ترور بوتو و انگشت اتهام به گروه القاعده

گروه القاعده برپایه اطلاعیه‌ای منسوب به این گروه مسوول عملیات ترور بوتو خوانده شده است. مقامات پاکستانی می‌گویند براساس اطلاعات آنها خانم بوتو در فهرست اهداف القاعده قرار داشته است.

به نظر می‌رسد ساده‌ترین راه برای یافتن مقصر ماجرای مرگ بوتو محدود کردن دایره اتهام به گروه‌های تندرو ستیزه‌جو مخالف مانند طالبان و القاعده باشد چرا که به دلیل شناختی که از این دو گروه و نحوه انجام این ترور وجود دارد این اتهام برای بسیاری به خصوص در خارج از پاکستان پذیرفتنی خواهد بود.

با این حال با یک جمع‌بندی ساده می‌توان به این استنتاج رسید که به دلیل سطح بالای تدابیر امنیتی برای حفظ جان خانم بوتو -چه از سوی دولت پاکستان و چه از سوی حزب مردم- مساله ترور چنین شخصیتی پیچیده‌تر از آن است که بتوان به همین سادگی از کنار آن گذشت.

هنگام بازگشت بوتو به پاکستان (18 اکتبر 2007) نیز در حمله انتحاری به خودروی حامل او در کراچی که طی آن نزدیک به 150 تن کشته شدند همان ابتدا انگشت اشاره به سوی طالبان نشانه رفت اما هم نیروهای تندرو مناطق قبایلی پاکستان که از طالبان حمایت می‌کنند و هم طالبان در واکنشی سریع دست داشتن در آن ترور را رد کردند.
بوتو، یک روز پس از بازگشت خونین به پاکستان در کنفرانسی خبری در 27 مهر (19 اکتبر 2007) تصریح کرد به او هشدار داده شده چند گروه برای کشتن او نقشه کشیده‌اند.

بوتو در اظهاراتش القاعده، طالبان و یک گروه ناشناخته در کراچی اشاره کرد. او همچنین به چند نفر نیز اشاره کرد که از موقعیت خود به گفته او سوءاستفاده می‌کنند و آنان را به برنامه‌ریزی و هماهنگ کردن آن انفجارها متهم کرد.
نزدیک به یک هفته پس از حادثه کراچی، بوتو که چندین بار نارضایتی خود را از روند و چگونگی انجام تحقیقات دولتی ابراز داشته بود روز 24 اکتبر (2 آبان) در نامه‌ای به پرویز مشرف، رئیس‌جمهور پاکستان از چند تن به عنوان برنامه‌ریزان و هماهنگ‌کنندگان حادثه خون‌بار کراچی و ترور نافرجام خود نام برد.

این در حالی بود که برخی چهره‌هاس سیاسی پاکستان از همان زمان که احساس کردند بوتو و مشرف به توافق‌هایی با یکدیگر برای تقسیم قدرت دست یافته‌اند، مخالفت خود را به روشنی با بازگشت او به پاکستان ابراز داشتند. این افراد بازگشت بوتو را نتیجه توافق امریکا و انگلیس تعبیر کرده بودند.

ده روز پیش از کشته شدن بوتو، وی در گفت‌وگویی که در واشنگتن‌پست و نیوزویک منتشر شد، ادعا کرد طالبان دوباره سازماندهی شده است و این که این گروه جز با پشتیبانی بخش‌هایی از دولت یا سازمان اطلاعات نمی‌توانسته این کار را انجام دهد.

دراز کردن انگشت اتهام به سوی القاعده شاید بتواند در بیرون از پاکستان افکار عمومی را به دلیل بدنامی القاعده مجاب کند اما به نظر نمی‌رسد مردم پاکستان به این آسانی بتوانند از کنار این مساله بگذرند. به هر حال این پرسش وجود دارد که چرا دست‌هایی مانع کمک خارجی برای شناسایی عوامل حادثه کراچی شدند؟

محمدرضا زرگری