کاش با این همه ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمی‌رفتیم / میتوانیم در جام جهانی بترکانیم

جام جم آنلاین – محمدرضا مهدوی بازیکن سابق تیم ملی ایران و مدیر تیم ۹۸ در گفت‌و‌گو با جام جم آنلاین از تیم ملی فوتبال ایران و به خصوص شرایط سنی بازیکنان این تیم انتقاد می‌کند، اما در نهایت میگوید که این تیم میتواند با همین وضعیتی که اکنون دارد در جام جهانی موفق باشد. 

روز به روز فاصله با جام جهانی کم و کمتر میشود. به همان میزان امیدواری نسبت به کسب نتیجه هم کمتر. بعد از قرعه کشی جام جهانی خیلی‌ها می‌گفتند ایران تیمی مثل نیوزیلند را راحت می‌برد، اما الان نظرات زمین تا آسمان متفاوت است. شما چه نظری دارید؟ 
باید بگویم با تمام مشکلاتی که فوتبال ایران دارد، اما همه چیز در جریان است. تمامی تیم‌های حاضر در جام جهانی از برترین‌های قاره خود هستند و هیچ مسابقه‌ای را نمی‌توان از پیش تعیین‌شده دانست. تجربه ادوار گذشته نیز نشان داده است که دست‌کم گرفتن رقبا می‌تواند تبعات جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.
البته شرایط فعلی تیم ملی با چالش‌هایی جدی همراه است. نبود بازی‌های تدارکاتی کافی، وقفه‌های طولانی در لیگ داخلی و محدودیت‌های ایجادشده در روند آماده‌سازی همگی عواملی هستند که می‌توانند بر کیفیت عملکرد تیم تأثیر بگذارند. فوتبال حرفه‌ای نیازمند آمادگی مستمر و برنامه‌ریزی دقیق است و هرگونه اختلال در این روند، به‌ویژه در سطح رقابت‌های بین‌المللی، به‌وضوح خود را نشان خواهد داد.

اکنون یکی از انتقاداتی که نسبت به تیم ملی می‌شود میانگین سنی بالای تیم ملی است. ما سه بازیکن ۳۷ ساله در ترکیب تیم داریم و ۳۰ و چند ساله هم در تیم زیاد است. این خودش یک معضل نیست؟
بله درست است. ما زمانی که این بازیکنان را به تیم ملی دعوت می‌کردیم اصلا به این فکر نمی‌کردیم این همه سن بالا در تیم ملی چه می‌کنند؟ کاش با این تعداد ۳۰ و چند ساله به جام جهانی نمی‌رفتیم. 
البته حضور بازیکنان باتجربه، بدون تردید یک سرمایه ارزشمند محسوب می‌شود و می‌تواند در مدیریت لحظات حساس مسابقات نقش‌آفرین باشد. اما اتکای بیش از حد به این گروه در کنار عدم جوان‌گرایی تدریجی ممکن است در طول مسابقات فشرده جام جهانی به‌ویژه از نظر افت بدنی مشکلاتی ایجاد کند. تورنمنت‌هایی از این دست، با بازی‌های پی‌درپی و فشار بالا همراه هستند و نیازمند ترکیبی متوازن از تجربه و جوانی‌اند.
به نظر آنچه بیش از همه اهمیت دارد حفظ انسجام تیمی و نگاه واقع‌بینانه به شرایط است. مشکلات و محدودیت‌ها قابل انکار نیستند، اما همچنان می‌توان با مدیریت صحیح و بهره‌گیری بهینه از ظرفیت‌های موجود عملکردی قابل قبول ارائه داد. بدون تردید حمایت عمومی و ایجاد فضای همدلانه نیز می‌تواند نقش مهمی در تقویت روحیه بازیکنان ایفا کند.

موفقیتی را برای تیم ملی متصور هستید؟ 
باید پذیرفت که موفقیت در جام جهانی صرفاً حاصل استعداد فردی یا نام تیم‌ها نیست بلکه نتیجه برنامه‌ریزی، آمادگی و هماهنگی جمعی است. تیم ملی ایران با وجود تمام چالش‌ها این فرصت را دارد که با اتکا به همین عوامل، نمایشی شایسته از خود به جای بگذارد.

