نشانه‌های تغییر رفتار آمریکا در قبال ایران‌

حسینی افزود: اگر این گزارش‌ها و اخبار منتشر شده صحت داشته باشد و آمریکایی‌ها بر آن تمرکز کنند و واقع‌بینی بیشتری درباره مواضع گذشته خود داشته باشند، شرایط متفاوت خواهد بود.سخنگوی وزارت امور خارجه که در آستانه تغییر قرار دارد، در شرایطی از رفتارهای عاقلانه آمریکا سخن می‌گوید که محمود احمدی‌نژاد در مصاحبه مطبوعاتی روز یکشنبه خود به طور تلویحی از ایجاد سرکنسولگری آمریکا در ایران استقبال کرد. وی با یادآوری درخواست بدون پاسخ ایران مبنی بر برقراری پرواز مستقیم بین ایران و آمریکا گفت: ما هیچ نگرانی از ارتباط گسترده مردم با سایر ملت‌ها نداریم و از آن استقبال می‌کنیم.

رئیس‌جمهور همچنین در پاسخ به پرسش «جام‌جم» درباره مصادیق رفتارهای عاقلانه آمریکا گفت: هر دولتی که در پی انتخابات آمریکا سرکار بیاید، مجبور به ایجاد تغییرات اساسی در سیاست خارجی این کشور برای نجات آمریکاست و برای این که در منطقه تعادل را حفظ کند، باید به سمت ایران بیاید.

پیام‌های متفاوت از کاخ سفید

هر چه به زمان برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نزدیک‌تر می‌شویم، پیام‌های متفاوت‌تری از کاخ سفید، کنگره و سنای آمریکا درباره ایران شنیده می‌شود. رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا چندی پیش اعلام کرد: تصور می‌کنم زمان آن رسیده است که به اتفاق شرکایمان در مذاکرات هسته‌ای با ایران، پیش‌شرط تعلیق غنی‌سازی اورانیوم را برداریم.

می‌توان گفت دیدگاه این سناتور آمریکایی در موضع آمریکا نسبت به مذاکرات سولانا و جلیلی اعمال شده است.

نمایندگان ایران و اتحادیه اروپایی در 29 تیر ماه در خصوص تهیه مدالیته مذاکراتی بحث و مذاکره می‌کنند که بر مبنای آن بدون پیش‌شرط تعلیق و در زمان مشخص درباره سرفصل‌های مشترک بسته‌های پیشنهادی ایران و 1+5 مذاکره شود.

گرچه جزئیات چارچوب این مذاکرات توسط مقامات ایرانی تایید نشده است، اما منابع غربی چارچوب اولیه را مذاکرات 6 هفته‌ای اعلام کرده‌اند که طی این مدت ایران به مجموعه سانتریفیوژهای در حال کار نمی‌افزاید، ولی به غنی‌سازی اورانیوم ادامه می‌دهد، در مقابل 1+5 نیز اقدامی در اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران نخواهد کرد. آنچه در نحوه تنظیم این چارچوب برای ایران اهمیت دارد توقف افزایش تحریم‌ها نیست؛ زیرا در حال حاضر تحریم‌های اعمال شده نیز نتوانسته‌اند تاثیر چندانی داشته و تاثیرگذار باشند. نکته مهم آن است که آمریکا برای اولین بار ضمن همراهی با سایر کشورهای مجموعه 1+5 خواستار پیش‌شرط تعلیق در مذاکرات نبوده و مذاکرات بدون پیش‌شرط توقف غنی‌سازی را پذیرفته است.

نپذیرفتن پیش‌شرط تعلیق، از خطوط قرمز ایران در مذاکرات هسته‌ای است.

اگر بنا بود ایران با پذیرش پیش‌شرط تعلیق پای میز مذاکره بنشیند، پرونده هسته‌ای ایران از مدت‌ها پیش بسته شده بود. گزارش‌های شش‌گانه محمد البرادعی از روند فعالیت‌های هسته‌ای ایران اگرچه موید هیچ‌گونه انحرافی در فعالیت‌های ایران نیست و فعالیت‌های صلح‌آمیز ایران را تایید کرده است اما با فشار آمریکا در پایان این گزارش‌ها همواره خواستار تعلیق غنی‌سازی و اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت بوده است. با توجه به این موضع، همراهی واشنگتن با جریان مذاکرات که محور آن نمایندگان ایران و اتحادیه اروپایی هستند، می‌تواند چراغ سبز واشنگتن در برقراری روابط خود با تهران باشد.

در کنار آن، طرح بحث‌هایی از سوی مقامات آمریکایی درباره راه‌اندازی دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران و کاهش لفاظی‌ها و طرح اتهامات مقامات آمریکایی مبنی بر دخالت ایران در عراق را شاید بتوان در همین جهت ارزیابی کرد.

گرچه با فراز و نشیب‌ها و متغیرهایی که در سیاست خارجی کاخ‌سفید سراغ داریم، قضاوت درباره اعمال رفتارهای واقع‌بینانه و عاقلانه کاخ سفید درباره ایران، زودهنگام است.