۱۰ روز تا جمع‌بندی کل نمرات امتحانات نهایی

امتمتحانات در شرایطی برگزار شد که بخشی از دانش‌آموزان تجربه متفاوتی از آموزش داشتند؛ از تعطیلی مدارس و آموزش مجازی گرفته تا تأثیرات جنگ تحمیلی رمضان بر روند و میزان یادگیری آنان در نقاط مختلف کشور. در ادامه درباره این مسائل با عبدالرضا فولادوند، معاون وزیر و رئیس مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش‌و‌پرورش گفت‌وگو کرده‌ایم. او روز گذشته به‌مناسبت روز خبرنگار، مهمان تحریریه روزنامه جام‌جم بود.
با آخرین خبرها از برگزاری امتحانات نهایی شروع کنیم.
‌ امتحانات پایه یازدهم، چهاردهم مردادماه به پایان رسید و روز سه‌شنبه پیش‌رو نیز آخرین امتحانات در چهار استان جنوبی کشور به پایان می‌رسد. با وجود این‌که وضعیت کشور در مدت برگزاری امتحانات آرام نبود، خوشبختانه با تلاش و کوشش همکاران‌مان توانستیم امتحانات را به‌خوبی برگزار کنیم. ‌
 هر سال دانش‌آموزان گلایه‌هایی از نحوه طراحی سؤالات دارند. امسال کیفیت سوالات و سطح آزمون‌ها را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
با توجه به تفاوت‌های فردی میان دانش‌آموزان، نمی‌توانیم یک پاسخ قطعی به این سؤال بدهیم. اما ما در جلسات توجیهی با طراحان سؤال، تمام این مسائل را مطرح کردیم.
 برای هر درس، جلسات توجیهی با طراحان حدود پنج ساعت طول می‌کشید. مهم‌ترین موضوع برای ما، مباحث درسی بود. تلاش کردیم استانداردها را رعایت کنیم و شرایط دانش‌آموزان و وضعیت آموزشی آنها را درنظر بگیریم، چراکه شرایط آموزشی یکسانی  در سراسر کشور نداشتیم. ‌
 روند تصحیح برگه‌های دانش‌آموزان در چه مرحله‌ای قرار دارد؟
میانگین تصحیح ما تا امروز حدود ۶۲ درصد است و این میزان از برگه‌های دانش‌آموزان در سامانه قلم بارگذاری شده است. روز شنبه نیز آزمون هندسه ۲، ریاضی ۳، جغرافیای ۳ و علوم معارف رشته معارف اسلامی را داشتیم که برگه‌های این آزمون‌ها نیز ‌بارگذاری می‌شوند. با این روند‌ فکر می‌کنم حدود ۱۰ روز دیگر بتوانیم جمع‌بندی کل نمرات کشور را داشته باشیم. البته این نمرات باید مراحل دیگری را نیز طی کنند تا تراز نمره به‌دست‌بیاید. 
باید در ۱۸ شهریور تراز نمرات را برای سازمان سنجش ارسال کنیم. امتحانات شهریور نیز باید در اوایل این ماه آغاز شود تا دانش‌آموزانی که در برخی دروس تجدید شده‌اند، بتوانند تا بیست‌و‌پنجم شهریور فارغ‌التحصیل شوند.
 شایعاتی درباره افشای سؤالات مطرح شده بود. آیا آزمون‌های اخیر در سلامت کامل برگزار شده است؟ 
در فضای مجازی یک‌سری اطلاعات ردوبدل می‌شود اما باید توجه داشته باشیم که همه آنها دقیقی نیست. ما باید بین «افشای سؤال» و «انتشار سؤال» تفاوت قائل شویم. افشای سؤال به معنای انتشار آن قبل از برگزاری و شروع آزمون است، در حالی‌که انتشار سؤال می‌تواند در حین آزمون اتفاق‌بیفتد. 
معمولا نیم ساعت تا ۴۵ دقیقه بعد از شروع آزمون، ممکن است دانش‌آموزی موفق شود گوشی تلفن همراه را وارد حوزه کند، از برگه آزمون خود عکس بگیرد و آن را در فضای مجازی منتشر کند. این به معنی لو رفتن سؤال نیست؛ چراکه همه دانش‌آموزان سر جلسه حضور دارند و سؤال اصلا پیش از شروع آزمون در دسترس نبوده است. به این اتفاق «انتشار» گفته می‌شود. ما در طول سال‌جاری در کل کشور هیچ‌گونه افشای سؤالی نداشتیم‌ اما انتشار سؤال در نهایت ممکن است اتفاق بیفتد. 
