به گفته فرخانی، مرگ 6 نهنگ و بیش از 100 دلفین در ماه های گذشته، خبر تکان دهنده ای بود که سبب نگرانی بسیاری از کارشناسان حیات وحش و محیطزیست شده است.
بررسی های انجام شده برای یافتن علت مرگ این موجودات حاکی از آن است که آلودگی شدید نفتی و وجود لکه های نفتی بر سطح آب خلیج فارس می تواند یکی از مهمترین علل مرگ این جانداران باشد. به علت ورود فاضلاب های پالایشگاه ها و همچنین تخلیه آب توازن کشتی های نفتکش، لکه های نفتی بزرگی در خلیج فارس ایجاد می شود.
بسیاری از کارشناسان بر این باورند که به سطح آب آمدن دلفین ها برای نفس کشیدن در یک لکه نفتی سبب مرگ دسته جمعی آنها شده است؛ در ضمن آلوده بودن ماهی ها به مواد شیمیایی و نفتی و استفاده از آنها به عنوان یکی از مهمترین منابع تامین مواد غذایی مورد نیاز دلفین ها و نهنگ ها نیز می تواند سبب مرگ آنها شود. رفت و آمد کشتی ها در خلیج فارس سبب به وجود آمدن 3 تا 4 لکه نفتی کوچک در طول یک هفته می شود و در نتیجه می توان گفت هر 15 روز یک لکه نفتی بزرگ در خلیج فارس ایجاد می شود که سبب انباشته شدن حجم نسبتا زیادی از آلودگی های نفتی در مجاری تنفسی آبزیان و در نهایت مسمومیت آنها خواهد شد. اگر چه به گفته کارشناسان جمعیت دلفین های ساکن این منطقه در معرض انقراض قرار نگرفته اند، اما با توجه به این که زاد و ولد این موجودات بسیار کند و تدریجی است، تعداد آنها در منطقه اهمیت بسیار زیادی دارد. چنانچه لکه های نفتی به ساحل برسند، بر اثر امواج دریایی در سطح ساحل گسترده می شوند و در لایه های زیرین نفوذ می کنند. لاک پشت های دریایی ماده که برای تخم ریزی به ساحل دریا آمده اند دچار مسمومیت می شوند یا این که در واکنش به تجمع بخار و گازهای آلوده به مواد نفتی از محیط دور می شوند و تخم ریزی نمی کنند و در نتیجه این حیوان نیز در معرض انقراض قرار می گیرد. با توجه به این که حذف طبیعی لکه های نفتی از آب های دریاها 3 تا 5 سال به طول خواهد انجامید، بنابراین در این مدت آلودگی های نفتی آثار سویی را بر حیات آبزیان گذاشته است که می تواند بسیاری از آنها را در معرض انقراض قرار دهد.این در حالی است که ما تنها مرگ عده ای از جانوران دریایی را می بینیم در حالی که زیر آب ها نیز مرجان ها و ماهی های بسیار زیادی به علت وجود این نوع آلودگی ها از میان می روند. براساس بررسی های انجام شده، بخش وسیعی از مرجان های اطراف جزیره قشم در نتیجه ورود مواد نفتی و دیگر آلاینده های زیست محیطی به خلیج فارس دچار مرگ تدریجی شده اند و تعداد مرجان های ساکن این آب ها بشدت کاهش یافته است. محققان امیدوارند با دستیابی به روش های جدید برای کاهش آلاینده ها در اکوسیستم های آبی، گام مهمی در جهت حفاظت از محیطزیست بردارند.
فرخانی در پایان خاطرنشان کرد: با توجه به نتایج موفق بررسی عملکرد دیسپرسانت های پارس 1 و پارس 2 در این منطقه می توان با استفاده از پراکنده سازی و متفرق کردن لکه های نفتی اثرات نامطلوب زیست محیطی آنها را به حداقل رساند و زمینه مناسبی برای حذف آلودگی های ناشی از وجود لکه های نفتی فراهم آورد.
فرانک فراهانی جم