هوش مصنوعی ویروس‌های جدید ساخت؛ دانشمندان درباره آینده چه هشداری می‌دهند؟

جام جم آنلاین - دانشمندان دانشگاه استنفورد با استفاده از هوش مصنوعی موفق شدند ژنوم‌هایی را برای ویروس‌هایی طراحی کنند که در نهایت به تولید ۱۶ ویروس کاملاً فعال منجر شد.
این دستاورد از سوی برخی دانشمندان یک «نقطه عطف مهم» در علم توصیف شده است و بسیاری معتقدند چنین فناوری‌ای می‌تواند عصر جدیدی را در درمان بر اساس تحقیقی که در مجلات علمی منتشر شده این مطالعه تهدید مستقیمی برای سلامت انسان ایجاد نمی‌کند، زیرا تنها ویروس‌هایی را شامل می‌شود که باکتری‌ها را هدف قرار می‌دهند. با این حال ساخت اشکال جدید و مصنوعی حیات که در طبیعت وجود ندارند، نگرانی‌های اخلاقی گسترده‌تری ایجاد می‌کند.
به گفته دانشمندان اگرچه در این مطالعه از هوش مصنوعی برای ساخت عوامل بیماری‌زای انسانی استفاده نشده، نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند ویروس‌های جدید و غیرطبیعی، اما قابل‌حیات طراحی کند.
توانایی در صورت سوءاستفاده می‌تواند در آینده برای طراحی عوامل بیماری‌زای خطرناک مورد استفاده قرار گیرد هرچند سازوکار‌های ایمنی و محدودیت‌هایی که در مدل هوش مصنوعی این مطالعه وجود داشته‌اند، می‌توانند خطر را کاهش دهند.
 
هوش مصنوعی چگونه ویروس‌ها را طراحی کرد؟
پژوهشگران دانشگاه استنفورد در این تحقیق از هوش مصنوعی برای طراحی ژنوم یک نوع ویروس استفاده کردند که باکتری‌ها را آلوده می‌کند. این ویروس‌ها که باکتریوفاژ نام دارند، به‌جای انسان یا حیوان، باکتری‌ها را هدف قرار می‌دهند.
هوش مصنوعی هزاران ژنوم پیشنهادی ارائه کرد. پژوهشگران از میان آنها ۳۰۲ ژنوم را در آزمایشگاه ساختند و سپس آنها را در معرض باکتری‌ها قرار دادند.
نتیجه قابل توجه بود: ۱۶ مورد از ویروس‌های طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی توانستند باکتری E. coli را از بین ببرند.
پژوهشگران معتقدند این موفقیت نشان می‌دهد هوش مصنوعی در آینده می‌تواند به طراحی ویروس‌های جدیدی کمک کند که از آنها برای بهبود چشمگیر سلامت انسان استفاده شود.
اما همین توانایی می‌تواند نگرانی‌هایی نیز ایجاد کند.
 
هوش مصنوعی ویک همه‌گیری جدید
آیا هوش مصنوعی می‌تواند به‌تنهایی ویروسی طراحی کند که باعث یک همه‌گیری جدید شود؟ هوش مصنوعی در حال حاضر تنها قادر به طراحی کد ژنتیکی است و نمی‌تواند به‌تنهایی یک ویروس را در دنیای واقعی تولید یا منتشر کند.
سوءاستفاده از این کد‌ها ممکن است، اما ایجاد یک همه‌گیری به دخالت انسان نیاز دارد به‌خصوص اینکه افراد خطرناک باید بتوانند ویروس طراحی‌شده را در آزمایشگاه سنتز و آماده کنند.
سوءاستفاده از این فناوری از نظر تئوری ممکن است، اما در شرایط فعلی بسیار دشوار، زمان‌بر و پرهزینه خواهد بود.
پژوهشگران برای رسیدن به تنها ۱۶ ژنوم فعال مجبور شدند ۳۰۲ ژنوم طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی را طراحی، تولید و آزمایش کنند. انجام همین فرایند برای ویروس‌هایی که حیوانات یا انسان‌ها را آلوده می‌کنند بسیار دشوارتر و پرهزینه‌تر خواهد بود.
هوش مصنوعی به‌تنهایی نمی‌تواند از این طریق یک همه‌گیری ایجاد کند.
نگرانی اصلی باید درباره افرادی باشد که به ابزار‌های قدرتمند هوش مصنوعی زیستی دسترسی پیدا می‌کنند.
استفاده درست از این فناوری می‌تواند به کشف دارو‌های جدید و روش‌های تازه برای مقابله با باکتری‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک کمک کند، اما در دست افراد نادرست می‌تواند خطرناک باشد.
 
ویروس و باکتری چه تفاوتی دارند؟
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های عفونت‌های ویروسی و باکتریایی نحوه درمان آنهاست.
عفونت‌های باکتریایی معمولاً با آنتی‌بیوتیک‌ها قابل درمان هستند، اما آنتی‌بیوتیک‌ها روی ویروس‌ها اثر نمی‌گذارند.
ویروس‌ها همچنین بسیار کوچک‌تر از باکتری‌ها هستند. برای تکثیر، ویروس باید وارد یک سلول زنده میزبان، مانند سلول‌های بدن انسان، شود.
در مقابل باکتری‌ها می‌توانند در محیط‌های مختلف، چه گرم و چه سرد، زندگی و رشد کنند. بیشتر باکتری‌ها برای انسان بی‌ضرر هستند، اما برخی بیماری‌ها مانند عفونت‌های دستگاه ادراری و گلودرد استرپتوکوکی توسط باکتری‌ها ایجاد می‌شوند.
در طرف دیگر بیماری‌هایی مانند ایدز و سرماخوردگی از جمله بیماری‌های ویروسی هستند.
پژوهش جدید تصویری دوگانه از آینده هوش مصنوعی در زیست‌شناسی ارائه می‌دهد: فناوری‌ای که می‌تواند به کشف دارو‌ها و مقابله با بیماری‌های مقاوم کمک کند، اما همزمان نیازمند نظارت و چارچوب‌های ایمنی بسیار جدی است.