این درحالی است که تصحیح برگه‌ها به این سادگی نیست، چرا که ما امسال امضای دیجیتال را اضافه کردیم و همکاران ما تا زمانی که امضای دیجیتال خود را از طریق گوشی ثبت نکنند، به‌هیچ‌وجه سامانه تصحیح برای آنان باز نمی‌شود.
 اگر تخلف دانش‌آموزان اثبات شود، چه برخوردی در انتظار آنهاست؟ 
پرونده این دانش‌آموزان به هیأت رسیدگی به تخلفات امتحانی در وزارت آموزش‌وپرورش و معاونت متوسطه ارسال می‌شود و متناسب با نوع جرم و تخلف، مجازات می‌شوند. یکی از مجازات‌ها حذف نمره همان درس است و در بعضی موارد نیز ممکن است کل دروس دانش‌آموز حذف شود.
 تا اینجای کار آیا آماری از تخلفات دانش‌آموزان در امتحانات نهایی دارید؟
 هنوز به ۲۰ مورد تخلف در کل کشور نرسیده‌ایم. شبکه‌های مجازی نیز از سوی پلیس فتا بررسی می‌شوند، زیرا فعالیت آنها کلاهبرداری و اخاذی از مردم به بهانه فروش سؤال است؛ در حالی‌که اساسا فروش سؤال مفهومی ندارد. در بعضی موارد نیز سودجویان سؤالات سال‌های گذشته را با اندکی تغییر به طعمه‌های خود فروخته‌اند. خوشبختانه امسال رئیس محترم سازمان بازرسی کل کشور شخصا از قرنطینه بازدید کردند و فرآیند طراحی سؤال، ارسال، اجرا و تصحیح را بررسی‌کردند. ‌
 جنگ‌های تحمیلی چه اثری بر آموزش داشته و چگونه باید شرایط را بهبود بخشید؟
طرح «حامی» در حوزه آموزش ابتدایی در حال اجراست. دانش‌آموزانی که نمره قابل قبول را کسب نکرده‌اند، اکنون در کلاس درس حضور دارند و عقب‌افتادگی‌های آنها جبران می‌شود تا برای سال آینده آماده شوند.
 برای دوره متوسطه نیز طرح‌های آموزشی درنظر گرفته شده است. با توجه به این‌که دانش‌آموزان امتحانات داخلی خود را به پایان رسانده‌اند، برنامه‌هایی در مدارس متوسطه اجرا می‌شود و تلاش می‌کنیم عقب‌افتادگی‌های آموزشی و همچنین پیامدهای آموزش مجازی که به هیچ عنوان قابل مقایسه با آموزش حضوری نیست، جبران شود‌.
 برنامه‌های مرکز ارزشیابی و تضمین کیفیت آموزش‌وپرورش برای آینده چیست؟ 
جنگ اخیر تجربیات خوبی برای ما به همراه داشت.   تمام برنامه‌ریزی‌های خود را روی آزمون‌های پایانی متمرکز کرده بودیم و به آزمون‌های مستمر، آزمون‌های دوره‌ای، پژوهش و مباحثی از این دست توجه کافی نداشتیم. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که باید در سال‌های آینده، ارزشیابی مستمر را در میان همکاران‌مان به‌عنوان یک اولویت قرار دهیم. همچنین باید پژوهش، کارپوشه و مباحثی را که در ارزشیابی مورد توجه هستند، توسعه دهیم. اولویت کاری ما توسعه ارزشیابی مستمر در طول سال است، نه فقط توسعه ارزشیابی پایان دوره. این اصل اساسی کار ماست. موضوع دیگر، توانمندسازی نیروی انسانی ماست. 
‌برنامه‌ای تحت عنوان «نقطه تحول» داریم که در راستای آموزش و توانمندسازی نیروهای آموزشی و به نوعی ارتقای سواد سنجش آنها طراحی شده است. این برنامه را در دو سال گذشته برگزار کرده‌ایم و امسال می‌خواهیم آن را بهتر و عمیق‌تر دنبال کنیم‌.