پرده اول: بمباران
هجمهها یا به اصطلاح انتقادات از، صداوسیما اگرچه همیشه وجود داشته ولی به صورتی که امروز دیده میشود از جایی شروع شد که دشمن بعد از حمله وحشیانه به ساختمان پخش اخبار در صداو سیما از خاموش شدن صدای رسانهملی ناامید شد. ساختمان شیشهای که در جنگ ۱۲ روزه مورد هدف قرار گرفت، نمادی از مقاومت سربازان رسانهای شد؛ چون حتی ثانیهای آنتن صداوسیما قطع نشد و این رسانه با شجاعت کارکنان خود پابرجا ماند. ساختمان شیشهای با وجودی که کاملا سوخته و تخریب شده بود، چند بار دیگر در جنگ رمضان مورد هدف قرار گرفت که این چیزی را جز خشم دشمن از ناکامی در رسیدن به اهداف رسانهای خود نشان نمیدهد، اما دشمن دست به کار شد و سعی کرد راه نفوذ دیگری برای ضربه زدن به صدای مردم ایران پیدا کند. این در حالی است که در جنگ رمضان، شبکه خبر نهتنها به عنوان شبکه آشیانه مردم شناخته شد بلکه منبعی برای تلویزیونهای خارجی قرار گرفت. رساندن اخبار جنگ و صدای مظلومیت مردم ایران و نیز بازنمایی شجاعت ایرانیان، تنها کارکرد رسانهملی نبود. از این رو صداو سیما دستِ بزن نظام در خارج از کشور شد طوری که بسیاری از اخبار جعلی و مکر دشمن توسط این رسانه فراگیر برملا شد و حتی به خود آنها برگشت.
پرده دوم: مقاومت
با عبور از جنگهای ۱۲ روزه و رمضان، رسانهملی در سختترین شرایط به کار خود ادامه داد. در شرایطی که برخی نهادهای تاثیرگذار و رکن کشور کاملا تعطیل بودند، رسانهملی خم به ابرو نیاورد و در کنار پوشش اخبار طوری به تولید برنامههای سرگرمکننده پرداخت که آب در دل مخاطب تکان نخورد. برخی از تولیدات و آثار نمایشی مانند فصل اول سریال «سرو، سپید، سرخ» درست در روزهای بمباران هوایی تهران ساخته شد. احتمالا مخاطب از آنچه پشت صحنه اتفاق میافتد، اطلاعی ندارد ولی همین که مخاطب بلبشویی در صداوسیما احساس نکرد، یعنی پشت صحنهایها خود را چنان به آب و آتش زدند که ما در خانههای خود وقتی روی کاناپه یله میدهیم و تلویزیون را روشن میکنیم، چیزی احساس نکنیم. بخشی از مقاومت در رسانهملی را میتوان در صحبتهای رئیس سازمان صداوسیما یافت. دکتر پیمان جبلی ۱۲ مرداد در دیدار با چند نفر از نمایندگان مجلس شورای اسلامی با اشاره به زیرساختهای فنی مناسب، از افزایش تابآوری سازمان در برابر حملات خبر داد و گفت: دشمن که از قدرت رسانهای صداوسیما آگاه بود، از سومین روز جنگ، تهاجم خود را به فرستندهها و دکلهای سیگنالرسانی در تهران و مراکز استانها آغاز کرد. به گفته دکتر جبلی با پیشبینیهای انجام شده، حملات دشمن نتوانست حتی برای لحظهای آنتن رسانهملی را خاموش کند.
پرده سوم: تفرقه
ناکامی دشمن در خاموش کردن آنتن رسانهملی باعث شد نیرنگ دیگری به کار بندند. نیرنگی از جنس تفرقهافکنی که آثار آن در برخی اظهارنظرها آشکار است. اما برخلاف باور یا اظهار دولتیها، آمارهای مرکز تحقیقات سازمان صداوسیما از رشد ۱۴ درصدی مخاطبان در جریان جنگ رمضان خبر میدهد. پخش روزانه ۳۰۰۰ ساعت برنامه زنده و تولیدی در شبکههای مختلف، صداوسیما را به رسانهای مقتدر، مردمی و متکی به اعتماد عمومی تبدیل کرد. همین مساله قدردانی برخی وزرا و دولتمردان را در پی داشت، مانند وزیر نیرو که چندی پیش با ارسال نامهای به رئیس سازمان صداوسیما از رسانهملی بهجهت همکاری مؤثر در اطلاعرسانی، فرهنگسازی و همراهسازی افکار عمومی در اجرای برنامههای مدیریت مصرف انرژی قدردانی کرد. عباس علیآبادی خطاب به پیمان جبلی نوشته بود: «بیتردید استمرار این همکاری ارزشمند، نقش مؤثری در ارتقای فرهنگ مصرف بهینه، افزایش مشارکت عمومی و پایداری تأمین آب و برق کشور خواهد داشت. امید است با برگزاری نشست مشترک، زمینه توسعه و تعمیق همکاریهای فیمابین در حوزه اطلاعرسانی و فرهنگسازی بیشازپیش فراهم شود». تشکر دولتیها از رسانهملی به اینجا محدود نشد و فرزانه صادق، وزیر راه وشهرسازی نیز از صداوسیما برای اطلاعرسانی در حوزه ترافیکی تشکر کرد؛ چون به گفته او این اطلاع رسانیها منجر به کاهش تصادفات شده است.
