اردبیل؛ کانون تمدن و نبضِ تپنده تاریخ ایران

چهارم مردادماه، در تقویم رسمی کشور که به نام «روز شیخ صفی‌الدین اردبیلی» مزین است، شاهد برگزاری باشکوه آیین گرامیداشتی بود که در آن از جایگاه تمدنی اردبیل به عنوان نقطه عطف هویت ملی ایران سخن به میان آمد.

بازخوانی هویت ایرانی در سایه‌سارِ شیخ‌الاسلام

این مراسم که با تلاوت آیاتی از کلام‌الله مجید و طنین سرود ملی جمهوری اسلامی ایران آغاز شد، با حضور سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، نماینده ولی فقیه در استان، استاندار اردبیل، نمایندگان مجلس و جمعی از مقامات عالی‌رتبه داخلی و مهمانانی از کشورهای جمهوری آذربایجان و ترکیه همراه بود.

استاندار اردبیل در بخشی از این مراسم با اشاره به جایگاه تاریخی اردبیل، این شهر را تنها یک نقطه جغرافیایی ندانست و تصریح کرد: «اردبیل یک کانون تمدنی است که همواره در توفان حوادث، خاستگاه انسجام ملی بوده است.»

وی همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای حماسه چالدران، دفاع مقدس، جنگ اخیر و قائد شهید امت بر اهمیت پاسداشت هنرمندان و مفاخر این دیار تأکید کرد.

صفویه؛ عصر نوزایی ایران

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان سخنران ویژه این مراسم، بر نقش حیاتی سلسله صفویه در حفظ هویت ملی تأکید کرد و اظهار داشت: «شاه اسماعیل اول با یکپارچه‌سازی ایران از ارس تا خلیج فارس، از انقطاع تاریخی و تجزیه احتمالی ایران پس از دوران ایلخانان جلوگیری کرد.»

سیدعباس صالحی با اشاره به تدوین شاهنامه طهماسبی در این دوران، افزود: «احیای عناصر هویت ایرانی و جایگاه ویژه شاهنامه به عنوان شناسنامه ملی، از دستاوردهای ماندگار این دوره است. اگر صفویه پدید نمی‌آمد، سرنوشت امروزِ جغرافیای ایران در هاله‌ای از ابهام بود.»

دیپلماسی فرهنگی و همگرایی منطقه‌ای

از نکات برجسته این مراسم، حضور فعالان علمی و فرهنگی از جمهوری آذربایجان و ترکیه بود که نشان از عمق پیوندهای فرهنگی فرا مرزی اردبیل دارد. سخنرانی عیسی حبیب‌بیلی رئیس آکادمی ملی علوم جمهوری آذربایجان، در کنار امضای سند خواهرخواندگی میان شهرهای اردبیل و لاهیجان، از جمله گام‌های عملی در راستای تقویت دیپلماسی فرهنگی در این هفته بود.

از موسیقی تا کتاب

این رویداد فرهنگی با برنامه‌های متنوعی همچون اجرای موسیقی آیینی و عرفانی، رونمایی از کتاب «صریح‌الملک» اثر استاد بیوک جامعی و تجلیل از خانواده‌های معظم شهدا همراه بود که جلوه‌ای از پیوندِ هنر، عرفان و ایثار را در فضای مجموعه جهانی شیخ صفی به نمایش گذاشت.

این مراسم بار دیگر تأکید کرد که اردبیل، نه فقط با تاریخ دیرین، بلکه با ظرفیت‌های تمدنی معاصر، همچنان ستون استواری در حفظِ یکپارچگی و عظمت ایران‌زمین است.