حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
حامد کرزای:
کاش سربازانی چون طالبان داشتم
حامد کرزای، رئیسجمهور افغانستان مدتی است که از سوی غربیها به علت آنچه اهمال در خشکاندن ریشههای فساد در دستگاه دولتی افغانستان نامیده میشود تحت فشار قرار گرفته است. او اخیرا در گفتوگویی با هفتهنامه آلمانی اشپیگل در مورد مراودات پنهانی نیروهای ائتلاف تحت رهبری امریکا در افغانستان با جنگسالاران افغان، شایعات موجود پیرامون نفوذ خانوادهاش در دولت و دلیل این که چرا او فکر میکند گاهی توافقهای کثیف اجتنابناپذیر هستند، توضیحاتی را ارائه داد.
* آقای رئیسجمهور، مطالب زیادی تاکنون در مورد ناکامیهای ائتلاف بینالمللی در افغانستان نوشته شده اما به نظر میرسد بخش اعظم شورشها در جنوب و شرق کشور شما بیشتر نوعی جنبش معترضانه به مدیریت بد کشور و طبقه حاکم فاسد بوده است. در چنین شرایطی صحبت کردن در مورد احیای طالبان چندان اغراقآمیز به نظر نمیرسد. آیا این مساله صحت ندارد که بسیاری از افغانها به طالبان میپیوندند چون آنان را فاسد نمیپندارند؟
موافق نیستم. این کاملا اشتباه است.
* برخی افغانها میگویند شخص شما که مسوولیت انتصاب مقامات عالیرتبه در کابل و سایر جاها را بر عهده دارید با این تصمیمهای شخصی به شورشها دامن میزنید. آیا در این دیدگاه رگههایی از واقعیت وجود ندارد؟
عملکرد مدیریتی به شکل قابل توجهی در افغانستان بهبود یافته است. برای اولین بار پس از 6 سال بودجه کشور شفاف شده است و دیگر هیچ بند بودجهای مخفیانه و محرمانهای وجود ندارد. تا پیش از این استاندارها هر کاری که دوست داشتند، انجام میدادند اما اکنون ملزم به هماهنگ کردن عملکرد خود با مرکز هستند و برخی از استانداران پیشین که افرادی فاسد و جنایتپیشه بودند در حال حاضر در زندان به سر میبرند.
بیشک کشور به اصلاحات بیشتری نیاز دارند اما شورشهای جنوب و شرق و مشکلاتی که ما در آنجا داریم ارتباطی با مدیریت مقامات دولتی ندارد.
* پس دلیل مشکلات این مناطق چیست؟
دخالتهای خارجی زیادی در این مناطق وجود دارد. مناطق جنوبی کشور همیشه کانون فعالیت طالبان بوده است. در واقع جنوب خاستگاه طالبان است و نشانههایی هم از جنگهای دیرینه مجاهدین در این منطقه وجود دارد. همه اینها را باید به عنوان مولفههایی تاثیرگذار مدنظر داشت.
* برخی از نزدیکترین مشاوران شما مظنون به تملک غیرقانونی زمین، قاچاق مواد مخدر و در اختیار داشتن شبهنظامیان غیرقانونی هستند و بدتر آن که برخی از استانداران مورد اعتماد و روسای پلیس منطقهای هم در بین آنان هستند. عبدالجبار ثابت، دادستان کل اخیرا برخی از این افراد که استاندار هلمند را شامل میشد نام برد. چرا شما هنوز از این افراد پشتیبانی میکنید؟
من از هیچ کس پشتیبانی نمیکنم. ما در تلاش هستیم وضعیت افغانستان را مدیریت کرده و صلح و ثبات را به کشور بازگردانیم. من از مشکلاتی که در نیروی پلیس هست، اطلاع دارم. جامعه بینالمللی پس از دو سال مباحثات پرتنش و غامض این موضوع را که نیروی پلیس یکی از مشکلات افغانستان است، پذیرفت و در اواسط سال 2007 همکاریهای بینالمللی برای رفع این مشکل شروع شد.
طالبان اشتباهات زیادی را مرتکب شدند اما حاکمیت آنان کارکردهای مثبتی هم داشت. کاش میشد سربازانی چون نیروهای طالبان داشتم.