همچنین سید عباس صالحی، وزیر ارشاد چندی پیش درباره پیمان جبلی رئیس رسانه ملی گفت: «از ابتدای انقلاب اسلامی که من نگاه میکنم، از لحاظ تخصص رسانهای، آقای جبلی لایقترین کسی است که بر صندلی صداوسیما نشسته، چون کسی است که رسانه را میشناسد و گام به گام با رسانه حرکت کرده و در این منصب قرار گرفته است.
وی افزود: البته این مانع نمیشود که من اختلاف سلیقههایی که با ایشان دارم را نادیده بگیرم؛ برداشت من است که صداوسیما در همه شرایط بخصوص در شرایطی که ما گسستهای سنگین و دشمنان کینهتوزی داریم تلاش کند که سیمای ملیتر و سلایق متنوعتر ارائه کند و البته ممکن است ایشان فکر کند که من اشتباه میکنم و مسیری که صداوسیما میرود درست است.» همچنین سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری چندی قبل با تمجید از نقش رسانه ملی در پوشش رویدادهای ملی به صورت مصداقی به رویداد «ایرانجان» اشاره کرد و گفت: «صداوسیما پرچم رویداد «ایرانجان» را به اهتزاز درآورده که بسیار ارزشند بوده است.»
پرده چهارم:تخریب
به جز مقامات دولتی، برخی دیگر از مسئولان ارشد کشور نیز با صدور پیامهایی از صداوسیما قدردانی کردهاند. سردار وحیدی، فرمانده سپاه چند روز پیش در نامهای فعالیتهای رسانهملی را مجاهدت دانست و نوشت: «در هنگامهای که ملت بزرگ ایران با اتکال به خداوند متعال و در سایه ایمان، بصیرت و وحدت ملی، برگ دیگری از عزت و اقتدار خویش را در تاریخ این سرزمین رقم زد، حماسهآفرینی رزمندگان اسلام در کنار حضور آگاهانه، مؤمنانه و استوار مردم، جلوهای ماندگار از پیوند عمیق ملت و میدان دفاع از ایران اسلامی پدید آورد؛ حماسهای که عظمت آن تنها در صحنه رویارویی و ایستادگی رقم نخورد بلکه در عرصه روایت و تبیین نیز نیازمند مجاهدتی هوشمندانه برای بازنمایی حقیقت، پاسداشت واقعیتهای میدان و مقابله با تحریف و روایتسازی دشمن بود.»
در ادامه قدردانیها از صداوسیما محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی به دکتر پیمان جبلی نوشت: «بدینوسیله لازم میدانم از تلاشها و اقدامات جنابعالی و همکاران محترم سازمان صداوسیما، بهویژه مدیران و عوامل شبکه قرآن و معارف سیما، در ایام اربعین حسینی (ع) تشکر و قدردانی نمایم. فعالیتهای گسترده و اثرگذار این شبکه در انعکاس حضور مردم و پوشش برنامهها و رویدادهای قرآنی و معارفی اربعین، جلوهای شایسته از ظرفیتهای رسانهملی در ترویج و تعمیق معارف قرآن کریم و اهلبیت (ع) بود.» از قوه مقننه نیز ابراهیم عزیزی در کسوت رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با ارسال نامهای به رئیس سازمان صداوسیما، از عملکرد این سازمان در جریان جنگ و تقابل رسانهای اخیر و نحوه انعکاس مقاومت و ایستادگی ملت ایران قدردانی کرد. عزیزی در این نامه با اشاره به نقش رسانه در جنگهای اخیر، صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران را یکی از ارکان مهم جبهه رسانهای کشور دانست و از مدیریت و عملکرد این سازمان در مقابله با روایتهای رسانهای دشمن تقدیر کرد.
بیپرده
در کنار همه قدردانیها، انتقادات، تخریبها و هجمههایی که این روزها حول رسانهملی شکل گرفته، یک نکته عجیب به نظر میرسد؛ نمیتوانیم از یک سو ادعا کنیم کسی تلویزیون نمیبیند و صداوسیما ناکارآمد است، اما برای نداشتن سهم بیشتر از آنتن، گله کنیم. نمیتوان باور داشت تلویزیون رسانه تاثیرگذاری نیست، چون کسی آن را نمیبیند و در عین حال برای حضور در همین رسانه از یکدیگر سبقت بگیریم. باور کنیم یا نه، خوشمان بیاید یا نیاید، دولت با در اختیار داشتن رسانههای مختلفی، چون روزنامه ایران و خبرگزاری ایرنا به تریبون رسانه ملی نیز نیاز دارد. همین است که وقتی چند جمله از یک سخنرانی پخش نمیشود، زمین و زمان را بههم میدوزند؛ چون به نقش رسانهملی در دیده شدن باور دارند. بدون تعارف همه به این نقش اعتقاد دارند ولی برخی سعی در وارونه جلوه دادن آن دارند. وقتی حرفها و صحبتهای مسئولان را در باره رسانهملی مرور میکنی و میبینی حرفهایشان از دیروز تا امروز زمین تا آسمان فرق کرده است، به نظر میرسد در حال خواندن نمایشنامهای هستی که دشمن آن را کارگردانی میکند.
گلپایگانی در گفتوگو با جامجم آنلاین:
رئیس کتابخانه، موزه و اسناد مجلس شورای اسلامی:
رئیس مدارس سمپاد در گفتوگو با «جامجم» مطرح کرد
ضیائیان در گفتوگو با جامجم آنلاین: