مسافران مترو در جستجوی زمان از دست رفته‌

ازدحام مسافران در مقابل گیت‌های کارت‌زنی، کمبود واگن و در نتیجه ازدحام بیش از حد مسافران در داخل واگن‌هایی که در آستانه انفجار است، توقف‌های طولانی و متعدد در برخی ایستگاه‌ها به دلیل نقص فنی یا تاخیر در اعزام قطار بعدی، حرکت یکسره و بدون توقف در برخی ایستگاه‌ها و... از جمله انتقادهایی است که مسافران دائمی مترو به نحوه خدمات‌رسانی این سیستم وارد کرده‌اند و خواستار رسیدگی بیشتر مسوولان مترو برای رفع مشکلات موجود هستند.

به گفته مسوولان مترو، هم‌اکنون واگن‌های مترو در ساعات اوج ترافیک صبح و عصر، 30 درصد بیشتر از ظرفیت خود مسافر جابه‌جا می‌کنند و این در حالی است که عامل 40 درصد تاخیر‌های مترو، ازدحام مسافران و بسته نشدن درهای قطار است و 40 درصد دیگر تاخیر‌ها نیز به دلیل نقص فنی قطارهای فرسوده‌ای است که بیش از حد کار کرده‌اند و نیاز به تعمیرات اساسی دارند و باید برای تعمیرات مدتی از رده خارج شوند. این در حالی است که به گفته آنها؛ عامل 20 درصد از تاخیرها نیز به دلیل نقص فنی موردی قطارهاست که گاه باعث توقف قطار‌ها و ایجاد تاخیر مترو می‌شود.

البته مسوولان شرکت مترو امیدوارند که با ورود 80 قطار جدید به خطوط متروی تهران تا پایان امسال، حداقل بخشی از مشکلات خدمات‌رسانی مترو در بخش مربوط به ازدحام مسافران و شلوغی واگن‌ها و تاخیر در حرکت قطارها کاسته شود.

نرخ‌های جدید و یک مشکل جدید

گذشته از مواردی که مطرح شد، اگر از مسافران دائمی مترو باشید، قطعا در جریان تغییر و تحولاتی که از ابتدای خرداد در خصوص نرخ بلیت‌های تک سفره مترو به وجود آمده، قرار گرفته‌اید. صرف‌نظر از این‌که تغییرات به وجود آمده در نرخ بلیت‌های تک سفره مترو چه اهدافی را دنبال می‌کند، اما ازدحام جمعیت و تشکیل صف‌های طولانی در مقابل باجه‌های فروش بلیت مترو، صحنه جدیدی است که این روزها مسافران مترو شاهد آن هستند.

این روزها اگر سری به ایستگاه‌های خطوط مختلف مترو و بخصوص ایستگاه‌های شلوغ و پرتردد بزنید، اولین صحنه‌ای که توجهتان را جلب می‌کند، ازدحام جمعیت و صف‌های طولانی در مقابل باجه‌های فروش بلیت است.

تا چند روز پیش، اگر تنها در ساعات اوج سفرهای شهری صبح و عصر، آن هم فقط در مقابل باجه‌های فروش بلیت‌های تک سفره، اندک صفی مشاهده می‌شد؛ اما این روزها نه فقط مقابل باجه‌های فروش بلیت‌های تک سفره بلکه مقابل باجه‌های فروش بلیت‌های اعتباری نیز مسافران در صف‌های طولانی به انتظار خرید بلیت ایستاده‌اند.

ازدحام جمعیت مقابل باجه‌های فروش بلیت در برخی ساعات روز به حدی است که گاهی مسافران برای تسریع در تهیه بلیت، 2 صف جداگانه مردانه و زنانه تشکیل می‌دهند.

از بحث صف‌های طولانی بلیت مترو که بگذریم، کمبود متصدیان پشت باجه‌های فروش بلیت، خود نکته‌ای است که جای تامل دارد و طی روزهای اخیر، این موضوع، با اجرای تغییراتی در نرخ بلیت‌های تک سفره و به دنبال آن، ایجاد صف‌های طولانی در مقابل باجه‌های فروش بلیت، نمود بیشتری پیدا کرده است.

بلیت‌های تک سفره‌ و مشکل همیشگی پول خرد

اگرچه متروی تهران از بدو راه‌اندازی خطوط مختلف خود تاکنون، همواره در حال تلاش برای استفاده از روش‌ها و تجربیات دیگر کشورها در بحث حمل‌ونقل عمومی زیرزمینی بوده که به‌کارگیری سیستم کارت بلیت‌های اعتباری مدت‌دار و مبلغ‌دار در کنار بلیت‌های تک سفره کاغذی را بتوان یکی از این موارد برشمرد، اما ضروری است هرازچندگاه نحوه خدمات‌رسانی این سیستم به مسافران، به‌روزرسانی شود.

