روایت پیروزی انقلاب اسلامی در داستان انقلاب‌

صبح یک روز برفی. اینجا یکی از استودیوهای ساختمان شهدای رادیو، محل ضبط برنامه «داستان انقلاب» کاری از گروه ایران و فرهنگ رادیو ایران.

همین طور که به محل ضبط برنامه می‌روم، احساس می‌کنم که در کوچه پس‌کوچه‌های سال 57 قدم می‌زنم. ترس عجیبی وجودم را فرا گرفته است، نوجوانی ماژیک به دست در حال نوشتن شعاری روی دیوار است. از انتهای کوچه صدای شلیک می‌آید و من همین طور مشغول خواندن آن دستنوشته روی دیوارم. خانم حوریه تاجیک سردبیر و تهیه‌کننده برنامه مشغول گذاشتن سی‌دی توی دستگاه سی‌دی‌پلیر است. آرم برنامه با کلامی از صحبت‌های گرم و پرشور حضرت امام خمینی (قدس سره) شروع می‌شود؛ «فرار محمدرضا پهلوی را که طلیعه پیروزی ملت و سرلوحه سعادت و دست یافتن به آزادی و استقلال است، به شما ملت فداکار تبریک عرض می‌کنم.» آن گاه حمید یاسمین گوینده برنامه با آرامش خاصی برنامه را اعلام می‌کند: «داستان انقلاب. به نام خداوند سبحان، سلام یاران حسین. اینک نخل‌های سبز آزادگی، به استقبال بیرق‌های سرخ حقگوی صف کشیده‌اند. در روزها و شب‌های عزیز ماه محرم، ماه پیروزی خون بر شمشیر که امسال مصادف شده است با روزهای پرحماسه پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی قصد داریم به بررسی وقایع انقلاب بپردازیم. پس با ما همراه باشید».

بعد از آن داستان انقلاب از زبان دکتر خسرو معتضد بیان می‌شود: منصور رفیع‌زاده، آخرین رئیس شعبه ساواک در امریکا، در خاطرات خود،‌ از خروج شاه از کشور می‌‌نویسد: شاه یک دست کت و شلوار سنتی و فرح یک دست لباس تیره پوشیده بود. بر سر و دست فرح جواهر آلاتی دیده نمی‌شد. آنها ترتیبی داده بودند که فیلمبرداران بتوانند چند صحنه از سربازی را که به دست و پای شاه افتاده و تلاش می‌کرد پاهای شاه را ببوسد فیلمبرداری کنند. شاه در حالی که اشک در چشمانش حلقه زده بود، مانع از این کار شد و او را از زمین بلند کرد. «در همین حال احمدعلی مسعود انصاری در کتاب «من و خاندان پهلوی» از خروج مقادیر زیادی جواهر آلات از کشور خبر می‌داد.»

بررسی وقایع انقلاب از 26 دی ماه 1357 تا 22 بهمن، پیروزی انقلاب اسلامی که به نوعی روزشمار انقلاب است از دیگر بخش‌های این برنامه است. تاجیک لابه‌لای برنامه از شعارهای دوران انقلاب، افکت تظاهرات مردم و سرودهای انقلاب استفاده می‌کند. همهمه جمعیت، ناگهان صدای پر صلابت امام خمینی که فرمودند؛ «من توی دهن این دولت می‌زنم. من دولت تعیین می‌کنم. من به پشتیبانی این ملت دولت تعیین می‌کنم. من به واسطه این که ملت مرا قبول دارد، دولت تعیین می کنم.» وکف زدن مردم و غریو الله اکبر آنها شور و شوق دوباره‌ای در دلت زنده می‌کند. انگار به آن روزهای پر از حماسه برگشته‌ای و تو هم در بهشت زهرا به استقبال رهبرت شتافته‌ای. چه لحظات قشنگی است. لحظات دلدادگی و مطیع ولایت بودن! بعد از این که برنامه تمام می‌شود، از حوریه تاجیک سردبیر و تهیه‌کننده ویژه برنامه «داستان انقلاب» می‌‌خواهم که در مورد برنامه برایم توضیحاتی بدهد.

او می‌گوید: «داستان انقلاب» از بیست و ششم دی‌ماه از ساعت 35/22 شب از رادیو ایران پخش شده و تا 22 بهمن ادامه خواهد داشت. می‌پرسم از چه منابع اطلاعاتی برای ساخت این برنامه استفاده کردید؟!

می‌گوید: از کتاب‌هایی که به صورت روز‌شمار چاپ شده، مثل «روز شمار تاریخ ایران» به قلم باقر عاقلی، «روز شمار انقلاب» از انتشارات سروش که به گزارش لحظه‌لحظه وقایع انقلاب پرداخته است و جراید منتشره سال 57، همچنین کتاب‌هایی که به بیان خاطرات سال 57 پرداخته و توسط وزرا و سفرای آن دوران نوشته شده است. وقتی از انگیزه انتخاب اسم برنامه می‌پرسم می‌گوید: به خاطر این که بعد از گذشت 30 سال، ماجراهای انقلاب را می‌توان به صورت روایت بیان کرد اسم برنامه را داستان انقلاب گذاشتم.

تاجیک برایم می‌گوید: بعد از تهیه متن‌های رادیویی و استفاده از سخنان بزرگانی همچون حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، هاشمی رفسنجانی و دکتر بهشتی لازم دیدم که در دل برنامه از حضور کارشناسانی مثل دکتر خسرو معتضد استفاده کنم که به روایت داستان انقلاب می‌پردازند. او ادامه می‌دهد؛ طی مراجعه به آرشیو صدا نوارهایی را پیدا کردم که مضمون بر صحبت‌هایی هست که این بزرگان در همان روزها و سال‌ها ایراد نموده‌اند. این صحبت‌ها مربوط به «وقایع انقلاب» از زبان رهبر معظم انقلاب در دوران مبارزات مردم مسلمان ایران علیه رژیم ستم شاهی پهلوی، خطبه‌های نماز عید فطر سال 57، توسط آیت الله شهید دکتر مفتح در دوران مبارزات قبل از پیروزی انقلاب، سخنرانی دکتر بهشتی در دانشگاه فنی دانشگاه تهران در مورد شورای انقلاب اسلامی، بیانات امام خمینی در نجف اشرف و فرانسه در خصوص قیام مردم قم در تاریخ 19/10/56 و مقاله‌های ارتجاعی سرخ و سیاه بوده است.

وقتی از تاجیک می‌پرسم نسل جوان را با وجودی که روزهای انقلاب را ندیده‌اند چطور می‌توان با این رویداد بزرگ آشنا کرد، می‌گوید: نه تنها بزرگ‌ترها، بلکه با ساخت چنین برنامه‌هایی و با بیان دلنشین  خاطرات انقلاب و روایت حماسه پر شور مردم در آن سال‌ها می‌توان نسل جوان را با انقلاب آشنا کرد، چون در حال حاضر نسل جوان کمتر به سراغ کتاب‌های انقلاب رفته و آنها را مطالعه می‌کند. صدا و سیما بخصوص برنامه‌سازان رادیو می‌توانند با ساخت برنامه‌های انقلابی و پخش آن در ساعات مناسب دست جوانان را بگیرند و آنها را با گوشه‌ای از تاریخ سرزمین خود آشنا کنند.

زهره زمانی‌