با رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس رسیدن به اقتدار هزینه هم دارد
کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس را می توان یکی از مهمترین بازوهای مجلس شورای اسلامی
این کمیسیون پس از پیروزی جریان اصولگرا در مجلس هفتم به ریاست علائالدین بروجردی که در مجلس ششم عضویت فراکسیون مقابل با جناح دوم خرداد را داشت شروع به کار کرد.
بروجردی که نمایندگی مردم بروجرد را به عهده دارد ، در رفتار سیاسی خود شیوه دیپلماتیک پاسخ دادن را مانند همکاران سابق خود در وزارت امور خارجه ادامه می دهد.
وی با مشغله های زیادی که در این دوره برایش به وجود آمده است گاهی نیز در جمع خبرنگاران در راهروهای مجلس حاضر می شود و به پرسش های آنان در مورد مسائل روز پاسخ می دهد، ولی البته اغلب ، خبرنگاران کمتر پاسخی از پرسش هایشان دریافت می کنند و همین یکی از ویژگی های مهم این رئیس کمیسیون امنیت ملی است ؛ یعنی اگر 3ساعت کنار او بنشینید و پرسش های مختلف مطرح کنید کمتر پاسخ های صریحی را که به دنبال آن هستید، دریافت می کنید و شاید این مساله از رفتار دیپلماتیک این نماینده ناشی شود.
در 45دقیقه فرصتی که جناب رئیس تا زمان دیدارش با همتای اندونزیایی اش به ما داد کوشیدیم سوالاتمان را از وی بپرسیم و پاسخ ها را دریافت کنیم.
در مدت 3سال ونیم که از عمر مجلس هفتم می گذرد، کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی چقدر توانسته در مباحث سیاسی و دستگاه دیپلماسی کشور نفوذ داشته باشد؛
در طول عمر مجلس هفتم ، برای اولین بار رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی به عنوان عضو کمیته هسته ای توانست در شورای امنیت ملی حضور پیدا کند و در جریان تحولات هسته ای قرار گیرد و نقطه نظرات مجموعه کمیسیون و مسائل هسته ای را که باید مطرح می شد، از طریق حضور خود مطرح کند. در همین مدت ، چند بار با رئیس جمهور جلسه داشتیم و حتی یک بار هم توفیق حاصل شد در محضر رهبر معظم انقلاب حاضر شویم. به عبارتی ، کمیسیون در ارتباطات خود در سطوح مختلف مسوولان عالی رتبه نظام تلاش زیادی کرده و با وزرای ذی ربط از جمله امور خارجه ، اطلاعات و کشور نیز به طور مستمر در ارتباط است و از آنها برای حضور در کمیسیون دعوت به عمل می آورد.
شاید بهتر باشد این طور بپرسیم که آیا کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در تصمیم گیری های کلان نقش مهم و بارزی داشته است؛
فکر می کنم هیچ محدودیتی برای ارائه نقطه نظرات به دستگاه دیپلماسی کشور وجود نداشته و ندارد؛ چرا که ما به طور نوبتی با وزرای خارجه و معاونان ایشان در مجلس و حتی وزارت خارجه جلسات کاری داریم و از این طریق نقطه نظرات خود را منتقل می کنیم و اگر پیشنهاد خاصی وجود داشت ، به طور مکتوب آن را حتی به رئیس جمهور یا وزیر امورخارجه منتقل می کنیم . ما در کمیسیون با وزرای دفاع ، کشور و اطلاعات نیز بحث های خاص و مرتبط داریم.
آیا کمیسیون در مسائل کلان کشور هم وارد بحث می شود؛
روال این نیست که در مسائل نظرخواهی از کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی صورت گیرد ولی ما به دلیل بعد نظارتی مجلس در ارتباط با مسائل امنیتی و مهم کشور، به صورت نوبتی و در قالب کمیته های تخصصی یا کمیته های دفاعی و امنیت داخلی یا حتی سفرهای استانی جلساتی را با مسوولان داریم و حتی با شوراهای تامین استان ها نیز مسائل را مورد بحث و تبادل نظر قرار می دهیم و می کوشیم پیشنهادهایی را که به نظر ما رسیده و دارای اهمیت است ، ارائه و حتی آنها را پیگیری کنیم . برای تحقق این پیشنهادها و در مهمترین مساله کشور ، یعنی انرژی هسته ای ، برای اولین بار در طول عمر مجالس کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی ، مجلس هفتم و کمیسیون امنیت طرح هایی را در مورد مسائل هسته ای در مجلس به تصویب رساند که در طول روند پرونده بسیار تاثیرگذار بود.
