تسهیلات بنگاههای زودبازده، تکلیفی برای بانکها نیست
گروه اقتصاد: وزیر کار در پاسخ به سخنان اخیر ناطق نوری در مورد بنگاههای زودبازده اعلام کرد: این تسهیلات به کارآفرینان و براساس طرح مشخص با توجیه فنی و اقتصادی و دارای اهلیت اجرای متقاضی و یا متقاضیان قابل پرداخت است و بهصورت تکلیفی برای بانکها نیست بلکه بانکها مختارند طرح بدون توجیه فنی و اقتصادی را نپذیرند.
به دنبال انتقاد علیاکبر ناطق نوری از نحوه عملکرد بنگاههای زودبازده، محمد جهرمی، وزیر کار و امور اجتماعی در نامهای به ابهامات مطرح شده در مورد این پروژه پاسخ داده است. در بخشهایی از این نامه آمده است:
کد خبر: ۲۰۰۸۹۱
همانطور که مستحضرید سخنرانی شما در همایش بانکداری اسلامی در رسانههای گوناگون بازتاب گستردهای پیدا کرده است. برخی از رسانهها مخالفت حضرتعالی با بنگاههای زودبازده را از منظر کار کارشناسی و بازرسی انجام شده توسط دفتر بازرسی مقام معظم رهبری منعکس میکنند.
خواهشمند است دستور فرمایید در صورت انجام چنین ارزیابی از طرح بنگاههای اقتصادی زودبازده بهمنظور اصلاح امور و برطرف کردن ضعفها به وزارت کار و اموراجتماعی منعکس نمایند و در صورت عدم انجام بازرسی علمی و میدانی به پیوست گزارش اولیه و میدانی مشاوران بانک مرکزی که با 180 نفر کارشناس در قالب 60 گروه کاری به 314 شهرستان عزیمت نمودهاند و با 490 هزار کیلومتر پیمایش عملیاتی برای مشاهده و راستیآزمایی تسهیلات بنگاههای اقتصادی انجام گرفته است، جهت اطلاع ارسال میشود.
هر چند در این گزارش از لحاظ تعداد واحدهای دارای انحراف با گزارش کارشناسان وزارت کار و اموراجتماعی که مشاوران فوق و نمایندگان بانک مرکزی را همراهی میکردند مغایرت دارد. اما همانگونه که در گزارش منعکس است از کل تسهیلات پرداخت شده طی 3 سال گذشته جمعا 1/4 درصد انحراف وجود دارد و از کل تعداد واحدها فقط 3/1 درصد به دلایل مختلف تعطیل دائم شدهاند که نشان از موفقیت طرح حتی در مقایسه با کشورهای گوناگون دارد.
برای مزید اطلاع این طرح فقط مختص بنگاههای کوچک نبوده است، بلکه به واحدهای بزرگی که از لحاظ سرمایه در گردش و مواد اولیه دچار مشکل شده و در صورت عدم تأمین منجر به تعطیلی و بیکاری کارگران میشدند شامل شد و یا واحدهای بزرگ و متوسط که با پیشرفت فیزیکی بیش از 80 درصد روبرو بوده و با تأمین باقیمانده سهم تسهیلات سریعتر به بهرهبرداری میرسند همانند کارخانجات سیمان که با تأخیر بیش از حد در بهره برداری روبهرو بودهاند تسهیلات بنگاههای زودبازده دریافت و باعث رونق تولید و اشتغال شده است و همچنین توسعه واحدهای موجود (کوچک، متوسط و بزرگ) که با وجود مدیریت خوب و کارگران فعال محصولی مناسب و با رقابت در بازار تولید میکنند پرداخت تسهیلات شده است. بهطور کلی از سهم کل تسهیلات پرداخت شده توسط بانکها که کمتر از 10 درصد تسهیلات پرداختی سالانه آنان است 51 درصد به طرحهای صنایع و معادن، 20 درصد به کشاورزی و بقیه به گردشگری، ساختمان و خدمات پرداخت شده است که عملاً در کاهش اشتغال طی سه ساله گذشته بر اساس آمار مرکز آمار و بانک مرکزی موثر بوده است.
