رژیم بدون شکر همیشه سالم نیست؛ حذف کامل ساکارز چه عوارضی دارد؟

جام جم آنلاین - تصور رایج این است که هرچه میزان قند در رژیم غذایی کمتر باشد، سلامت فرد نیز بیشتر تضمین می‌شود؛ اما نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد حذف کامل ساکارز از یک رژیم غذایی کم‌چرب ممکن است پیامدهایی فراتر از کاهش مصرف قند داشته باشد.

پژوهشگران در این مطالعه، اثر حذف ساکارز را بر سلامت متابولیک و عملکرد روده بررسی کردند. نتایج اولیه نشان می‌دهد رژیم غذایی فاقد ساکارز می‌تواند با تغییراتی در کنترل قند خون، حساسیت به انسولین، میکروبیوم روده و شاخص‌های التهاب همراه شود.

آزمایش ۱۶ هفته‌ای روی دو گروه موش

در این پژوهش که قرار است جزئیات آن در نشست سالانه انجمن غدد درون‌ریز آمریکا ارائه شود، دو گروه از موش‌ها به مدت ۱۶ هفته رژیم‌های غذایی کم‌چرب متفاوتی دریافت کردند.

یک گروه با رژیم غذایی کم‌چرب و فاقد ساکارز تغذیه شد و گروه دیگر رژیم کم‌چرب حاوی ساکارز دریافت کرد.

پژوهشگران پس از پایان دوره، شاخص‌های مختلفی از جمله تحمل گلوکز، حساسیت به انسولین، هورمون‌های مرتبط با سوخت‌وساز، ترکیب میکروبیوم روده و میزان التهاب در روده بزرگ و کبد را بررسی کردند.

اختلال در کنترل قند خون و مقاومت به انسولین

نتایج نشان داد موش‌هایی که رژیم فاقد ساکارز دریافت کرده بودند، با اختلال در کنترل قند خون و افزایش مقاومت به انسولین مواجه شدند.

همچنین در این گروه، تغییراتی در ترکیب میکروبیوم روده مشاهده شد که نشان‌دهنده برهم خوردن تعادل طبیعی باکتری‌های روده بود.

پژوهشگران همچنین نشانه‌هایی از افزایش التهاب در روده و تغییراتی مرتبط با کبد چرب را در این گروه گزارش کردند.

نکته قابل توجه این بود که با وجود این تغییرات متابولیکی و التهابی، تفاوت قابل‌توجهی در وزن دو گروه موش‌ها مشاهده نشد.

نقش میکروبیوم روده در سلامت متابولیک

رشید احمد، کارشناس ارشد و رئیس بخش ایمنی‌شناسی و میکروب‌شناسی مؤسسه دیابت «دسمان»، با اشاره به نتایج این پژوهش گفت حذف کامل ساکارز از یک رژیم غذایی کم‌چرب ممکن است بر میکروبیوتای روده و سلامت سوخت‌وساز اثر منفی داشته باشد.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده، یافته‌های این مطالعه بر اهمیت تعادل کربوهیدرات‌های غذایی در حفظ عملکرد روده و سیستم ایمنی تأکید می‌کند.

میکروبیوم روده مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌هایی است که در دستگاه گوارش زندگی می‌کنند و در فرایندهایی مانند هضم، تنظیم سیستم ایمنی و سوخت‌وساز بدن نقش دارند.

آیا این نتایج درباره انسان‌ها هم صدق می‌کند؟

با وجود اهمیت یافته‌های این پژوهش، یک نکته مهم نباید نادیده گرفته شود: مطالعه فعلاً روی موش‌ها انجام شده است.

بنابراین نمی‌توان نتایج آن را بدون انجام مطالعات انسانی، مستقیماً به انسان تعمیم داد. پژوهشگران نیز بر ضرورت تحقیقات بیشتر برای بررسی تأثیر حذف ساکارز بر سلامت انسان تأکید دارند.

به گزارش ایندیپندنت، رشید احمد معتقد است این یافته‌ها می‌تواند در آینده به بازنگری در برخی رویکردهای تغذیه‌ای کمک کند؛ به‌گونه‌ای که توجه تنها بر حذف قند متمرکز نباشد و حفظ تعادل میکروبیوم روده و سلامت متابولیک نیز مورد توجه قرار گیرد.

پیام اصلی مطالعه چیست؟

این پژوهش به معنای توصیه به مصرف بیشتر قند یا بی‌اهمیت بودن کاهش مصرف قند نیست؛ بلکه نشان می‌دهد حذف کامل یک ماده غذایی از رژیم غذایی نیز باید با توجه به اثرات احتمالی آن بر سایر بخش‌های بدن بررسی شود.

نتایج این مطالعه در صورت تأیید در تحقیقات انسانی می‌تواند به درک بهتر ارتباط میان رژیم غذایی، میکروبیوم روده، التهاب و اختلال‌های سوخت‌وسازی کمک کند.