به عنوان مثال ما خواستار ساماندهی پستهای ایستوبازرسی در جادهها بودیم. این پستها در دوران اشغال ارتش سرخ و زمانی که کشور دچار هرج و مرج شده بود، ایجاد شده بودند و جنگسالاران برای اخاذی از مردم اقدام به ایجاد پستهای ایستوبازرسی اختصاصی برای خود کرده بودند...
* در دوران حاکمیت طالبان هیچ پست ایستوبازرسیای در مناطق تحت سیطره آنان وجود نداشت.
این یکی از وجوه مثبت حاکمیت طالبان بود. آنان اشتباهات زیادی را مرتکب شدند اما حاکمیت آنان کارکردهای مثبتی هم داشت. کاش میشد سربازانی چون نیروهای طالبان داشتم. کاش آنان به جای آن که در خدمت افرادی مشخص در پاکستان و سایر جاها بودند در خدمت من بودند.
* آیا زد و بندهای کثیف هنوز برای حفظ ثبات افغانستان ضرورت دارد؟
قطعا بله چون ما فاقد قدرت و توان لازم برای حل مشکلات از طرق دیگر هستیم. اجازه بدهید مثال بزنم. ما میخواستیم یکی از جنگسالاران دردسرساز را دستگیر کنیم اما نمیتوانستیم چرا که او از سوی کشور خاصی حمایت میشد. اطلاع یافتیم او ماهانه 30 هزار دلار مقرری دریافت میکند تا دست از پا خطا نکند و آن کشور خارجی از نیروهای تحت امر این جنگسالار به عنوان محافظ استفاده میکند.
* این ماجرا به وضعیت فرمانده نعیم محمد در بدخشان، جایی که نیروهای آلمانی استقرار دارند، بیشباهت نیست...
نمیخواهم از شخص خاصی اسم ببرم. با طرح این مثال خواستم بگویم کشورهای زیادی هستند که با جنگسالاران افغان وارد معامله میشوند تا از خدمات آنها بهرهمند شوند. در چنین شرایطی دایره اختیارات ما محدود میشود و باید دائما در حال محاسبه باشیم که با هر قدم ما چه اتفاقاتی از پی خواهند آمد.
* فهرستی از دستاندرکاران اصلی تولید و قاچاق مواد مخدر وجود دارد که نام برخی چهرههای شناخته شده دولت شما هم در آن به چشم میخورد. برخی از آنان، مشاوران شما هستند و حتی تعدادی از اعضای کابینه مظنون به دست داشتن در قاچاق مواد مخدر هستند. چرا تا به حال شاهد حتی یک مورد محاکمه چهرههای شاخص دولتی در این رابطه نبودهایم؟
این فهرست خیالی است و وجود خارجی ندارد. من تاکنون چنین فهرستی را ندیدهام. من از فرماندهان ارشد نیروهای ائتلاف مستقر در افغانستان خواستهام این فهرست را در اختیار من بگذارند اما تاکنون چیزی دریافت نکردهام.
* علی احمد جلالی، وزیر کشور سابق دولت شما مدعی است که چنین فهرستی را در اختیار دارد.
با این حساب باید نسخهای از آن در بایگانی وزارت کشور هم وجود داشته باشد. به نظر من این کار درستی نیست که شما نام جلالی را به عنوان کسی که این فهرست را در اختیار دارد، مطرح میکنید.
* به این دلیل که او یک بار آشکارا اعلام کرد چنین فهرستی را در اختیار دارد. شما به صحت اظهارات او شک دارید چرا که او یکی از وزرایی بود که در رسوایی تصاحب غیرقانونی زمینهای کابل برای ساخت و ساز دست داشت. درست است؟
البته، برخی عناصر در سلسله مراتب فرماندهی نیروهای ائتلاف بینالمللی در افغانستان با عناصر فاسد در ارتباط هستند و از آنها به عنوان منبع خبر خود استفاده میکنند. یک نمونه دیگر، یکی از متحدان ما در نیروهای ائتلاف به یکی از فرماندهان در بخش دیگری از کشور در ازای وفاداریاش زمین و پول داده بود. باید او را محاکمه کنیم؟
* چرا که نه؟
برخی عناصر در سلسله مراتب فرماندهی نیروهای ائتلاف بینالمللی در افغانستان با عناصر فاسد در ارتباط هستند
نباید از ما انتظار داشته باشید افغانیای را که تمام زندگیاش را در این کشور سرکرده، مصائب زیادی را متحمل شده، اعضای خانوادهاش را از دست داده و خونش را برای این کشور داده برای ارتکاب جرمی کوچک مجازات کنیم در حالی که افغانهایی که با سقوط طالبان برای اولین بار به همراه نیروهای ائتلاف وارد کشور شدند را آزاد بگذاریم تا هر کاری دوست دارند، انجام دهند. ما اجازه نمیدهیم چنین اتفاقی بیفتد.
