به گفته مسوولان راهنمایی و رانندگی و کارشناسان تصادفات، سرعت غیر مجاز، حرکات مارپیچ، لایی کشیدن و در یک کلام، تخلفات حادثهساز رانندگی همواره از دلایل اصلی بروز تصادفات منجر به جرح و فوت در بزرگراهها و خیابانهای شهر و جادههای برونشهری بوده است
.این در حالی است که بررسیها نشان میدهد، بسیاری از کشورهای دنیا با وجود بهرهمندی از فناوریهای روز در تولید خودروهایی با قدرت و شتاب بالا، همچنان در بحث تخلفات و تصادفات رانندگی در ردههای پایینتر و کنترلشدهتری نسبت به کشور ما قرار دارند که شاید بتوان یکی از دلایل اصلی این موضوع را قوانین و مجازاتهای بازدارنده برای رانندگان متخلف در این کشورها دانست.
در همین ارتباط، پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ نیز از چندی پیش، طرح برخورد با تخلفات حادثهساز رانندگی همچون سرعت غیرمجاز، حرکات مارپیچ، ویراژ دادن و لایی کشیدن در بزرگراههای شهر تهران را با بهکارگیری گشتهای محسوس و نامحسوس پلیس بزرگراهی، پلیسهای موتورسوار و دوربینهای ثبت تخلفات به اجرا درآورده است.
اگرچه شاید این موضوع در نگاه اول طرحی تکراری به نظر برسد که دفعات گذشته نیز از سوی مسوولان و متولیان ترافیکی شهر به اجرا گذاشته شده اما تفاوت این مرحله با دفعات پیشین در این است که این بار علاوه بر اعمال جریمه و انتقال خودرو به پارکینگ، از رانندگان متخلف تست سلامت روان گرفته میشود و در صورتیکه نتیجه تست مطلوب نباشد، راننده متخلف تا مدت معینی حق رانندگی نخواهد داشت.
رئیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ در گفتگو با «جامجم» در تشریح این طرح با اشاره به اینکه در قانون بصراحت اجازه گرفتن تست سلامت روان از رانندگانی که هنگام رانندگی مرتکب تخلفات حادثهساز شوند، داده شده است، میگوید: بر اساس طرح جدیدی که اجرای آن طی چند ماه اخیر در بزرگراههای تهران آغاز شده، گشتهای کنترل نامحسوس و محسوس پلیس راهنمایی و رانندگی در بزرگراههای شهر و همچنین دوربینهای ثبت تخلفات در صورت رویت رانندگانی که مرتکب تخلفات حادثهساز رانندگی شامل سرعت غیرمجاز، حرکات مخاطرهآمیز، لایی کشیدن و ایجاد مزاحمت برای دیگر رانندگان شوند، خودروی آنها را متوقف و راننده مورد نظر را برای تست سلامت روان به بهداری ناجا اعزام میکنند.
به گفته سرهنگ هادی هاشمی، پلیس راهنمایی و رانندگی بر اساس قانون مجاز است تا زمان مشخص شدن نتیجه تست سلامت روان راننده متخلف، خودروی وی را از یک روز تا یک هفته توقیف کند، ضمن اینکه راننده بسته به نوع تخلف ارتکابی باید جریمه نیز پرداخت کند.
6 ماه تحت نظر روانپزشک
وی معتقد است: شهروندانی که نمیتوانند با رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی و احترام به حقوق سایر رانندگان قانونمند رانندگی کنند، به نوعی دارای اختلالات شخصیتی هستند که اینگونه رانندگی برای آنها بازی با جان شهروندان دیگر است.
رئیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ به نکته جالبی درباره نتیجه تست سلامت روان تعدادی از رانندگان متخلف که به بهداری ناجا اعزام شده بودند ، اشاره کرده و میگوید: در جواب تست تعدادی از این رانندگان ، مصرف قرص های روانگردان در حین رانندگی و مصرف مشروبات الکلی گزارش شده بود ضمن اینکه بر اساس نظر پزشکان متخصص مستقر در بهداری ناجا در جواب تست سلامت روان اعلام شده، برخی رانندگان باید تا 6 ماه تحت نظر روانپزشک باشند.
معرفی رانندگان متخلف به مراجع قضایی
یک حقوقدان و استاد دانشگاه در گفتگو با «جامجم» با اشاره به قوانین و مقررات سختگیرانهای که در اغلب کشورهای پیشرفته دنیا برای کنترل تخلفات حادثهساز رانندگی و کاهش رشد تصادفات و کشتهها و مجروحان در صحنه اعمال میشود، میگوید: در کشورهایی مانند کانادا و آمریکا رانندگانی که مرتکب تخلفات حادثهساز رانندگی از جمله سرعت و سبقت غیرمجاز، لایی کشیدن، مصرف مشروبات الکلی و عبور از چراغ قرمز میشوند، خودروی آنها در پارکینگ متوقف و راننده متخلف نیز برای اعمال قانون به مراجع قضایی معرفی میشود.