یکی از انتقادات هم به خود کادر فنی است و هنوز هم خیلی‌ها اعتقاد دارند تیم ملی نباید با قلعه نویی به جام جهانی برود...
چیزی که من خوب می‌دانم تلاش مستمر کادر فنی و شخص قلعه نویی برای مدیریت شرایطی است که به‌هیچ‌وجه ایده‌آل نبوده است. من خودم تلاش‎های امیر خان (قلعه نویی) را دیده‎ام و می‎دانم چه کار‌هایی برای تیم ملی می‌کند. کادر فنی با وجود تمامی محدودیت‌ها روند آماده‌سازی را به‌صورت دقیق و مرحله‌به‌مرحله دنبال کرده و با بهره‌گیری از ابزار‌های تحلیلی، عملکرد بازیکنان را به‌طور مستمر مورد ارزیابی قرار داده است.
باید توجه داشت که ایجاد تحول اساسی در ترکیب تیم آن هم در فاصله‌ای کوتاه تا جام جهانی امری دشوار و تا حدی غیرممکن است. دعوت هم‌زمان تعداد زیادی بازیکن جوان و ایجاد هماهنگی میان آنان نیازمند زمان برنامه‌ریزی و بستر مناسب است، چیزی که در شرایط فعلی به‌طور کامل فراهم نبوده است. البته تا جایی که می‎دانم نشانه‌هایی از تلاش برای تزریق تدریجی نیرو‌های جوان به تیم مشاهده می‌شود که می‌تواند در آینده‌ای نزدیک، ثمرات خود را نشان دهد.
البته صحبت اصلی من این است که نباید از کادر فنی انتقادی کرد. باید با نگاهی منصفانه قضاوت کرد. کارنامه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که قلعه‎نویی در تیم‌های باشگاهی خود عملکرد قابل قبولی داشته و توانسته نتایج مثبتی کسب کند. انتخاب چنین فردی برای هدایت تیم ملی در همین چارچوب قابل ارزیابی است. طبیعی است که هیچ مربی‌ای نمی‌تواند رضایت کامل همه کارشناسان و هواداران را جلب کند، اما آنچه اهمیت دارد، فراهم کردن فضای حمایتی برای انجام وظایف حرفه‌ای اوست. نکته مهم دیگر پرهیز از نگاه‌های سلیقه‌ای و شخصی در تحلیل عملکرد تیم ملی است. انتقاد اگر مبتنی بر اصول فنی و با هدف اصلاح باشد می‌تواند سازنده باشد، اما تخریب و فشار‌های غیرکارشناسی نه‌تنها کمکی به بهبود شرایط نمی‌کند بلکه تمرکز تیم را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. اکنون بیش از هر زمان دیگری نیاز به همدلی و حمایت جمعی احساس می‌شود.

آن رویای بزرگ فوتبال ایران یعنی صعود از مرحله گروهی چقدر امکان پذیر است؟
دراینباره باید با احتیاط صحبت کنیم. برخی بر این باورند که ساختار جدید رقابت‌ها می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای تیم‌ها فراهم کند، اما فوتبال همواره نشان داده که پیش‌بینی‌پذیر نیست. تاریخ این ورزش پر است از نتایج غیرمنتظره که معادلات از پیش ترسیم‌شده را برهم زده‌اند. نه خوش‌بینی افراطی و نه بدبینی مطلق هیچ‌یک نمی‌تواند مبنای تحلیل دقیق قرار گیرد.
آنچه می‌تواند تعیین‌کننده باشد آمادگی جسمانی، انسجام تیمی و استفاده هوشمندانه از ترکیب تجربه و جوانی است. در صورت تحقق این عوامل تیم ملی این ظرفیت را خواهد داشت که عملکردی فراتر از انتظار ارائه دهد.

الان تیم ملی شرایط مناسبی برای آماده سازی ندارد. توصیه شما در این روز‌ها چیست؟ 
حمایت هواداران و ایجاد فضای مثبت روانی نقشی انکارناپذیر در موفقیت تیم ملی دارد. تجربه نشان داده است که همدلی ملی می‌تواند به‌عنوان یک نیروی محرک قدرتمند بازیکنان را در مسیر دستیابی به نتایج بهتر یاری کند. این تیم می‌تواند با حماسه سازی غرور ملی بزرگی را به وجود بیاورد. من ایمان دارم این تیم می‌تواند در جام جهانی بترکاند. همه چیز در فوتبال غیرقابل پیش بینی است. ما فقط باید به این تیم امید و روحیه بدهیم.