اعتماد و ساد‌گی، مسیر ورود زنان به زندان

به گفته سیداسداله جولایی، رئیس هیأت امنای ستاد مردمی دیه کشور این برای نخستین‌بار است که آمار زندانیان زن جرائم غیرعمد از مرز یک‌هزار زندانی تعدی کرده. 
این مقام مسئول با اشاره به عواقب صدور مجازات حبس برای افراد غیربزهکار اظهار کرد: آثار تبعی زندان برای یک مرد هم سنگین است، چه برسد به این‌که با توجه به حساسیت‌های زنانه و غلبه عاطفه در بانوان، چنین احکامی برای خانمی تعیین شود که فارغ از متأهل یا مجرد بودن، باید از فضای جامعه وارد محیط سنگین و بسته ندامتگاه شود؛ اتفاقی که آثار سوء روحی بعضا غیرقابل جبران برای او به همراه دارد و به سبب عائله‌مندی اغلب این زندانیان به نوعی فرزندان و افراد تحت پوشش آنها نیز در معرض انواع تهدیدها و فشارها قرار می‌گیرند. 
لیلا، از زندانیان بند زنان تهران بود که هفته گذشته با پیگیری مددکاران ستاد دیه کشور و کمک خیرین آزاد شد. همه چیز برای لیلا با دیدن آگهی استخدام در یک سایت اینترنتی آغاز شد. او دنبال کار بود و شرکتی به یک نیروی خدماتی خانم نیاز داشت. با شماره‌ای که در آگهی درج شده بود تماس گرفت و خیلی زود در آنجا استخدام شد. یک روز همراه مدیر شرکت به بانک رفتند تا حسابی برای پرداخت حقوق باز کنند.
او ماجرا را این‌گونه توضیح می‌دهد: «همه چیز خوب پیش می‌رفت تا این‌که بعد از سه ماه شرکت تعطیل شد و من بیکار شدم. چند روز پس از بیکار شدن تازه فهمیدم چه بلایی سرم آمده است. مدیرعامل شرکت روزی که برای افتتاح حساب به بانک رفتیم، به نام من دسته‌چک گرفته و از آن استفاده کرده بود. بدین ترتیب با بدهی ۶۰۰ میلیون تومانی روبه‌رو شدم و کارم به زندان کشید، اما در ادامه با کمک خیرین و ستاد دیه تهران آزاد شدم.»دلایل مختلفی برای زندانی شدن زنان به خاطر جرائم غیرعمد وجود دارد که اغلب آنها ریشه در اعتماد بی‌جا و سادگی است. مدیر ستاد دیه استان تهران در این‌باره با اشاره به دلایل افزایش ورود زنان به زندان در پرونده‌های غیرعمد، نسبت به سوءاستفاده برخی کارفرمایان و افراد سودجو از زنان با وعده استخدام هشدار داد و ضمانت‌های احساسی و بی‌محاسبه را از دیگر عوامل اصلی این پدیده برشمرد. عباس کشانی، تغییر سبک زندگی و حضور گسترده‌تر زنان در عرصه‌های اقتصادی و اجتماعی را یکی از عوامل مؤثر در افزایش ورودی زنان به زندان در پرونده‌های غیرعمد دانست. 
   
ضمانت بدون سنجش توان مالی
وی یکی از مهم‌ترین دلایل این پدیده را ضمانت‌های احساسی و بدون محاسبه عنوان کرد و افزود: شمار قابل‌توجهی از زنان برای همسر، برادر یا نامزد خود ضمانت می‌کنند بدون آن‌که توان مالی خود را در نظر بگیرند و همین بی‌توجهی آنها را روانه زندان می‌کند. 
   چک و سفته‌؛ ابزاری که علیه خود زنان می‌چرخد
کشانی به گروه دیگری اشاره کرد که برای استخدام ناگزیر به دادن چک یا سفته شده‌اند و گفت: برخی کارفرمایان از این ضمانت‌ها سوءاستفاده کرده و زنان را با پرونده‌های مالی مواجه می‌کنند که هیچ نقشی در شکل‌گیری آن نداشته‌اند. 
   
مدیرعاملی که خبر ندارد
مدیر ستاد دیه استان تهران از پرونده‌هایی خبر داد که در آنها از سادگی برخی زنان بهره‌برداری شده است: در موارد متعددی به نام زنان دسته‌چک گرفته‌شده یا آنها به‌عنوان مدیرعامل معرفی شده‌اند و وام‌هایی به نام‌شان اخذ شده است. سپس با سوءاستفاده از دسته‌چک یا عدم پرداخت اقساط، زن بی‌خبر از همه جا  گرفتار می‌شود. 
   
صندوق‌های خانگی‌؛ دردسر متولیان
کشانی به پدیده نسبتا نوظهور صندوق‌های خانگی نیز اشاره کرد و گفت: اخیرا پرونده‌هایی در این حوزه تشکیل شده که در آنها برخی اعضا پس از دریافت وام از صندوق اقساط را پرداخت نمی‌کنند و معمولا این متولی صندوق است که در نهایت گرفتار می‌شود. 
   
وام بانکی و کسب‌وکاری که به ثمر نرسید
وی آخرین گروه را زنانی دانست که با هدف راه‌اندازی کسب‌وکار وام گرفته‌اند اما به اهداف پیش‌بینی‌شده نرسیده‌اند: ناتوانی در بازپرداخت اقساط بانکی و شکایت بانک، مسیر زندان را برای این دسته هموار می‌کند. 
     
آموزش‌؛ کلید پیشگیری 
کشانی در پایان بر نقش محوری آموزش در پیشگیری از این آسیب تاکید کرد و گفت: رسانه‌ملی و سیستم آموزشی باید اطلاعات لازم را در این زمینه به زنان منتقل کنند تا شاهد تکرار این 
پرونده‌ها نباشیم.