کلانشهرها در چارچوب وسعت بی پایان خود دچار مشکلات بسیاری هستند که در این میان از خدمات رسانی شهری گرفته
کد خبر: ۱۷۱۷۹
تا پدیده های سیاسی و اجتماعی همه و همه کمر همت به نابودی اصول انسانیت و همزیستی در آنها بسته اند. در این میانه پرآشوب ، حریم شهرها به عنوان تفرجگاه و محیطی آرام برای رفع خستگی شهرنشینان و پیوند دوباره آنها با محیط طبیعی به شمار می آید. حریم شهر عبارت است از، بخشی از اراضی بلافصل اطراف شهر شامل ؛ اراضی مشمول حفاظت از هرگونه ساخت وساز بی رویه و خارج از ضوابط، برای توسعه بلندمدت و برنامه ریزی شده شهری و همچنین اراضی و ساختمان های نوساز و نقاط روستایی که هر نوع وابستگی به شهر داشته باشند که تنظیم رابطه کالبدی ، اقتصادی و اجتماعی میان آنها و شهر ضرورت داشته باشد. حریم شهر به عنوان کمربند فضای سبز هر شهری محسوب شده و حفظ فضای سبز آن برای تنفس هوای شهر امری لازم و ضروری است . تصویب طرح جامع شهر تهران در سال 1347و تعیین حریم شهر تهران در سال 1349صورت گرفت و محدوده تمام شهرستان های اطراف شهر تهران بعد از آن تاریخ تعیین شده است . به لحاظ محدودیت های قانون تقسیمات کشوری ، قسمت هایی از حریم شهر تهران گرفته شده است و الحاق یک بند و سه تبصره به ماده 99قانون حریم شهر تهران ، سبب جدایی قسمتی از مناطق 2، 15، 18و 19و حدود 50درصد از منطقه یک و 90درصد از منطقه 20و تمام حریم استحفاظی شهر تهران در محدوده شهرستان های کرج ، شمیرانات ، پاکدشت ، اسلامشهر، ری و شهریار می شود. به گزارش مرکز اطلاعات جغرافیایی شهر تهران ، برابر با طرح جامع سال 1348و طرح ساماندهی سال 1371مصوب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ، مساحت محدوده قانونی تهران 707کیلومتر مربع و مساحت حریم شهر تهران 1800کیلومتر مربع است . باتوجه به این آمار و ارقام ، میانگین مساحت شهر تهران به محدوده قانونی 5/2 برابر است ، در حالی که این نسبت در 580شهر ایران بیش از 10برابر آن است . همچنین آمار نشان می دهد، جمعیت شهر تهران از سال 1335 تا 1375 بیش از چهار برابر شده ، درحالی که جمعیت اطراف شهر در همین مدت 5/34 برابر شده است . بر همین اساس ، نرخ رشد جمعیت در سالهای 1335تا 1375در شهر تهران 3درصد برآورد شده ، اما این رقم در شهرهای اطراف حریم 6/9 درصد و در حریم شهر تهران 8/6 درصد بوده است . تاثیرات منفی گسترش بی رویه اطراف بر محدوده شهر تهران ، سبب افزایش آلودگی هوا، صدا، خاک و محیط زیست ، افزایش خطر ناشی از سوانح طبیعی به دلیل مداخله بیش از حد در محیطزیست و ناامنی حیات شهری ، نارسایی توزیع خدمات و سیستم ارتباطی ، نزول کیفیت محیط شهری و ساخت وسازها، هدر رفتن بخش عظیمی از سرمایه ملی و افزایش جرم و فساد شده است . مدیر ستاد هدایت و راهبری حریم شهر تهران ، می گوید: هرگونه ساخت وساز در حریم شهر تهران علاوه بر مغایرت با قانون حریم شهرها، سبب از هم پاشیدگی بافت سیاسی ، جغرافیایی شهر می شود. دکتر «حسن ابوتراب » می افزاید: حریم استحفاظی به عنوان هاله شهری محسوب می شود و حفاظت از آن به عنوان تنفس گاه زیست محیطی باعث تداوم حیات سالم شهروندان خواهد شد. وی جلوگیری از گسترش بی رویه در حریم برای حفظ هاله شهری و حفاظت زیست محیطی شهر، اعمال مدیریت متمرکز، منسجم و کنترل تحولات کالبدی حریم ، دوری از هرگونه ساخت وساز برای کنترل مهاجرت