حتی دروازه کاشان را داشته است. متولی و صاحب قلعه خوابق مشکات که از زمان ساخت این قلعه اطلاع دقیقی ندارد، میگوید: زمانی که جد من «قربانعلی نیکنام» را به این قلعه تبعید کرده و یا بنا به روایاتی این قلعه را به او واگذار کردهاند، به دوره حکومت زندیه میرسد.
عباس نیکنام به خبرنگار ما میگوید: قربانعلی نیکنام، یکی از سرداران لطفعلیخان زند بوده و بعد از سقوط زندیه از شیراز به این قلعه مهاجرت کرده است.
قربانعلی در شیراز املاکی داشته که ظاهرا حکومت وقت این قلعه و بخشی از مزرعه خوابق را به ازای آن املاک به وی واگذار کرده است.
نیکنام از کمتوجهی به این اثر تاریخی ابراز تاسف کرد و گفت: قلعه خوابق در اصل 6 برج داشته که متاسفانه 2 برج آن در زمان احداث جاده کاشان قم، به دلیل قرار گرفته در مسیر جاده، تخریب شده است. وی گفت: 4 برج باقیمانده این قلعه نیز، نیازمند مرمت و بازسازی است و هرچه این امر به تعویق بیافتد، زمان تخریب و فروریزی این بنا نزدیکتر میشود.
نیکنام افزود: اخیرا شهرداری مشکات برای مرمت و بازسازی این بنا، با من قراردادی بسته و بودجهای هم به آن تخصیص داده است.
معاون حفظ و احیای اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کاشان نیز با بیان این که این قلعه، یکی از قلعههای قدیمی و نسبتا سالم کاشان است، گفت: این بنا هنوز در فهرست آثار ملی به ثبت نرسیده است. علیرضا محسنیتبار اظهار کرد: با اقدام کلی که توسط این اداره انجام گرفته، این قلعه نیز در برنامه دفتر فنی ثبت آثار ملی کاشان، در مرحله شناسایی مقدماتی است.
وی افزود: در اجرای این برنامه، اکیپی برای شناسایی قلعههای اطراف کاشان در نظر گرفته شده است تا در صورت واجد شرایط بودن آنها ، همزمان با شناسایی، کار مستندنگاری آنها نیز صورت گیرد و قلعه خوابق نیز یکی از این قلعههاست. محسنیتبار یادآور شد: این اداره تمام تلاش خود را برای بالا بردن آمار بناهای ثبتی این شهرستان به کار گرفته است.
وی، تعداد بناهای ثبت شده در فهرست آثار ملی کاشان را بیش از 200 اثر ذکر کرد و افزود: هماکنون حدود 30 اثر تاریخی این شهرستان برای ثبت در فهرست آثار ملی پیشنهاد شده است.
گفت و گو
