کرمانشاه در مناسبتهای خاص بهویژه محرم و صفر و ایام منتهی به چهلم شهادت سیدالشهدا(ع) میزبان راهپیمایی عظیم اربعین است و جادههای آن باید بار ترافیکی میلیونها زائر مشتاق را تحمل کنند. همچنین، این استان در تمام طول سال مقصد گردشگران داخلی و خارجی است که ضرورت وجود راههای استاندارد و ایمن را دوچندان میکند. تحلیل وضعیت موجود نشان میدهد برای حفظ جایگاه کرمانشاه بهعنوان قطب تجارت مرزی و معبر اصلی زائران، باید ارتقای شریانهای جادهای از یک انتظار به اولویت اجرایی تبدیلشود.
امنیت جادهای در این منطقه، پیوندی ناگسستنی با شکوفایی اقتصادی، تسهیل دیپلماسی تجاری و تکریم زائران دارد و هرگونه ضعف در این زیرساختها، میتواند به کندی زنجیره تأمین ملی و مختلشدن جریان پرشور زیارت منجر شود.
در شرایطی که اهمیت استراتژیک راهها بر کسی پوشیده نیست، دستگاههای اجرایی استان کرمانشاه با رویکردی متفاوت سراغ رفع گرههای کور زیرساختی رفتهاند. گذار از شعار به میدان عمل، در نشستهای کارگروه توسعه صادرات و بازدیدهای میدانی از مرزها مشهود است. مدیریت ارشد استان با درک پیوند ناگسستنی میان جادههای ایمن و رونق تجاری و زیارتی، سلسلهاقداماتی را برای همافزایی میان بخش خصوصی و پایانههای مرزی آغاز کردهاست.
در همین راستا استاندار کرمانشاه با اشاره به نقش راهبردی مرزهای استان در مبادلات تجاری، برلزوم توسعه زیرساختها و روانسازی فرآیندها تأکید دارد.
منوچهر حبیبی در نشست مشترک کارگروه توسعه صادرات استان کرمانشاه که با حضور تجار و فعالان اقتصادی برگزار شد، اظهار کرد: «تبادل نظرهای تخصصی با بخش خصوصی مبنای تصمیمسازیهای کلان برای رفع گرههای اقتصادی است. امروز کشور در یک نبرد اقتصادی بهسر میبرد و پس از مسائل دفاعی، معیشت جامعه مهمترین دغدغه است که عبور از آن، همراهی تام دولت و بازرگانان را میطلبد.»
وی با تبیین پتانسیلهای مرزی منطقه و همجواری با اقلیم کردستان عراق تصریح کرد: «بازار ۴۰میلیون نفری کشور همسایه یک فرصت بینظیر برای کالاهای ایرانی است. اگرچه در پایشهای میدانی پیشرفتهای مناسبی در ساماندهی گذرگاهها دیده میشود، اما شتاببخشی و ارتقای کیفی خدمات گمرکی بهمنظور تسهیل تردد ناوگان ترانزیتی و صیانت از جایگاه تجار باید با سرعت بیشتری اجرایی شود.»
حبیبی، سه رکن گمرک، پایانهها و بازارچههای مرزی را خط مقدم تجارت خارجی استان نامید و افزود: «انسجام میان مدیران این سه بخش، بروکراسی منفی را حذف میکند.»
زیارت، آزمون تابآوری مسیرهای غرب
در سوی دیگر این معادله، بخش راهداری با چالشی متفاوت روبهروست؛ هدایت سیل عظیم زائران و مسافران در کنار ناوگان سنگین تجاری که هر سال و در مناسبتهای مختلف روی میدهد. مدیرکل راهداری استان کرمانشاه از ثبت بیش از ۳۰هزار تردد در مرز خسروی طی دهه اول خرداد و آمادهسازی این پایانه برای اربعین
خبر داد. علی سلیمی با تشریح حجم مبادلات مسافری در معابر غربی کشور اظهار کرد: «از ابتدای خردادماه جاری تا دهمین روز این ماه، درمجموع ۳۰هزار و ۵۵۶ نفر از طریق پایانه بینالمللی خسروی جابهجا شدهاند که این حجم از آمدوشد، رونق ملموس این گذرگاه رسمی را نشان میدهد.» وی جایگاه مواصلاتی پایانه مرزی خسروی را راهبردی توصیف کرد و افزود: «آمارهای بهدستآمده گویای تمایل بالای هموطنان و بازرگانان برای انتخاب این مسیر ایمن است. به همین منظور تمام ظرفیتهای لجستیکی و ناوگان ترابری منطقه برای روانسازی عبور و مرور بسیج شده است.» این مسئول با اشاره به برنامههای ضربتی تصریح کرد: «عملیات متعددی در بخش بهسازی روکش آسفالت، تعریض معابر، ارتقای ابنیه فنی و ساماندهی مجتمعهای خدماتی با جدیت در حال اجراست تا نقصهای سنوات گذشته برطرفشود.»
فراتر از مصالح، تنوع در سبد صادرات
مدیریت ارشد استان بر این باور است که زیرساختهای جادهای زمانی معنای کامل پیدا میکنند که کالاهای متنوع و باارزشی در این مسیرها حمل شوند.
استاندار کرمانشاه در شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی با تبیین سهم ۴۰درصدی مرزهای این استان از مجموع صادرات کشور به عراق، تمرکز بیش از حد بر ارسال مصالح ساختمانی را یک آسیب دانست و تشریح کرد: «برای کاهش ریسکهای تجاری و پایداری در بازارهای هدف، کارگروههای تخصصی باید با برنامهریزی علمی به سمت تنوعبخشی به سبد کالاهای صادراتی حرکت کنند.» حبیبی همچنین افزود: «مدیریت ارشد استان از هرگونه قرارداد سودآور بخش خصوصی با طرفهای عراقی حمایت قاطع میکند.» این رویکرد استاندار نشان میدهد که توسعه جادهها همگام با توسعه هوشمندانه تجارت، راهکار اصلی خروج از بنبستهای اقتصادی است.»
امنیت و سرعت در مرزهای همجوار
پویایی مرزها در شهرستانهای مرزی، شاخصی برای سنجش کیفیت دسترسیهاست. استاندار کرمانشاه با اشاره به بازدید از مرز شوشمی در شهرستان پاوه گفت: «روند صادرات و واردات در این مرز با سرعت و بدون مشکل در حال انجام است.»
حبیبی افزود: «در گفتوگو با فعالان حوزه تجارت مرزی، رانندگان کامیون و ترخیصکاران مستقر در این مرز مشخص شد که آنان از نحوه انجام امور، سرعت ترخیص کالا و روند فعالیتها رضایت دارند.»
وی با تأکید بر اینکه بخش عمده صادرات از مرز شوشمی مربوط به محصولات ترهبار است، تصریح کرد: «در حوزه صادرات محصولات ترهبار، فرآیندهای گمرکی در کمتر از یکساعت انجام میشود تا کالاها در سریعترین زمان ممکن از مرز
عبور کنند.» پویایی در مرز شوشمی و تلاش برای بهبود زیرساختهای خسروی، کرمانشاه را به قطب منسجم و کارآمد تجارت و زیارت تبدیل میکند اما این مسیر، نیازمند تزریق مستمر منابع مالی برای حفظ و توسعه راههای حیاتیاست.