بحران بی آبی و چالش‌های تأمین آب صنایع از نگاه مدیرعامل شرکت آب پاک سازان

در دهه اخیر مساله آب از یک دغدغه زیست‌ محیطی به یکی از مهم‌ترین معضلات اقتصادی و صنعتی کشور تبدیل شده است و تأمین و مدیریت آب نیز بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است. آینده آب دیگر صرفاً به کشف و تامین منابع آبی جدید وابسته نیست؛ بلکه بخش مهمی از آن به توانایی ما در تصفیه و مدیریت هوشمندانه منابع موجود بستگی دارد.

کد خبر: ۱۵۶۴۲۵۳

محمدرضا قدکساز مدیر عامل شرکت آب پاک سازان، که نزدیک به دو دهه در حوزه تصفیه آب و سیستم‌های مرتبط با آن فعالیت دارد، معتقد است فعالیت در حوزه تصفیه آب در ایران در سال‌های پیش رو وارد مرحله‌ای متفاوت خواهد شد؛ مرحله‌ای که در آن فناوری و کاهش هزینه‌ها بیش از گذشته تعیین‌کننده خواهند بود.

تصفیه آب دیگر یک انتخاب نیست

یکی از مهم‌ترین تغییراتی که در سال‌های اخیر در مبحث تامین آب اتفاق افتاده، تغییر نگاه صنایع به موضوع تصفیه آب است.

محمدرضا قدکساز می‌گوید: در گذشته بسیاری از مجموعه‌های صنعتی، سیستم تصفیه آب را یک تجهیز جانبی و هزینه ‌بر می‌دانستند که صرفاً در صورت نیاز به آب با کیفیت و خاص باید مورد استفاده قرار گیرد؛ اما امروز شرایط متفاوت است. آب به یکی از عناصر اصلی تداوم فعالیت بسیاری از صنایع تبدیل شده و مدیریت آن مستقیماً با هزینه تولید، ادامه روند فعالیت و حتی امکان توسعه یک مجموعه صنعتی ارتباط دارد. در واقع استفاده از سیستمهای تصفیه آب در آینده نه یک هزینه اضافی، بلکه بخشی از زیرساخت اصلی تولید خواهد بود.

ضرورت بازنگری در مدیریت آب

به گفته مدیرعامل شرکت آب پاک سازان، افزایش برداشت از منابع آبی کشور و ادامه رویکردهای سنتی در مصرف و تأمین آب دیگر پاسخگوی نیازهای آینده نخواهد بود. مسئله امروز فقط این نیست که آب مورد نیاز یک مجموعه صنعتی از کجا تأمین شود، بلکه باید مشخص باشد این آب چگونه مصرف می‌شود، چه مقدار از آن قابلیت استفاده مجدد دارد و چگونه می‌توان چرخه مصرف را بهینه کرد.

در اصل، مدیریت آب باید از یک فرآیند محدود به تأمین آب مورد نیاز عبور کرده و به مجموعه‌ای از اقدامات پیوسته شامل کاهش مصرف، استفاده مجدد و کنترل مستمر کیفیت آب تبدیل شود.

محمدرضا قدکساز با تاکید بر موضوع مدیریت منابع آب گفت: در بسیاری از صنایع، حتی پیش از آنکه به فکر افزایش ظرفیت تأمین آب باشند، باید میزان مصرف واقعی و امکان بازگرداندن آب به چرخه مصرف را بررسی کنند. این رویکرد می‌تواند در بلند مدت هزینه‌های تأمین آب را کاهش داده و فشار بر منابع آب طبیعی را نیز کمتر کند.

بازچرخانی آب اهمیت بیشتری نسبت به تصفیه آب دارد

یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که به گفته مدیرعامل آب پاک سازان باید در سال‌های آینده مورد توجه قرار گیرد، بازچرخانی آب است.

بحران بی آبی و چالش‌های تأمین آب صنایع از نگاه مدیرعامل شرکت آب پاک سازان

محمدرضا قدکساز در ادامه می‌گوید: در شرایطی که منابع آب شیرین محدود هستند، منطقی نیست که آب پس از مصرف، بدون تلاش برای استفاده مجدد از چرخه خارج شود. تصفیه پساب و بازگرداندن آب به چرخه مصرف می‌تواند باعث کاهش فشار قابل توجه بر منابع آب طبیعی شود. در صنایع آب بر این موضوع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا بخشی از آب مصرفی آنها، پس از تصفیه مناسب می‌تواند برای کاربردهای مختلف مجدداً مورد استفاده قرار گیرد.

