بهروز افخمی: از ارزش‌ها و دیدگاه‌های بچه‌های جنگ دور شده‌ایم‌

بهروز افخمی در ابتدای این مراسم گفت: بعد از گذشت سال‌ها از شهادت سیدمرتضی و جنگ، ‌ما در دوران کاملا متفاوتی زندگی می‌کنیم. امروز صحبت کردن درباره سیدمرتضی و همکارانی که با او کار می‌کردند و فیلم می‌ساختند، بسیار سخت است.

وی با عجیب خواندن هشت سال دفاع مقدس گفت: ارزش‌ها و دیدگاه‌هایی که بین بچه‌های جنگ وجود داشت، در حال حاضر خیلی قابل فهم نیست. ما از آن فضا و دوران دور شدیم. به همین دلیل در حال حاضر برای نسل فعلی هر حرفی که می‌خواهم بزنم، می‌ترسم ریا باشد یا دروغ به نظر برسد. نسل فعلی تا حدودی حق دارد با شک و تردید به آن دوران و آدم‌هایش نگاه کند. زیرا ادبیات، ارزش‌های مسلط و گفتمان‌ها نیز در حال حاضر عوض شده و کاری هم نمی‌توان با آن کرد. در واقع با حرف زدن نمی‌توان حال و هوای آن روزها را امروز به وجود آورد.

در بخشی دیگر از این مراسم، بهروز افخمی گفت:‌ منظور من از این ‌که حرف‌های ما ریا و تزویر به نظر می‌رسد، این نیست که ما ریاکار هستیم. ولی آن آدم‌ها در این دوران دیگر قابل باور نیستند. این دوران هنوز پهلوانان خودش را ظاهر نکرده است. اگر در دهه 40 تختی پهلوان و تجسم پهلوانی و مردانگی در آن دهه بود، در دهه 60 آوینی غیر از این‌ که مستندساز بود، ارزش‌های پهلوانی را که مختص به دوران خودش بود منعکس می‌کرد. آوینی پهلوانی مانند تختی نبود، او از یک فرهنگ مدرن وارداتی عبور کرده بود و پهلوان دوران خودش بود که تفاوت عمده‌ای با پهلوانان دهه 40 داشت و به همین خاطر می‌گویم که صحبت از آوینی و تختی ممکن است با فرهنگ امروز بیگانه باشد.

وی افزود: سیدمرتضی در اصل از موقعی که وارد مستندسازی شد، داستان‌پرداز نیز بود و یک فضای داستانی را بیان می‌کرد که مخاطب با آن ارتباط برقرار می‌کرد. قصه‌ای که آوینی تعریف می‌کرد، برای همدوره‌ای‌هایشان بسیار قابل باور بود و در جبهه همان داستانی را می‌دیدند که آوینی برای آنها تعریف کرده بود. داستان‌پردازی و استعداد استفاده کردن از مواد خام و تبدیل آنها به یک حال و هوا و فضایی که به آن اعتقاد داشت، از خصوصیات شهید آوینی بود که می‌خواست دنیا را به آن سمت ببرد و به نظر من این توان را هم داشت. آدم‌های هم‌نسل من دنیا را همان‌جوری می‌بینند که آوینی باور داشت.

افخمی با تاکید بر تاثیر هنر بر جهان گفت: هر هنرمند بزرگی دنیا را ورز می‌دهد و دنیای خام را به چیزهای بهتری تبدیل می‌کند. شهید آوینی اگر زنده بود، در حال حاضر مشغول ساخت فیلم‌های داستانی بود و من مطمئنم فیلم‌های داستانی‌اش نیز چون آثار مستند تاثیرگذار می‌بود.

روزگار ما دور از آوینی نیست‌

در ادامه محمدعلی زم نیز با تبریک تقارن این روز با روز فناوری هسته‌ای گفت: بعد از 15 سال که از این حادثه گذشته است، نطقم در مورد سیدمرتضی باز نشده است. در تمام این دوران هرگز با هیچ کجا مصاحبه نکرده‌ام، زیرا نمی‌دانستم درباره این شهید فقید چه بگویم.

وی ضمن تعریف خاطره‌ای از شهید آوینی گفت: به خاطر عشق و صفای کنونی بچه‌های روایت فتح در حال حاضر این روایت را پذیرفتم و فکر کردم اینجا نطقم باز می‌شود و حتی قبل از آمدن به اینجا نوشته‌هایی از آقا مرتضی را مرور کردم که یادآور خاطرات بسیاری شد.

محمدعلی زم افزود: روزگار ما روزگار دور از آوینی نیست. روزگار تفکر و تفاهم و دوری از ریا و پرهیز از نفاق است. اگر ما این خلقیات را از آوینی یاد بگیریم، می‌توانیم برای امروز و فردایمان برنامه داشته باشیم.