درباره ارائه پیشنهادهایی به مسوولان اجرایی از سوی کمیسیون صحبت کردید، آیا این پیشنهادها از سوی مقامات اجرایی قابل پذیرش بوده است؛
ما طی 2بازدیدی که از منطقه سردشت به عنوان تنها شهری که بمباران شیمیایی شده است داشتیم ، پیشنهاد کردیم در این شهر یک مرکز همایش های بین المللی تشکیل شود و سردشت مانند شهر هیروشیما و ناکازاکی در ژاپن که همه ساله به جهانیان به عنوان سند مظلومیت مردم عرضه می شود ، معرفی شود. کمیسیون همچنین چند پیشنهاد جانبی دیگر را هم در ارتباط با مرکز خلع سلاح های شیمیایی ارائه کرد که این پیشنهاد مورد قبول واقع شد و رئیس جمهور دستور اجرای آن را صادر کرد و مراحل اجرای آن نیز صورت گرفت. به طور قطع پیشنهادهایی که پیگیری شود، اجرایی نیز خواهد شد.
هیچ گونه اختلافی بین مجلس و دستگاه اجرایی از پیشنهاد تا اجرا وجود نداشته است؛
طبیعتا هر نظری که ارائه می شود لزوما نباید مورد تایید قرار گیرد و نباید به عنوان نظر نهایی عملیاتی شود. ممکن است برخی پیشنهادها وارد مرحله عمل نشود، ولی نظراتی که به ارگان های ذی ربط چه وزارت دفاع ، اطلاعات یا خارجه ارائه می شود، مورد توجه است و روی آنها کار کارشناسی صورت گرفته که مسوولان نیز روی آن نظر می دهند.
در مدت عمر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس هفتم چه تصمیمات کلانی گرفته شده که مورد تایید دولت نهم قرار گرفته یا نگرفته است؛
ما در عرصه کار مشترک با کشورهای منطقه ، پیشنهاد یک رزمایش مشترک با کشورهای منطقه ارائه کردیم که هنوز پاسخی در این زمینه دریافت نکرده ایم البته این پیشنهاد چون مربوط به مسائل نظامی است به فرماندهی کل قوا مربوط می شود ولی به عنوان جمع بندی در کمیته دفاعی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی ، اعتقاد داشته و داریم که به عنوان جمهوری اسلامی ایران باید با کشورهای همسایه خود ارتباط نظامی داشته باشیم. رزمایش مشترک ، کاری است که از دید کمیسیون می تواند مفید باشد؛ البته باید بگویم موارد بسیار کمی بوده که پیشنهادی ارائه شود و نظر منفی درباره آن دریافت شده باشد.
پس با این حساب ، جایگاه مجلس آیا همان است که امام (ره) فرمودند و مجلس در راس امور است؛
طبیعتا هر چیزی بهترین شکل خود را دارد، ولی در مرحله عمل همانند کل نظام جمهوری اسلامی ایران است که اگر این سوال را مطرح کنیم که آیا جمهوری اسلامی ایران در جایگاهی قرار دارد که مدنظر حضرت امام (ره) بوده است آیا باید این نتیجه را گرفت که سیر تکاملی ما متوقف شود؛ طبیعی است رسیدن به یک وضعیت مطلوب زمان می گیرد و تلاش می خواهد و مجلس هفتم هم از این قاعده مستثنا نیست .یکی از کاستی های مجلس بعد نظارتی است ، چون با توجه به این که مجلس 2وظیفه مهم قانونگذاری و نظارت را دارد متاسفانه در بعد نظارتی فاصله زیادی تا موفقیت نسبت به بعد تقنین دارد، پس این کاستی در مجلس هفتم هم باقی مانده و باید در مجالس بعدی فاصله آن کمتر شود.
بظاهر پس از هر اتفاقی که در دستگاه سیاسی و امنیتی رخ می دهد، کمیسیون تنها پاسخ ها را دریافت می کند، چرا پیش از هر اقدامی دستگاه ها با شما مشورت نمی کنند؛
مسائل اجرایی با توجه به تفکیک قوا در جمهوری اسلامی ایران ساز و کار مجزایی دارد و در واقع ارتباط نقطه چینی بین دستگاه هاست. بر اساس قانون قوه مجریه در تصمیم گیری های خود بر مبنای قانونی که مجلس تصویب می کند آزاد است بنابراین این انتظار خوب نیست که این قوه هر کاری قصد دارد انجام دهد با مجلس مشورت کند.
