«خانه‌ای که ایران شد» چگونه ساخته شد؟

روایت ایستادگی از دل آوار در رادیو صبا

تهیه‌کننده مستند راه‌یافته به مرحله نهایی پنجمین جشنواره رادیویی پژواک با اشاره به جزییات تولید اثر خود، بر ضرورت ثبت تاریخ شفاهی ایثار تاکید کرد.

کد خبر: ۱۵۵۴۵۱۴

به گزارش ستاد خبری جشنواره پژواک، مستند خانه‌ای که ایران شد از جمله آثار شاخص رادیو صبا است که توانسته به مرحله نهایی پنجمین جشنواره رادیویی پژواک راه یابد. نیلوفر قاسمی‌پور، تهیه‌کننده این اثر، در گفت‌و‌گو با مهر به تشریح روند شکل‌گیری این مستند و اهداف آن پرداخت.

وی درباره ایده اولیه این اثر گفت: ایده اولیه این مستند از مشاهده تضاد میان ویرانی و ایستادگی شکل گرفت؛ زمانی که در روز‌های نبرد ۱۲ روزه، با خانواده‌هایی رو‌به‌رو شدم که سقف خانه‌شان فرو ریخته بود، اما سقف اعتقادشان به وطن همچنان استوار بود. خانه‌ای که ایران شد روایتگر لحظات سخت انفجار و آوار است، اما ویژگی متمایز آن، فراتر رفتن از یک گزارش جنگی صرف است. تمایز این اثر در تغییر نگاه نهفته است؛ جایی که مخاطب نه با یک قربانی جنگ، بلکه با قهرمانی مواجه می‌شود که از میان ویرانه‌های خانه‌اش، با صلابت از عشق به وطن می‌گوید.

قاسمی‌پور درباره دغدغه‌های اصلی خود در تولید این مستند افزود: دغدغه اصلی من، ثبت تاریخ شفاهی ایثار در لحظه وقوع بود. می‌خواستم به این نیاز پاسخ دهم که چگونه می‌توان در اوج بحران و از دست دادن مادیات، معنای والاتری به نام حب‌وطن را پیدا کرد. هدف این بود که نشان دهیم امنیت و تمامیت ارضی ایران، حاصل پیوند عاطفی عمیق مردمی است که حتی وقتی خانه شخصی‌شان ویران می‌شود، احساس می‌کنند خانه بزرگتر یعنی ایران، همچنان با ارزش‌ترین دارایی آنهاست.

این تهیه‌کننده رادیو در خصوص نقش جشنواره پژواک در ارتقای کیفیت برنامه‌سازی خاطرنشان کرد: جشنواره پژواک، استاندارد مستندسازی در رادیو را ارتقا داده است. این جشنواره با تمرکز بر واقع‌گرایی و خلاقیت صوتی، برنامه‌سازان را وادار می‌کند تا از پیله برنامه‌های روتین خارج شوند و به دنبال صدا‌های مکتوم در بطن جامعه بروند. پژواک به تهیه‌کنندگان می‌آموزد که چگونه با استفاده از جادوی صدا، تصاویری قدرتمند در ذهن مخاطب بسازند که تا سال‌ها ماندگار شود. این یعنی حرکت به سمت رادیویی که نه فقط شنیده، بلکه با تمام وجود حس می‌شود.

وی در ادامه به چالش‌های تولید اشاره کرد و گفت: بزرگترین چالش، هم‌کلام شدن با کسانی بود که به تازگی شاهد ویرانی خانه‌های خود بودند. عبور از فضای سوگواری و رسیدن به لایه عمیق حماسی حرف‌های آنها، صبر و همدلی زیادی می‌طلبید.

قاسمی‌پور در پایان خطاب به برنامه‌سازان جوان تاکید کرد: همیشه به دنبال روایت نوری باشید که از میان شکاف زخم‌ها می‌تابد؛ چرا که بزرگترین داستان‌های بشری نه در آسایش، بلکه در قلب سخت‌ترین آزمون‌های زندگی متولد می‌شوند.