به همین دلیل، نگاه آینده ‌نگرانه به تأمین و تصفیه آب باید از «تولید آب» به سمت «مدیریت چرخه آب» حرکت کند.

آینده صنایع در ایران بدون مدیریت هوشمند آب قابل تصور نیست

به نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین مسیرهای پیش روی صنایع، حرکت از مدیریت سنتی منابع آب به سمت مدیریت هوشمند و داده ‌محور باشد. کنترل آنلاین پارامترهای کیفی آب و پایش مصرف انرژی می‌تواند از بروز توقف‌های ناگهانی در خطوط تولید و هزینه‌های سنگین تعمیرات جلوگیری کند.

اما مدیریت هوشمند آب فقط به نصب چند سنسور یا سیستم کنترل محدود نمی‌شود. هدف اصلی این است که مدیران صنایع بتوانند تصویری دقیق و لحظه‌ای از وضعیت مصرف، کیفیت و عملکرد سیستم‌های آب در اختیار داشته باشند و بر اساس داده‌های واقعی تصمیم بگیرند. یعنی سیستم تصفیه آب باید از یک مجموعه مکانیکی صرف فاصله گرفته و به بخشی از یک زیرساخت هوشمند تبدیل ‌شود که می‌تواند مصرف آب و انرژی را کنترل کرده و حتی پیش از وقوع بسیاری از مشکلات، هشدارهای لازم را ارائه دهد.

مدیرعامل شرکت آب پاک سازان بر این موضوع تاکید دارد که برای صنایعی که با محدودیت منابع آب و هزینه‌های بالای تولید مواجه ‌اند، مدیریت هوشمند آب تنها یک مزیت رقابتی نیست؛ بلکه به تدریج به یکی از الزامات تداوم و توسعه فعالیت تبدیل خواهد شد.

نقش تجربه در جلوگیری از تشدید بحران آبی

اما شاید مهم‌تر از سابقه یک شرکت تولید کننده تجهیزات و سیستم‌های تصفیه آب، تجربه‌ای باشد که فعالان این حوزه در طول سال‌ها به دست آورده‌اند؛ اینکه هر پروژه شرایط خاص خود را دارد و نمی‌توان برای تمام صنایع یک نسخه واحد تجویز کرد. از نگاه محمدرضا قدکساز، تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که موفقیت یک پروژه تصفیه آب تنها به انتخاب تجهیزات مناسب وابسته نیست؛ بلکه شناخت منابع آب، اجرای صحیح سیستم و آموزش به بهره ‌بردار ، همگی در عملکرد نهایی سیستم نقش دارند.

تأمین آب صنایع کشور

با توجه به شرایط منابع آبی کشور، به نظر می‌رسد فعالیت سازندگان و مجریان سیستم‌های تصفیه آب در ایران در سال‌های آینده بیش از گذشته به سمت دو محور بازچرخانی آب و توسعه فناوری حرکت کند. البته توسعه فناوری، می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از کاهش ذخایر طبیعی آب داشته باشد؛ اما فناوری به تنهایی کافی نیست. حوزه آب برای عبور از چالش‌های آینده به سرمایه‌گذاری، دانش فنی، نیروی متخصص و نگاه بلندمدت نیاز دارد.

محمدرضا قدکساز در انتها به این نکته اشاره کرد: آینده تأمین آب در ایران را نمی‌توان صرفاً با ساخت تجهیزات بیشتر رقم زد؛ آینده در گرو آن است که آب را به عنوان یک منبع محدود و ارزشمند ببینیم و برای هر قطره آن، چرخه‌ای هوشمندانه طراحی کنیم.مهم‌ترین تغییر حرکت به سمت مدیریت کامل چرخه آب است. رویکردی که می‌تواند هم برای صنایع و هم برای محیط زیست، مسیر پایدارتری برای سال‌های آینده ایجاد کند.