با توجه به این‌که هم‌اکنون سال‌هاست بسیاری از کشورها استفاده از سیستم‌های مکانیزه فروش بلیت را برای استفاده از خدمات شبکه حمل‌ونقل عمومی تجربه کرده‌اند، اما در کشور ما و به طور ویژه در کلانشهر تهران همچنان به شیوه دستی و سنتی فروش بلیت اتوبوس و مترو صورت می‌گیرد و قطعا ازدحام جمعیت در مقابل باجه‌های فروش بلیت، دقایق طولانی انتظار در صفوف تهیه بلیت، اتلاف وقت مسافران، کلافگی و خستگی متصدیان فروش بلیت و... از جمله پیامدهای استفاده از روش‌های سنتی و دستی در این بخش از خدمات‌رسانی سیستم حمل‌ونقلی عمومی به شهروندان است.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران در گفتگو با «جام‌جم»، 2 دلیل را در تشریح دلایل ازدحام جمعیت و تشکیل صف‌های طولانی در مقابل باجه‌های فروش بلیت مترو طی روزهای اخیر عنوان می‌کند و می‌گوید: بخشی از این ازدحام مربوط به باجه‌های فروش بلیت تک‌سفره و دوسفره و مشکل پول خرد است، به این معنا که از ابتدای خرداد ماه جاری با تغییراتی که در نرخ بلیت‌های تک سفره و دو سفره ایجاد شد و همچنین عرضه مجدد بلیت‌های تک سفره در شبکه مترو، مشکل پول خرد نیز نمود بیشتری پیدا کرد، چراکه در حال حاضر عرضه بلیت تک سفره به قیمت 125 تومان و دو سفره 225 تومان، متصدیان را برای تحویل بقیه پول مسافران با مشکل پول خرد مواجه کرده و همین فرآیند پرداخت بقیه پول مسافران، موجب کندی روند فروش و ازدحام جمعیت مقابل باجه‌ها می‌شود.مهندس جعفر ربیعی، دلیل دیگر ازدحام جمعیت در مقابل باجه‌های فروش بلیت اعتباری را گرایش بیشتر مسافران به خرید و استفاده از بلیت‌های اعتباری مبلغ‌دار و مدت‌دار طی روزهای اخیر و همزمان با ایجاد تغییرات در نرخ بلیت‌های تک سفره مترو عنوان می‌کند.

نصب دستگاه‌های مکانیزه فروش بلیت مترو در ایستگاه‌ها

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران در پاسخ به این سوال که چرا با وجود مقبولیتی که شبکه متروی تهران در میان شهروندان تهرانی به عنوان یک سیستم حمل‌ونقلی ایمن و کارآمد یافته، اما هنوز از سیستم‌های دستی به جای دستگاه‌های مکانیزه برای فروش بلیت استفاده می‌شود، تصریح می‌کند: البته باید به این نکته توجه داشت؛ در شرایط فعلی که متروی تهران با مشکلات متعددی همچون کمبود واگن برای خدمات‌رسانی بهتر به مسافران مواجه است، شاید استفاده از دستگاه‌های مکانیزه فروش بلیت مترو در اولویت این مجموعه نباشد اما با این حال، اتفاقا به فکر این قضیه هم بوده‌ایم و طی چند ماه آینده، مسافران متروی تهران شاهد نصب دستگاه‌های مکانیزه جدیدی در ایستگاه‌های مترو برای فروش و عرضه بلیت خواهند بود.

مدیرعامل شرکت بهره‌برداری متروی تهران تصریح می‌کند: دستگاه‌های مکانیزه فروش بلیت مترو خصوصیات و کاربردهای متنوع و مختلفی خواهد داشت، به‌طوری‌که در ابتدا می‌کوشیم با سیستم ساده‌ای کار را آغاز کنیم تا مسافران براحتی کار با این دستگاه‌ها را فرا بگیرند و بتدریج امکانات و تجهیزات تکمیلی‌تری در این دستگاه‌ها تعبیه خواهد شد.

به گفته ربیعی، استفاده از دستگاه‌های مکانیزه فروش بلیت در ایستگاه‌های مترو به معنای حذف پرسنل و متصدیان فروش بلیت از ایستگاه‌ها نیست بلکه تا زمان جا افتادن کامل استفاده تمام مسافران مترو از این دستگاه‌ها، همچنان متصدیان نیز در باجه‌های فروش بلیت در ایستگاه‌ها فعال خواهند بود.