اگر فیل‌ها نباشند مورچه‌ها بی‌خانمان می‌شوند

 شاید فکر کنید دور کردن فیل‌ها از این درختان می‌تواند خیلی برای آنها مفید باشد، در صورتی‌که دور کردن فیل‌ها از درختان باعث فروپاشی یک ارتباط دوطرفه و دیرینه بین درختان اقاقیا و مورچه‌هایی می‌شود که در شاخه‌های این درختان زندگی می‌کنند.

هزاران سال است که مورچه‌ها با هجوم آوردن به خرطوم و سر فیل‌ها از درون شاخه‌های درخت مانع چرای بیش از حد آنها می‌شوند. در عوض درختان با تولید مواد غذایی مورد نیاز مورچه‌ها و جا دادن به آنها در شاخه‌های خود آنها را خوشحال کرده و متقابلا جوابشان را می‌دهند.

پس از دور کردن فیل‌ها از درختان و نبود مهاجم، درختان اقاقیا تولید غذا برای مورچه‌ها و کمک به اسکان آنها را متوقف ساختند. در نتیجه مورچه‌ها ناگزیر برای یافتن غذا درختان را ترک کرده و جای خود را به حشرات و آفات نابودکننده درخت دادند  و درخت‌های این منطقه هر روز مریض‌تر شده و از تعدادشان کم می‌شد، به‌طوری‌که تعداد درختان اقاقیا در این منطقه که فیل‌ها حضور نداشتند نسبت به دیگر مناطق کمتر و کمتر شد.امروز فیل‌ها تنها کمی از نواحی آفریقا را که روزی در آن سکونت داشته‌‌اند در اختیار دارند و این یکی از نتایج منفی کم شدن فیل‌های آفریقاست.

این سه گونه متفاوت (فیل، مورچه  و درخت) که به صورت نزدیکی با یکدیگر در تعامل هستند بار دیگر این حقیقت را یادآور می‌شوند که وقتی‌ ما موازنه طبیعت را بر هم زده و در آن دخالت می‌کنیم، باید منتظر عواقب وخیم و غیرقابل پیش‌بینی آن باشیم. از بین رفتن همزیستی بین مورچه و درخت اقاقیا در نتیجه همین فقدان گیاهخواران و از بین بردن بی‌رویه آنهاست.

آتنا حسن‌آبادی