پس یک رابطه تعریف شده بین شما و دستگاه ها وجود دارد؛
فکر می کنم باید همین رابطه وجود داشته باشد که این طور هم است. در مسائل ریز ضرورتی ندارد که مجلس نظر دهد و مسائل کلان هم از طریق حضور مجلس در شورای عالی امنیت ملی پیگیری می شود. به طور قطع پرسش هایی که وجود داشته باشد از طریق پرسش از وزرا یا گذاشتن جلسات تخصصی با مسوولان دستگاه های اجرایی بررسی می شود؛ بنابراین ارتباط مجلس در این حدود کاملا تعریف شده است ولی مجلس به دلیل وظیفه نظارتی ای که به عهده دارد باید نسبت به مسائل و اقدامات پاسخگوتر باشد.
آیا پاسخ هایی که کمیسیون از دستگاه های اجرایی خواسته ، توانسته است دریافت کند؛
ما در عمل پاسخ خود را در چارچوب قوانینی که تصویب می کنیم باید دریافت کنیم یا از سازوکار سوال مسائل را پیگیری می کنیم. مثلا ما برای بحث مین روبی در کشور که بر اثر 8سال جنگ ایجاد شده است ، مناطقی داریم که پاکسازی نشده است ، پس بر این اساس و خواست مردم منطقه حق مردم دانستیم که مساله را پیگیری کنیم و این کار را انجام دادیم و از ارگان های نظامی ذی ربط خواستیم در این خصوص نقش فعال تری داشته باشند.
شاید بهتر باشد این طور بپرسیم که در قضیه دستگیری دانشجویان وقتی آنها و خانواده آنان شکایت به کمیسیون امنیت آوردند ، آیا دستگاه امنیتی به شما پاسخگو بود و آیا پاسخ ها گویا بود؛
یکی از خواسته های کمیسیون آن بود که مدت دستگیری ها به لحاظ نگهداری افراد و پرسش هایی که از آن صورت می گیرد، از سوی دستگاه های امنیتی به حداقل برسد که این خواسته محقق شد و فکر می کنم تاثیرگذار نیز بود.
|
اگر مقاومت نکنیم خاکریز به خاکریز فتح می کنند در حال حاضر در جایگاه مطلوبی قرار داریم و برای رسیدن به شرایط بهتر و رسیدن به جایی که نتوانند به ما حرف زور بگویند ، باید ناملایمات سیاسی ، فشارهای بین المللی و اهرم هایی مانند قطعنامه شورای امنیت را بپذیریم و این راه پر سنگلاخ را طی کنیم ، در غیر این صورت باید در صف طولانی کشورهای تابع اراده بوش بایستیم. غربی ها در گذشته خواهان تعلیق حداقل 10ساله فعالیت های هسته ای ایران بودند. این در حالی است که متوسط سنی دانشمندان ما در این عرصه بین 30 تا 35 سال است و درخواست کشورهای غربی به معنی فروپاشی بنیه علمی یک کشور است. مگر می شود یک جوان فعال ، پرانرژی و متفکر 10سال دست روی دست بگذارد؛امریکا و غرب در صورت تعطیل کردن تحقیقات هسته ای ایران هم دست بردار نخواهند بود و آن وقت خواهند گفت ، موشک هایتان را هم باید جمع کنید، یعنی جمهوری اسلامی را به کشوری که توان مقابله و دفاع از خویش را ندارد، تبدیل کنند لذا اگر در خاکریز اول مقاومت نداشته باشیم ، قصد فتح خاکریزهای بعدی را هم خواهند کرد. غربی ها وقتی احساس کنند که توان هسته ای در کشور ما تثبیت شده است ، ناگزیر به مذاکره خواهند شد زیرا آنها می دانند اگر بخواهند با فشار یک طرفه با جمهوری اسلامی برخورد کنند، در نهایت ایران از NPT خارج خواهد شد و این چیزی است که آنها از آن ابا دارند. آنها تجربه کره شمالی را دارند که فشار یک طرفه منجر به ساختن بمب هسته ای توسط این کشور و آزمایش آن شد لذا از قطعنامه شورای امنیت تنها به عنوان اهرم فشار در مذاکرات خود بهره می برند ، کما این که ما هم از مسایلی چون شرایط منطقه ، موقعیت ایران و... به عنوان اهرم فشار استفاده می کنیم. جمهوری اسلامی ایران ، قرار نیست در جا بزند و هر چه غرب و امریکا گفتند قبول کند بلکه اگر بخواهیم به اقتدار برسیم باید هزینه های آن را بپردازیم ، کما این که از ابتدای انقلاب تاکنون در عرصه های مختلف دفاع مقدس ، مبارزه با موادمخدر و دیگر عرصه ها ده ها هزار شهید تقدیم کرده ایم. |
یعنی کمیسیون امنیت در این زمینه عملکرد مثبتی داشته است؛
فکر می کنم قطعا تاثیرگذار بوده است.
نظر کمیسیون امنیت درباره عملکرد دولت نهم چیست؛ برخی مخالفان سیاست خارجی عملکرد دولت را در این زمینه ماجراجویانه و موافقان آن را عزتمندانه می دانند.
برای قضاوت منصفانه و واقع بینانه باید خروجی این سیاست ها را مورد مطالعه تطبیقی و مقایسه ای قرار داد. من مثال هسته ای را عنوان می کنم که ما در مقطعی بیش از 2 سال و نیم هر آنچه را که غربی ها گفتند انجام دادیم و از دید آنها تعریف و تمجید از ما بسیار صورت گرفت ، منتها خروجی این سیاست پس از آن همه اقدامات مثبت درخصوص توقف UCF اصفهان ، پروژه نطنز و... هیچ خروجی مثبتی برای ملت ایران نداشت .اگر محور اساسی سیاست خارجی هر کشوری را حفظ منافع ملی بدانیم ، قطعا به آن هدف در آن سیاست نرسیدیم . در دولت نهم این تهور و جسارت به خرج داده شد و در این تصمیم گیری ها طبیعتا فراز و نشیب های زیادی وجود داشت و مشکلات قابل توجهی هم می توانست ایجاد کند که از آن جمله بردن پرونده به شورای امنیت و صدور قطعنامه علیه جمهوری اسلامی ایران بود.ما در مقطعی از سیاست ها درخواست اجازه برای فعال کردن 20دستگاه سانتریفیوژ را داشتیم که به ما این اجازه داده نشد، اما براساس سیاست های امروز دولت ما 3هزار دستگاه سانتریفیوژ فعال داریم و این نشان می دهد ما کشوری دارای فناوری هسته ای هستیم . با چنین واقعیت ثبت شده ای دنیا امروز ایران هسته ای را پذیرفته است که این یک دستاورد بسیار بزرگ و مهم است. ما نمی توانیم اسم این سیاست را تشنج آفرینی یا جنجال آفرینی بگذاریم .داشتن انرژی هسته ای تحقق منافع ملی ماست لذا پس از این که روش های قدیمی آزمایش شد و آنها فاقد کارایی دانسته شد نظام به این نتیجه رسید که طبیعی است باید از روش های دیگری برای حفظ منافع ملی استفاده کند.دولت نهم به ریاست دکتر احمدی نژاد سیاست گسترش همکاری با کشورهای منطقه را پیش روی خود قرار داده و ارتباط خوبی با کشورهای خلیج فارس برقرار کرده است و حتی با سفر به این کشورها در جهت تقویت روابط برآمده است .سفر ولادیمیر پوتین ، رئیس جمهور روسیه به تهران پس از مدتها تحول بسیار خوبی بود و ما را در یک مصاف جدی و چالشی با امریکا قرار داد؛ چون امریکایی ها با تلاش زیاد از همه اهرم های خود استفاده کردند که رئیس جمهور روسیه به ایران سفر نکند، ولی خوشبختانه این اتفاق رخ داد و ایران در این مصاف پیروز میدان بود که بی تردید این اقدام سند افتخار و برگ زرینی در تاریخ دیپلماسی این دوره بود.
در سیاست های دولت نهم آقای احمدی نژاد اعلام کرده است که پرونده هسته ای ایران مختومه است. آیا این نظر ایران است یا از نظر مجامع بین المللی هم چنین چیزی وجود دارد؛
شاید این مساله بیشتر از دید جمهوری اسلامی ایران است. با توجه به این که ما عملا هدف داشتن فناوری هسته ای را محقق کردیم ، گزارش آقای البرادعی ، مدیرکل آژانس به شورای حکام تعریفی از مجموعه فعالیت های ایران و نداشتن انحراف است. در توافقات به وجود آمده مجموعه مشکلات موجود و ابهامات آژانس روی کاغذ آمده و امروز یکی یکی مورد بحث قرار می گیرد.
پس از نظر مجلس و دولت پرونده مختومه است؛
در این قضیه 2 مساله وجود دارد. باید گفت در عرصه بین المللی و شورای امنیت و آژانس پرونده مختومه نیست ولی از دید ما با توجه به این که کارها صورت گرفته و ما نهایت تلاش و توافق ها را با آژانس انجام داده ایم و می توانیم به جهانیان اعلام کنیم پرونده مختومه است البته فعلا مسیر پرونده عادی نیست.
در مسیر پرونده هسته ای قرار است تحریم هایی علیه ایران شکل بگیرد. در این خصوص چه باید کرد، باید منتظر اقدامات بدتر هم باشیم؛
امریکایی ها به دنبال تصویب قطعنامه سوم هستند و در اجلاس 1+5 در لندن تلاش زیادی کردند که این اتفاق بیفتد. خوشبختانه به دنبال توافقی که با آژانس صورت گرفت ، وضعیت رو به بهتر شدن رفت و امریکایی ها که زمانی توانسته بودند مجموعه کشورها را علیه جمهوری اسلامی ایران همداستان کنند، هر اندازه تلاش کردند موفق نشدند، لذا آرایش سیاسی و صف آرایی در گروه 1+5 تغییر کرد که این برای امریکایی ها یک شکست بود.به همین دلیل می بینید که امریکایی ها با استفاده از اهرم های خود یعنی کاری که ظرف بیست و چند سال گذشته انجام دادند تحریم های امریکایی علیه ایران را تعریف کردند که این تحریم ها مورد قبول شورای امنیت نیست.
در این زمینه گزینه نظامی علیه ایران چه وضعیتی دارد؛
فکر می کنم با عنایت به این که در تحولات اخیر وضعیت در مقایسه با گذشته بهتر شده ، ما به طرف قطعنامه سوم نخواهیم رفت. اگر مجموعه توافق ها با آژانس نهایی و منجر به آن شود که آژانس ختم بقیه ابهامات را مانند پلوتونیوم رسما اعلام کند، قطعا وضعیت بهتری در عرصه بین المللی بویژه در رابطه با فعالیت های هسته ای جمهوری اسلامی ایران به وجود خواهد آمد و در آن شرایط گزینه نظامی یک گزینه رنگ باخته است البته امریکایی ها ممکن است برای این که بتوانند از وضعیت بد فعلی خودشان در عراق و افغانستان خارج شوند، سعی کنند صورتحساب این ناموفقیت ها را به نام جمهوری اسلامی ایران بنویسند.در حال حاضر، وضعیتی در امریکا وجود دارد که احتمال چنین گزینه ای را در حداقل خودش قرار داده است.
آیا شما هم از شنیدن خبر استعفای آقای لاریجانی غافلگیر شدید؛
این اولین بار نبود که ایشان استعفا می داد، بنابراین برای من غافلگیرکننده نبود و ایشان مدتی بود که می خواست این مسوولیت را ادامه ندهد.
ریشه قضیه چه بود؛
به هر صورت در مدیریت هر کسی یک سلیقه کاری وجود دارد.
سلیقه کاری یا اختلاف؛
سلیقه کاری تعاریف مختلفی دارد که امکان دارد یکی از آنها تعریف شما باشد. این که در اصول اختلافی باشد چنین نیست ، اهداف تعریف شده و مکتوب است و رهبر معظم انقلاب به عنوان سیاستگذار کلان نظام این سیاست ها را مشخص کرده است. بحث ها بیشتر تاکتیک ها و اجرا بوده که اختلاف سلیقه در آنجا خودش را نشان داده است ولی خوشبختانه هوشمندی و تدبیر نظام خودش را بخوبی در ملاقات ها و مذاکرات اخیر نشان داد و این مساله نشان داد نظام مصالح ملی را بر هر چیزی ترجیح می دهد و مسائل این گونه هیچ گونه تاثیری در منافع ملی ما نخواهد گذاشت و این اقدام هوشمندانه عملا هم فضاسازی ها و گمانه زنی های غربی ها را نقش بر آب کرد.
فاطمه امیری
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