محمد بلغاری ادامه میدهد: تشخیص اینکه راننده متخلف از بیماری ذهنی و روانی برخوردار است، کنترل اعتیاد و تست استفاده از داروهای روانگردان، کنترل بیماریهای روانی و در نهایت ابطال و توقیف گواهینامه از عمده مواردی است که پس از تنظیم گزارش پلیس درباره آن تصیمگیری میشود و در برخی کشورها این کار به عهده دادگاه و مراجع قضایی است.
به طور مثال در کانادا تصمیمگیری درباره نحوه برخورد با رانندگان متخلف به عهده مراجع قضایی است و در کشور ما نیز پلیس راهنمایی و رانندگی این مسوولیت را به عهده دارد.
این کارشناس معتقد است: هرچه کشورها در برخورد با تخلفات حادثهساز رانندگی سختگیرتر باشند قطعا این موضوع در بازدارندگی از ارتکاب تخلفات حادثهساز رانندگی و کنترل و کاهش تصادفات، تاثیر چشمگیر خواهد داشت.
بلغاری با اشاره به مثالی در این زمینه میگوید: زمانی جریمه پارک در محل توقف ممنوع 500 تومان بود و در این شرایط، رانندگان ترجیح میدادند جریمه شوند اما برای پارکینگ مبلغ 1000 تومان پرداخت نکنند اما در حال حاضر که جریمه توقف ممنوع به 5000 تومان افزایش یافته شهروندان ترجیح میدهند به طور مثال 1500 تومان هزینه پارکینگ بپردازند و خودروی خود را در پارکینگهای عمومی پارک کنند تا جریمه نشوند.
بررسی و تحلیل اطلاعات جمعآوری شده درباره نحوه اعمال قانون و برخورد با رانندگان متخلف در بسیاری از کشورهای دنیا بیانگر اعمال شیوهها و تدابیر جدی و برخوردهای سختگیرانه و بدون اغماض با رانندگان متخلفی است که هنگام رانندگی، رعایت قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی و احترام به حقوق سایر رانندگان را نادیده میگیرند تا جایی که ارتکاب حتی یک تخلف رانندگی برای متخلفان بسیار گران تمام خواهد شد.
رانندگان متخلف در فهرست بیماران روانی؛ سوئیس
سوئیس از جمله کشورهایی است که تجربه موفقی در زمینه کنترل تخلفات حادثهساز رانندگی و کاهش رشد تصادفات داشته اما روش مسوولان این کشور در برخورد با تخلفات مخاطرهآمیز رانندگی، راهکار جالب و موثری بوده است. در این کشور رانندهای که تعداد تخلفات رانندگیاش از یک حد مجاز در سال بیشتر باشد به عنوان یک بیمار روانی از رانندگی محروم میشود.
در آمریکا نیز چنانچه رانندهای مرتکب تخلفات حادثهساز رانندگی همچون سرعت بیش از حد مجاز و حرکات بیپروا و خطرناک هنگام رانندگی شود یا حتی یک بار در طول دوره آزمایشی دریافت گواهینامه خود مرتکب تخلف شود، گواهینامهاش به مدت 60 روز و چنانچه در حال غیرعادی رانندگی کرده باشد، به مدت 90 روز معلق میشود.
در پایان مدت تعلیق نیز فرد باید برای 6 ماه دیگر دوره آزمایشی طی کند و در صورت ارتکاب تنها 2تخلف رانندگی گواهینامه وی حداقل برای مدت 6 ماه باطل خواهد شد.
ترمز نکردن بموقع قبل از تصادفات و بیدقتی راننده در بروز تصادف جرحی نیز تعلیق 6 ماهه گواهینامه را در این کشور به همراه دارد.
این در حالی است که دادگاههای آمریکا میتوانند رانندگان را در صورت ترمز نکردن بموقع قبل از تصادفات، تصادف منجر به جرح در اثر بیدقتی راننده ، ترمز نکردن بموقع در تقاطع جاده و راهآهن و صحنهسازی تصادف برای اخذ غرامت از شرکت بیمه ، حداکثر به مدت 6 ماه از رانندگی معلق کنند.
در کنار چنین برخوردهای شدید و قاطعی نظام نمره منفی نیز تخلفات رانندگان را کنترل میکند به این معنا که هر یک از تخلفات به تنهایی برای تعلیق یا ابطال گواهینامه کافی نیست اما در صورتی که چندین تخلف با هم یا پشت سر هم رخ دهد ، نمره منفی تخلفات به همراه تاریخ در پرونده آنها ثبت خواهد شد و در صورتی که حد نصاب نمره به 11 یا بیشتر برسد ، به فرد خاطی از طریق پست اطلاع داده میشود گواهینامهاش معلق شده و او موظف است طی 10 روز گواهینامه خود را به پلیس تحویل دهد.
پوران محمدی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم