ماجرا از سقوط یک فروند جنگنده اف۱۵ ایگل آمریکایی در کوه سیاه دهدشت آغاز شد. همانند طبس، عجله و شتابزدگی دشمن برای پوشاندن ردپای خود و اجرای طرح پنهانشان، به هجوم نیروهای آمریکایی و اسرائیلی منجر شد اما مقاومت جانانه مدافعان وطن و مردم غیور، بار دیگر خواب دشمن را آشفته کرد و این عملیات به ظاهر نجات، به شهادت و زخمیشدن تعدادی از هموطنانمان انجامید. این همان نقطه آغازی بود که در طبس نیز با برخورد هلیکوپترها به طوفان شن و ناکامی نیروها رقم خورد اما صحنه اصلی نمایش شکست، به آسمان اصفهان کشیده شد. جایی که پدافند قدرتمند جمهوری اسلامی ایران، با اقتدار اعلام کرد که دو فروند بالگرد بلک هاوک، یک هواپیمای ترابری سی۱۳۰ و حتی یک پهپاد پیشرفته MQ_۹ دشمن، هدف قرار گرفته و منهدم شدهاند. این انهدامهای پیاپی، نه تنها پاسخی کوبنده به تجاوز آشکار بود، بلکه عملیات ربایش اورانیوم را نیز به شکست کامل کشاند و آمریکا را در برابر یک رسوایی دیگر قرار داد. تفاوت در جزئیات اما تشابه در اصل ماجرا: اگر در طبس، طوفان شن بلای جان مهاجمان بود، این بار اقتدار پدافند هوایی ایران و اراده پولادین ملت، همچون طوفانی خروشان، طرحهای شوم دشمن را در هم کوبید. در هر دو عملیات، آمریکا با خطای محاسباتی در برآورد توان دفاعی ایران و انکار اهداف واقعی خود، بهدنبال اهدافی پنهان بود که در نهایت با شکست، تلفات و تحقیر مواجه شد. داستان کوه سیاه و آسمان اصفهان، فصلی دیگر در تاریخ مقاومت ایران است؛ فصلی که نشان میدهد ایران امروز، بسیار قدرتمندتر از گذشته، آماده دفاع از دستاوردهای خود بوده و هرگونه تجاوزی، پاسخی قاطع و پشیمانکننده در پی خواهد داشت.
سیر رویداد عملیات طبس ۱
۱- اشغال سفارت آمریکا در تهران: ۱۳ آبانماه سال ۱۳۵۸ در سالگرد روز دانشآموز و روز تبعید امام خمینی از ایران به ترکیه، ساختمان سفارت آمریکا در تهران به تصرف دانشجویان پیرو خط امام در آمد. این رویداد به تلافی ۹ ماه اقدامات تخریبی، براندازانه و خصمانه آمریکا علیه انقلاب اسلامی ایران (۲۲ بهمن ۱۳۵۷ تا ۱۳ آبان ۱۳۵۸) صورت گرفت. در این اقدام ۵۲ جاسوس دیپلماتنمای آمریکا در تهران به مدت ۴۴۴روز گروگان بودند.
۲- طراحی عملیات نجات: به نتیجه نرسیدن درخواستهای منطقی ایران و تن ندادن آمریکا به جبران حداقلی ستمهای فراوان در حق ملت مسلمان ما، موجب شد امر بازداشت آمریکاییان طولانی شود و آنها مانند همیشه به فکر استفاده از زور و قدرت نظامی برآیند؛ بالاخص این که جایگاه آمریکا را بهعنوان یک ابرقدرت در عرصه بینالملل بهشدت تضعیف کرده بود. کارتر هفتم آوریل ۱۹۸۰ /۱۸ فروردین ۱۳۵۹ اعضای شورای امنیت ملی را به جلسهای اضطراری فراخواند و اعلام کرد: «افکار عمومی بیقرار شده و مردم آمریکا خواهان اقدام قاطع و مستقیم ما برای آزادی گروگانها هستند.»
۳- ورود نیروها به صحرای طبس: عملیات، شامل طرحی پیچیده بود و در دو شب اجرا میشد.درشب اول، قرار بود هواپیماها از ۱۰۰ کیلومتری غرب چابهار وارد حریم هوایی ایران شده و از مسیر دشت لوت به منطقه «صحرای ۱ » بروند؛ البته این نامی بود که آمریکاییها برای نقطه فرود هواپیماهایشان در ۶۰کیلومتری جنوب غربی شهر طبس انتخاب کرده بودند. آنها باید در ابتدا صحرای ۱ را امن میکردند و سپس نزدیک به ۶۰۰۰ گالون سوخت هواپیما که توسط سه فروندهواپیماهای ئیسی۱۳۰ نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا به آنجا منتقل میشد نگهداری کنند.
۴- بروز نقص فنی و طوفان شن: بهرغم ورزیدگی خلبانها و پیشبینیهای علمی کارشناسان آمریکایی، مبنی بر عدم وقوع طوفان در روز عملیات، هنگام عملیات یعنی ۵ اردیبهشت ۱۳۵۹، سه فروند از هلیکوپترها در مواجهه با طوفان شن از دور خارج شدند و چارلی بکویث، رهبر عملیات نجات که برای اجرای برنامههایش احتیاج به حداقل شش هلیکوپتر داشت، ناگزیر از توقف عملیات شد. سه هواپیمای لاکهید ئیسی۱۳۰ مسئولیت حمل تجهیزات عملیات را به محل صحرای ۱ برعهده داشتند. همچنین سه هواپیمای لاکهید امسی۱۳۰ مسئولیت حمل نیروهای دلتا را به این منطقه داشتند.
۵- واکنش رئیسجمهور آمریکا و جمهوریخواهان: ویلیام هامیلتون مک اورتر جردن از تیم انتخاباتی جیمی کارتر مشاور امین و رئیس ستاد کاخسفید کتابی به اسم «بحران» چاپ کرد. او نوشت: کارتر گوشی را برداشت و گفت: «دیوید جونز چه خبر؟» ما حرفهای جونز، رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح را نمیشنیدیم ولی حالت چهره کارتر و پریدگی رنگ او نشان میداد که خبرهای بدی میشنود. کارتر پس از چند ثانیه سکوت گفت: «مصیبت تازهای پیشآمده. یکی از هلیکوپترها به یک هواپیمای سی۱۳۰ خورده و آتش گرفته و احتمالا چند نفری هم کشته شدهاند ... .»
۶- لغو عملیات: طی این عملیات، شش هواپیما و هشت هلیکوپتر نیروهای مسلح آمریکا برای آزادی ۵۳گروگان در تهران، وارد حریم هوایی ایران شدند. در حین این عملیات، سه هلیکوپتر دچار نقص فنی شده و در نهایت، عملیات با کشته شدن هشت نفر در نزدیکی طبس و برخورد یک هواپیمای سی۱۳۰ و یک هلیکوپتر سیاچ۵۳ و باقیماندن پنج هلیکوپتر سیاچ۵۳ در ایران به پایان رسید. نیروهای آمریکایی با پنج هواپیمای باقیمانده، خود را به ناو هواپیمابر نیمیتز و جزیره مصیره در عمان، رساندند.
سیر رویداد عملیات طبس ۲
۱- سقوط هواپیمای اف۱۵ در ایران: در جریان تجاوز هوایی آمریکایی ــ صهیونی سیستم پدافند یکپارچه کشور توانست رکوردهای بیسابقهای را برجای بگذارد. یکی از شکارهای پدافند ایران سقوط جنگنده اف۱۵ در داخل خاک کشور بود که سرآغاز ماجرایی شد که به عملیات شکستخورده طبس ۲ انجامید. طرف آمریکایی ــ صهیونیستی روز ۱۶فروردینماه را به بهانه نجات خلبانهای جنگنده سقوط کرده در ایران آغاز کردند؛ عملیاتی که در نهایت به شکست نقشه خارج کردن اورانیوم از ایران انجامید.
۲- طراحی عملیات: در عملیاتهای نفوذ و شناسایی روزهای قبل از عملیات اصفهان، آمریکا و احتمالا رژیم صهیونی تعداد زیادی از هواگردهای خود را از دست دادند ازجمله حداقل یک هواپیمای آ ۱۰ و دو فروند بالگرد بلک هاوک. شواهد نشان میدهد در این عملیات ویژه قرار بود یکی از تاسیسات هستهای در اصفهان مورد نفوذ و تعرض قرار گیرد. محاسبات غلط آمریکاییها مبنی بر عدم توانایی دفاع هوایی ایران در مقابله با هواگردهای این عملیات بود.
۳ -واکنش رئیسجمهور آمریکا: در این میان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا بدون اشاره به شکست عملیات و پنهانکردن هدف اصلی از این عملیات نفوذ، از پایان عملیات نجات خلبان دوم اف ۱۵ ساقطشده در ایران و از سلامت او خبر داد. بشرا شیخ، تحلیلگر بیبیسی در واکنش به ادعای پیروزی ترامپ نوشت: «تعداد زیادی از اعضای ارتش بهشدت مجروح شدهاند، افسر نجاتیافته در وضعیت بحرانی است و احتمال دارد زنده نماند. چندین هواپیمای آمریکایی توسط ایران سرنگون شدهاند و حالا او دوباره دارد دیزنیلند را به دنیا میفروشد. او خیلی چرتوپرت میگوید.»
۴- کمین نیروهای ایرانی: شواهد نشان میدهد در این عملیات ویژه قرار بود یکی از تاسیسات هستهای در اصفهان مورد نفوذ و تعرض قرار گیرد. محاسبات غلط آمریکاییها مبنی بر عدم توانایی دفاع هوایی ایران در مقابله با هواگردهای این عملیات بود. درواقع نیروهای ویژه آمریکایی در تله نیروهای مسلح ایران افتادند. نیروهای مسلح ایران ابتدا طبق نقشه در برابر فرود هواپیمای سی۱۳۰ اول که حامل دهها نیروی ویژه کماندو بود واکنش جدی نشان ندادند. شواهد نشان میدهد این هواپیما هنگام فرود در فرودگاه خاکی متروکه تا حدی از باند فرودگاه منحرف شد.