شعر، مستند و نماهنگ؛ هنر در سوگ رهبر ادیب انقلاب

از تولید مجموعه مستند «سلام آخر» توسط سیدرضا میرکریمی و مجید مجیدی گرفته تا پویش مردمی «باید برخاست» و نشست‌های تخصصی خونخواهی، موج عظیمی از فعالیت‌های فرهنگی و هنری برای ثبت، تبیین و پاسداشت میراث این رهبر شهید شکل گرفته است. این رویداد نه‌تنها نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران است بلکه فرصتی برای بازخوانی اندیشه‌های فرهنگی و ادبی ایشان شده است. 
   اندیشه‌های فرهنگی رهبر شهید؛تاکید بر زبان فارسی و هویت ایرانی 
علیرضا قزوه (شاعر و نویسنده) در گفت‌وگو با ایرنا با اشاره به دغدغه‌های رهبر شهید نسبت به فرهنگ و ادبیات تاکید کرد: «انقلاب اسلامی بیش از آن‌که سیاسی و نظامی باشد، انقلابی فرهنگی است.» او افزود که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای به زبان فارسی توجه ویژه‌ای داشتند و بیانات ایشان در این زمینه در چندین مجلد گردآوری شده است. قزوه با اشاره به پیام آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای در نخستین سال زعامت درباره زبان فارسی و فردوسی گفت: «این بیانات نکات ارزشمندی دارد که می‌تواند آینده زبان فارسی را تثبیت کند.» او همچنین به دومین همایش مجریان تراز اشاره کرد که در آن بازخوانی پیام‌های رهبر شهید درباره زبان فارسی و شعرخوانی شاعران انجام شد.  این نویسنده با تاکید بر این‌که فرهنگ خمیرمایه هویت ایرانی است، اظهار داشت: «هرچه به فرهنگ و ادبیات نزدیک‌تر شویم، راحت‌تر با دنیا حرف می‌زنیم. دنیا ما را با عرفان، ادبیات و جوانمردی می‌شناسد.»  
   مستند «سلام آخر»؛ ثبت هنری بدرقه تاریخی 
همزمان با مراسم تشییع پیکر رهبر شهید، سیدرضا میرکریمی و مجید مجیدی تولید مجموعه تصویری و مستند «سلام آخر» را در سینما آزادی آغاز کردند. این پروژه به همت سازمان سینمایی سوره با هدف ثبت، مستندسازی و روایت هنری مراسم تشییع، وداع مردمی و فضای عاطفی_اجتماعی این رویداد تاریخی در حال تولید است. 
میرکریمی راهبر اصلی پروژه است و مجیدی نیز حضور فعال دارد. این مجموعه بخشی از تلاش گسترده سینمای مستند ایران برای ثبت بدرقه تاریخی محسوب می‌شود. کارگردانانی مانند محمدحسین مهدویان و حامد شکیبانیا نیز گروه‌های مستندسازی جداگانه‌ای را هدایت می‌کنند. پروژه «سلام آخر» بر جنبه‌های هنری و احساسی تمرکز دارد، در حالی که پروژه‌های موازی بیشتر بر ثبت مشاهده‌گر و آرشیوی تاکید دارند.  
   دعوت نهادهای فرهنگی از اهالی قلم و مردم  
خانه کتاب و ادبیات ایران و معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با صدور اطلاعیه‌هایی از نویسندگان، شاعران، ناشران، کتابداران، کتابفروشان و عموم مردم برای حضور پرشور در مراسم وداع و تشییع دعوت کردند. 
در اطلاعیه خانه کتاب آمده: «مقاومت نامی است که بر تارک این سرزمین نقش بسته و قائد شهید امت، اسوه این مقاومت بود.» این نهاد تاکید کرد که وداع با رهبر شهید، تجدید میثاق با راهی است که او ترسیم کرد و میراثش در دل‌های مردم زنده خواهد ماند.  
   پویش «باید برخاست»؛ ثبت روایت‌های مردمی 
نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور پویش «باید برخاست» را از ۱۳ تا ۱۹تیرماه ۱۴۰۵ راه‌اندازی کرد. مردم می‌توانند احساسات و مشاهدات خود از مراسم بدرقه را در قالب‌های پادکست، عکس، فیلم، نماهنگ، آثار گرافیکی، شعر و متن ادبی به سامانه «کتابخووون» ارسال کنند.  
   نشست «فریاد خونخواهی»؛ تبیین ضرورت انتقام و بازدارندگی 
در آستانه تشییع، نشست تخصصی «فریاد خونخواهی» در حسینیه هنر تهران برگزار شد. دکتر محمدصادق شهبازی و حجت‌الاسلام محسن قنبریان به سخنرانی پرداختند. 
شهبازی با اشاره به نقشه بلندمدت دشمنان، خونخواهی را ضرورت عقلایی برای بقای جامعه دانست و گفت: «قصاص، حیات است.» او با استناد به تجربیات تاریخی و بیانات رهبر شهید تاکید کرد که عدم خونخواهی منجر به تحقیر و ضربه‌های بعدی می‌شود. قنبریان نیز بر لزوم بیان عرفی و عقلایی مسأله خونخواهی و مشارکت گسترده مردمی تاکید کرد و گفت: «تنها پادزهر توطئه‌ها، حضور مردم است.» 
   خاطرات ادبی و هنری از رهبر شهید 
مرتضی آل‌کثیر (شاعر) خاطره‌ای از شعرخوانی در محضر رهبر شهید روایت کرد. او گفت که در نخستین حضورش در دیدار شاعران، شعری درباره امام جواد(ع) خواند که رهبر شهید آن را بیشتر مرتبط با امام موسی کاظم(ع) دانستند. این خاطره نشان‌دهنده دقت و عمق نگاه ایشان به ادبیات و معارف دینی است. 
   آلبوم «بدرقه» با صدای هفت خواننده  
همزمان با آیین وداع و تشییع آقای شهید ایران، آلبوم موسیقایی «بدرقه» با صدای هفت تن از خوانندگان کشور و با هدف پاسداشت یاد، خاطره و مجاهدت‌های ایشان تولید شده و به‌زودی منتشر خواهد شد. 
در این مجموعه، علیرضا افتخاری، محمد معتمدی، پرواز همای، مصطفی راغب، رضا صنعتگر، رضا شیری و حسین حقیقی قطعاتی را در پاسداشت امام مجاهد شهید حضرت آیت‌الله ‌العظمی خامنه‌ای‌ قدس ‌الله ‌نفسه ‌الزکیه» اجرا کرده‌اند. 
این مجموعه، با بهره‌گیری از سبک‌ها و صداهای متفاوت، ادای احترامی است به آقای شهید ایران که در آیین وداع و تشییع ایشان منتشر خواهد شد. 
   فرهنگی‌ترین بدرقه تاریخ معاصر 
شهادت رهبر انقلاب نه‌تنها یک رویداد سیاسی بلکه نقطه آغاز موجی از فعالیت‌های فرهنگی و هنری شد. از مستندسازی و پویش مردمی تا نشست‌های تبیینی و دعوت‌های گسترده نهادهای فرهنگی، اهالی فرهنگ و هنر ایران با تمام ظرفیت خود برای ثبت، تبیین و ادامه راه این رهبر شهید وارد میدان شده‌اند. این حضور گسترده نشان می‌دهد که میراث فرهنگی و انقلابی آیت‌الله خامنه‌ای همچنان زنده و پویا خواهد ماند و فرهنگ ایرانی با تکیه بر همین هویت، مسیر آینده را طی خواهد کرد.