جناب آقای ناطق نوری، مقایسه این برنامه با طرح دولتهای گذشته در پرداخت مبلغ 3 یا 5 میلیون تومان به هر فرد بیکار از لحاظ شکلی و محتوایی اشتباه است، برای این که این تسهیلات به کارآفرینان و براساس طرح مشخص با توجیه فنی و اقتصادی و دارای اهلیت اجرای متقاضی و یا متقاضیان قابل پرداخت است و بهصورت تکلیفی برای بانکها نیست بلکه بانکها مختارند طرح بدون توجیه فنی و اقتصادی را نپذیرند که رد 14 درصد از کل طرحهای ارائه شده به بانکها گواه این مدعاست.
حتماً تصدیق میفرمایید مؤلفه کاهش بیکاری به متغیرهای گوناگون اقتصادی،اجتماعی، آموزشی، فرهنگی و... بویژه هماهنگی دستگاههای گوناگون برمیگردد و اگر طرح و برنامهای توانسته باشد بیشترین هماهنگی بین دستگاههای اجرایی را بهوجود آورد، حتماً راه پر زحمت و دشواری را طی کرده است.
رئیس دفتر بازرسی دفتر مقام معظم رهبری پیشتر گفته بود: بنگاههای زود بازده حتی اگر انحراف هم نداشته باشند، برای اقتصاد ایران جواب نمیدهند.
ناطق نوری در گفتگو با ایلنا با اشاره به اینکه اشتغال با پول دادن به مردم ایجاد نمیشود، گفت:کارآمدترین بنگاهها لزوما زودبازدهترین و کوچکترین آنها نیست.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه اخیراً گزارش شده است که بنگاههای زودبازده انحراف بسیار زیادی در زمینه تسهیلات داشتهاند، آیا در این خصوص گزارشی به دفتر بازرسی مقام معظم رهبری ارائه شده است یا خیر؟ گفت: اصل قصه این است که این طرح خیلی جواب نمیدهد. اساسا حتی اگر انحراف هم نداشته باشد، این نوع تسهیلات پاسخ نمیدهد و ایجاد اشتغال نمیکند.
وی با تاکید بر اینکه باید در تولید سرمایهگذاری شود، به تجربه خود در زمان ریاست بر مجلس شورای اسلامی اشاره کرد و گفت: زمانی که در دوره ریاست جمهوری آقای خاتمی از اعطای تسهیلات 3 میلیون تومانی به ارزش 900 میلیارد تومان به منظور اشتغالزایی صحبت به میان آمد، به بزرگی گفتم: «این مبلغ با این روش موجب اشتغالزایی نمیشود و هدر میرود و تاکید کردم دادن پول دست مردم اشتغال ایجاد نمیکند.»
رئیس دفتر بازرسی دفتر مقام معظم رهبری ابراز کرد: آن بزرگوار نیز در پاسخ به من گفت: «آقای ناطق نوری، این افراد کارشناس هستند و مسائل اقتصادی را درک کرده و پس از کار کارشناسی اقدام به اعطای این تسهیلات کردهاند.»
ناطق نوری تصریح کرد: اما در پاسخ به ایشان یادآور شدم اگر این آقایان کارشناس اقتصادی هستند، من کف بازار بزرگ شدم و یقین دارم این پول ایجاد اشتغال نمیکند.
900 میلیارد تومان را اگر در احداث سد هزینه کنید، ببینید چند سد میتوانید بسازید و چقدر نیروی کار جذب کردهاید، ضمن آن که زمان بهرهبرداری پروژه، آغاز اشتغالزایی پایدار است.ناطق نوری خاطر نشان کرد: بازرسی مقام معظم رهبری همان طور که از اسمش بر میآید بازرس مقام معظم رهبری است، لذا اگر ایشان به ما دستور بدهند ما به جایی میرویم و بازرسی را شروع میکنیم.