* پس از این که شما به ریاستجمهوری افغانستان رسیدید اعضای خانواده شما در دنیای تجارت و همچنین سیاست به موفقیتهای زیادی دست یافتند. محمد، یکی از برادرهای شما مدیرعامل شرکت سیمان پلخمری در شمال شرق کشور است. قیوم و احمدوالی، دو برادر دیگر شما سیاستمدارانی قدرتمند در بخشهای جنوبی کشور هستند تا آنجا که خیلیها میگویند هیچ تصمیمی بدون جلب نظر کرزایها گرفته نمیشود. آیا این شایعات قرین به صحت است؟
اینها مشتی دروغ هستند. احمدوالی پیش از این به دست داشتن در قاچاق مواد مخدر متهم شده بود. من به دقت تمام همه این ادعاها را مورد بررسی قرار دادم بی آن که گواهی بر درست بودنشان بیابم. محمد هم پیش از این که به افغانستان بیاید سالها در امریکا دستاندرکار امور تجاری بود. او تاجری موفق بود و ثروت قابل توجهی کسب کرده بود. او با آمدن امریکاییها به کشور بازگشت و مدیرعامل این کارخانه شد. در این جا چه چیز غلطی وجود دارد؟
* جنوب کانون قاچاق مواد مخدر در افغانستان است. آیا امکان دارد که احمدوالی کرزای، یکی از بانفوذترین سیاستمداران قندهار که ریاست شورای ولایتی را بر عهده دارد هیچ اطلاعی از آنچه در اطرافش میگذرد، نداشته باشد و از ارتباط با قاچاقچیها مبرا باشد؟
بله. امکان دارد. خانواده ما طی 300 سال گذشته در این بخش از کشور صاحب نفوذ بوده است. من امروز رئیسجمهور افغانستان هستم اما هنوز هم کوچکترین اطلاعی از این که چه شخص یا اشخاصی در آنجا دستاندرکار قاچاق هستند، ندارم. علاوه بر آن قاچاق مواد مخدر جدیترین معضل افغانها نیست. بخش اعظم درآمد ناشی از قاچاق مواد مخدر به مافیای بینالمللی میرسد و سهم اندکی از آن به افغانها میرسد.
قاچاق مواد مخدر جدیترین معضل افغانستان نیست. بخش اعظم درآمد ناشی از قاچاق مواد مخدر به مافیای بینالمللی میرسد و سهم اندکی از آن به افغانها.
* شما به طور منظم دیدارهایی با نمایندگان طالبان چون وکیل احمد متوکل، وزیر امور خارجه پیشین طالبان یا ملاسیف، سفیر سابق طالبان در پاکستان دارید که البته این دیدارها تاکنون نتیجهای در بر نداشتهاند و ما هنوز شاهد حملات انتحاری تازه طالبان هستیم.
مذاکرات آن طور که ما امید داشتیم پیش نمیروند اما گفتوگوها را ادامه میدهیم. طالبانهایی که با القاعده همکاری دارند حق بازگشت نخواهند داشت اما کسانی که از سر ترس یا نیاز به طالبان پیوستهاند فرزندان این آب و خاک هستند و ما از بازگشت آنها استقبال میکنیم.
* گفته میشود شما قصد دارید در انتخابات سال 2009 میلادی برای دومین بار نامزد احراز پست ریاست جمهوری شوید. چرا فکر میکنید شما میتوانید مناسبترین فرد برای این پست باشید؟
من چنین ادعایی ندارم. امیدوار هستم این کشور به زودی افرادی را بیابد که برای احراز این پست مناسبتر از من باشند.
* آقای رئیسجمهور از شما به خاطر این مصاحبه تشکر میکنیم.
منبع: تایم
گفت و گو