و توسعه مسکونی در خارج از نقاط جمعیتی موجود، پرهیز از توسعه ساخت وساز صنعتی و کارگاه جدید و خودداری از تغییر وضعیت تقسیمات کشوری روستاها و شهرکهای موجود به شهر را از اقدام های لازم در سطح حریم شهر تهران عنوان کرد. ابوتراب اضافه کرد: براساس ماده 13تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری هرگونه انتزاع ، الحاق ، تبدیل ، ایجاد و ادغام واحدهای تقسیمات کشوری بجز استان با پیشنهاد وزارت کشور و تصویب هیات وزیران خواهد بود. وی تعیین حریم شهرها را براساس بند 2ماده 99قانون شهرداری منوط به تصویب شورای اسلامی شهر و وزارت کشور دانست . به گفته ابوتراب ، وزارت کشور براساس ماده 13قانون تقسیمات کشوری و بدون لحاظ بند 2ماده 99قانون شهرداری ، اقدام به ایجاد شهرهای جدید از جمله شهرهای قدس ، باقرشهر، کهریزک و چهاردانگه کرده است . وی تصریح کرد: وزارت کشور اقدام های خود در زمینه محدوده های قانونی و حریم شهر تهران را بدون هماهنگی های قانونی با شورای عالی شهرسازی ، وزارت مسکن و شهرسازی و شورای اسلامی شهر تهران انجام داده است . مدیر ستاد راهبری و هدایت حریم شهر تهران اضافه کرد: بتازگی وزارت کشور، قسمت هایی از حریم شهر تهران را مجزا و در نامه ای به استانداری ابلاغ کرده است . وی افزود: این بخشها پس از انتزاع ، به شهرهای همجوار با مناطق شهرداری مثل چهاردانگه ، اسلامشهر و شهریار الحاق شده است . به گفته وی ، در این نامه ، وزارت کشور روی یک بند تاکید داشته که صدور هرگونه مجوز ساخت وساز در آن شهرک ها تا تهیه طرح جامع حریم ممنوع است . ابوتراب خاطرنشان کرد: در روزهای اخیر شاهد تخلفاتی از سوی شهرداری شهرک های یاد شده بوده ایم که با استناد به نامه وزارت کشور، صدور مجوز ساخت وساز را حق خود می دانند. وی با اشاره به یک بند و سه تبصره الحاقی به ماده 99قانون شهرداری ها مبنی بر اصلاح حریم شهرها و محدوده تقسیمات کشوری ، گفت : اجرای این بند با ارائه مجوز ساخت وساز در حریم شهر تهران ، باعث از هم پاشیدگی بافت سیاسی ، جغرافیایی شهر تهران می شود. وی اضافه کرد: براساس تبصره ذیل ماده 2قانون نظارت برگسترش شهر تهران ، شهرداری پایتخت مکلف است بناها و تاسیساتی را که بدون پروانه ساختمان و رعایت مفاد آن در خارج از محدوده خدمات شهری فعلی تهران احداث شود، جلوگیری و تخریب کند. ابوتراب افزود: تصرفات عدوانی و دخالت غلط برخی مراجع ناآگاه باعث از بین رفتن کمربند فضای سبز حریم تهران شده است . وی به ساخت وسازهای شمال تهران اشاره کرد و گفت : سازه های غیرمجاز ارگان های دولتی در قسمت های شمالی تهران بر روی خط گسل زلزله واقع شده است . به گفته وی ، این ارگان ها به لحاظ موقعیت مناسب آب وهوایی به ساخت وساز در این منطقه اقدام کرده اند، اما از خطرات ناشی از فعال شدن این گسلها آگاه نیستند. ابوتراب احیای شورای نظارت بر گسترش شهر تهران برای تعیین خطمشی و ایجاد هماهنگی و نظارت بر توسعه مجموعه شهر تهران و هدایت و کنترل بر رشد و توسعه آن ، حل مشکل اسکان غیررسمی گروه های کم درآمد و جلوگیری از مهاجرت بی رویه را از مهمترین اقدام ها برای هدایت و کنترل توسعه در سطح محدوده مجموعه شهری عنوان کرد. وی همچنین اصلاح حریم شهر تهران را منوط به تجدید نظر و اصلاح بند 3ماده 99قانون شهرداری و اصلاح تقسیمات سیاسی در استان تهران را متناسب با واقعیت دانست .