در سمت مقابل، این هزینه برای سفرهای زیارتی مانند عتبات عالیات کمتر است و در مرز زمینی تنها حدود ۳۰ هزار تومان تعیین شده است. همچنین پرداخت عوارض دیگر محدود به روشهای حضوری نیست و مسافران میتوانند از طریق سامانه سداد، اپلیکیشنهای بانکی یا دستگاههای خودپرداز فرودگاهی، این مبلغ را پیش از پرواز خارجی تسویه کنند و بدون مشکل مراحل خروج از کشور را طی کنند.
هنگام خرید بلیط پرواز خارجی و برنامه ریزی برای سفر، باید بدانید که مبلغ عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵ براساس نوع سفر، مقصد و تعداد دفعات خروج در سال محاسبه میشود. این هزینه برای مسافران عادی بهصورت پلکانی افزایش پیدا میکند، اما برای سفرهای زیارتی یا حج، نرخهای متفاوت و بعضا ثابت در نظر گرفته شده است. در جدول زیر، جزئیات کامل نرخ عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵ را ارائه کردهایم:
|
نوع مسافر |
سفر اول |
سفر دوم |
سفر سوم |
نوع مرز |
|
مسافر عادی |
۹۰۰,۰۰۰ تومان |
۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان |
۲,۲۰۰,۰۰۰ تومان |
تمام مرزها (هوایی، زمینی، دریایی) |
|
زائرین حج عمره و تمتع |
۳۰۰,۰۰۰ تومان |
۵۰۰,۰۰۰ تومان |
۷۰۰,۰۰۰ تومان |
تمام مرزها (هوایی، زمینی، دریایی) |
|
زائرین عتبات عالیات (کربلا و عراق) |
۹۰,۰۰۰ تومان (مرز هوایی) یا ۳۰,۰۰۰ تومان (زمینی) |
۹۰,۰۰۰ تومان (مرز هوایی) یا ۳۰,۰۰۰ تومان (زمینی) |
۹۰,۰۰۰ تومان (مرز هوایی) یا ۳۰,۰۰۰ تومان (زمینی) |
هوایی / زمینی |
پرداخت عوارض خروج از کشور در سال ۱۴۰۵ به شکل الکترونیکی و غیرحضوری انجام میشود و مسافران دیگر نیازی به مراجعه حضوری یا انجام مراحل پیچیده در فرودگاه ندارند. هدف از این تغییر، سادهتر شدن فرآیند و کاهش اتلاف وقت در لحظات نزدیک به سفر بوده است.
در حال حاضر، پرداخت این هزینه عمدتا از طریق سامانه سداد بانک ملی ایران (sadadpsp.ir) انجام میشود. در این سامانه مسافر با وارد کردن اطلاعاتی مانند کد ملی و مشخصات گذرنامه میتواند مبلغ عوارض را مشاهده و همان لحظه پرداخت کند. علاوه بر آن، اپلیکیشنهای بانکی و پرداخت مانند بله، ایوا، بام و سایر درگاههای معتبر هم این امکان را فراهم کردهاند تا کاربران بدون مراجعه به سایتهای جداگانه، هزینه را تسویه کنند.
همچنین در برخی فرودگاهها و پایانههای مرزی هم دستگاههای خودپرداز یا کیوسکهای پرداخت فعال هستند تا در شرایط خاص (مانند فراموشی در پرداخت)، امکان تسویه در آخرین لحظات هم وجود داشته باشد.

سادهترین و رسمیترین روش برای استعلام عوارض خروج از کشور، استفاده از سامانه سداد به نشانی sadadpsp.ir است. در این سامانه با وارد کردن کد ملی و انتخاب نوع سفر، وضعیت پرداخت یا بدهی عوارض نمایش داده میشود.
پس از ورود به بخش پیگیری پرداخت، کافی است اطلاعات هویتی و کد امنیتی را وارد کنید تا نتیجه استعلام نمایش داده شود. این فرایند امکان بررسی وضعیت پرداختهای قبلی را هم فراهم میکند. علاوه بر این سامانه، اپلیکیشنهای بانکی مانند بام، ایوا و بله هم امکان استعلام سریع عوارض خروج از کشور با کد ملی را ارائه میدهند و نتیجه بهصورت لحظهای در اختیار شما قرار میگیرد.
مدت اعتبار رسید پرداخت عوارض خروج از کشور تا پایان همان سال اعتبار دارد. در واقع اگر مسافر پس از پرداخت عوارض موفق به انجام سفر نشود، میتواند از همان رسید برای سفرهای بعدی در همان سال استفاده کند.
در قانون عوارض خروج از کشور، برخی گروهها شرایط متفاوتی نسبت به مسافران عادی دارند. این تفاوتها بیشتر به نوع سفر، وضعیت اقامتی یا هدف از خروج از کشور مربوط میشود. در ادامه، شرایط گروههای خاص را بررسی میکنیم.
دانشجویان و دانشآموزانی که در خارج از کشور مشغول به تحصیل هستند، در صورت ارائه مدارک معتبر، میتوانند از شرایط ویژه یا معافیت استفاده کنند. این مدارک شامل گواهی اشتغال به تحصیل، ویزای تحصیلی معتبر و گذرنامه دارای مهر اقامت یا کارت اقامت تحصیلی است.
بر خلاف تصور برخی مسافران، عوارض خروج از کشور برای کودکان و حتی نوزادان هم دقیقا مشابه بزرگسالان محاسبه میشود و هیچ معافیت سنی در این زمینه وجود ندارد.
ایرانیانی که مقیم خارج از کشور هستند، در برخی شرایط خاص میتوانند از پرداخت عوارض خروج معاف شوند. معمولا این معافیت شامل افرادی است که دارای گذرنامه شغلی معتبر صادرشده از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی هستند و وضعیت اقامت و اشتغال آنها در خارج از کشور بهصورت رسمی ثبت شده است.
در سفرهای زیارتی به عراق، نرخ عوارض خروج از کشور با سفرهای عادی متفاوت و بهصورت ثابت محاسبه میشود. برای سفرهای هوایی مبلغ ۹۰ هزار تومان و برای سفرهای زمینی ۳۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است. این مبالغ برخلاف سفرهای سیاحتی، پلکانی نبوده و ثابت هستند.